Từ vựng tiếng Nhật ngành nhựa: máy ép, khuôn, lỗi sản phẩm và câu báo lỗi

Từ vựng tiếng Nhật ngành nhựa bắt đầu từ hai chữ: 成形 (seikei, "ép, tạo hình") và 金型 (kanagata, "khuôn"). Ngành ép nhựa gọi là プラスチック成形 (purasuchikku seikei), máy ép là 射出成形機 (shashutsu seikeiki). Bài này gom từ vựng theo đúng thứ tự công việc của thực tập sinh: nguyên liệu, máy ép, khuôn, thông số, lỗi sản phẩm, rồi tới câu báo lỗi trên chuyền và câu an toàn.

Từ chung của xưởng như ca làm, chấm công, 5S có trong bài từ vựng tiếng Nhật công xưởng. Ở đây chỉ tập trung từ riêng của ngành ép nhựa.

Nguyên liệu nhựa

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
樹脂	jushi	nhựa (nguyên liệu)
原料	genryou	nguyên liệu
材料	zairyou	vật liệu (dùng hằng ngày trên chuyền)
ペレット	peretto	hạt nhựa
再生材	saiseizai	nhựa tái sinh
粉砕機	funsaiki	máy nghiền nhựa phế
着色剤	chakushokuzai	chất tạo màu
マスターバッチ	masutaa bacchi	hạt màu
乾燥機	kansouki	máy sấy nhựa
ポリプロピレン	poripuropiren	nhựa PP
ポリエチレン	poriechiren	nhựa PE
ポリカーボネート	porikaabooneeto	nhựa PC

Trên chuyền, người Nhật hay gọi tắt tên nhựa bằng chữ cái: PP đọc ピーピー (piipii), ABS đọc エービーエス (eebiiesu).

Máy ép và các bộ phận

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
射出成形機	shashutsu seikeiki	máy ép phun
成形機	seikeiki	máy ép (gọi tắt)
ホッパー	hoppaa	phễu chứa hạt nhựa
シリンダー	shirindaa	xi lanh
スクリュー	sukuryuu	trục vít
ノズル	nozuru	vòi phun
ヒーター	hiitaa	bộ gia nhiệt
取り出しロボット	toridashi robotto	tay máy gắp sản phẩm
温調機	onchouki	máy điều nhiệt khuôn
操作盤	sousaban	bảng điều khiển
安全扉	anzen tobira	cửa an toàn
非常停止ボタン	hijou teishi botan	nút dừng khẩn cấp

Khuôn nhựa tiếng Nhật

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
金型	kanagata	khuôn
固定側	koteigawa	nửa khuôn cố định
可動側	kadougawa	nửa khuôn di động
キャビティ	kyabiti	lòng khuôn
コア	koa	lõi khuôn
スプルー	supuruu	cuống phun
ランナー	rannaa	kênh dẫn nhựa
ゲート	geeto	cổng phun vào sản phẩm
突き出しピン	tsukidashi pin	chốt đẩy sản phẩm
パーティングライン	paatingu rain	đường phân khuôn
型締め	katajime	kẹp khuôn, đóng khuôn
型開き	katabiraki	mở khuôn
金型交換	kanagata koukan	thay khuôn
段取り替え	dandorigae	chuyển đổi sản xuất (thay khuôn, đổi màu, chỉnh máy)
色替え	irogae	đổi màu nhựa

段取り替え là từ bạn nghe gần như mỗi ngày. Nó gồm mọi việc chuẩn bị để chuyển từ mã hàng này sang mã khác, không riêng thay khuôn.

Thông số ép

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
成形条件	seikei jouken	điều kiện ép, thông số ép
射出	shashutsu	phun
射出圧力	shashutsu atsuryoku	áp suất phun
射出速度	shashutsu sokudo	tốc độ phun
保圧	hoatsu	giữ áp
冷却時間	reikyaku jikan	thời gian làm nguội
シリンダー温度	shirindaa ondo	nhiệt độ xi lanh
金型温度	kanagata ondo	nhiệt độ khuôn
サイクルタイム	saikuru taimu	thời gian chu kỳ
ショット	shotto	một lần ép (một phát)

Lỗi sản phẩm nhựa

Đây là phần thực tập sinh phải thuộc nhất, vì kiểm ngoại quan và báo lỗi là việc hằng ngày. Sản phẩm đạt gọi là 良品 (ryouhin), sản phẩm lỗi là 不良品 (furyouhin), kiểm ngoại quan là 外観検査 (gaikan kensa).

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa	Dấu hiệu
ショートショット	shooto shotto	thiếu nhựa	sản phẩm bị khuyết, không đầy
バリ	bari	bavia	nhựa thừa tràn ở mép, đường phân khuôn
ヒケ	hike	lõm co ngót	bề mặt lõm xuống ở chỗ dày
反り	sori	cong vênh	đặt lên mặt phẳng bị kênh
ウェルドライン	werudo rain	đường hàn	vệt mảnh nơi hai dòng nhựa gặp nhau
シルバー	shirubaa	vệt bạc	vệt trắng bạc, hay do nhựa ẩm
焼け	yake	cháy	vết vàng, nâu, đen
黒点	kokuten	chấm đen	chấm đen nhỏ trong sản phẩm
異物	ibutsu	dị vật	bụi, sợi, mảnh lạ lẫn vào
気泡	kihou	bọt khí	bong bóng bên trong (nhựa trong dễ thấy)
割れ	ware	nứt, vỡ	đường nứt
傷	kizu	trầy xước	vết xước bề mặt
色ムラ	iromura	màu không đều	loang màu
糸引き	itohiki	kéo sợi	sợi nhựa mảnh dính ở cổng phun
寸法不良	sunpou furyou	sai kích thước	đo bằng thước kẹp không đạt

Trên chuyền, ショートショット thường nói gọn là ショート (shooto). Một số xưởng dùng chữ Hán 銀条 (ginjou) thay cho シルバー. Mỗi công ty có bảng mẫu lỗi riêng, nên bạn nên chụp lại bảng đó và đối chiếu với danh sách trên.

Câu báo lỗi trên chuyền

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
バリが出ています。	bari ga dete imasu	Đang ra bavia.
ショートが出ました。	shooto ga demashita	Có sản phẩm thiếu nhựa.
この製品にヒケがあります。	kono seihin ni hike ga arimasu	Sản phẩm này bị lõm.
不良が続けて出ています。	furyou ga tsuzukete dete imasu	Lỗi đang ra liên tục.
機械が止まりました。	kikai ga tomarimashita	Máy dừng rồi.
アラームが鳴っています。	araamu ga natte imasu	Máy đang báo động.
材料がなくなりそうです。	zairyou ga nakunarisou desu	Sắp hết nguyên liệu.
製品が金型に残っています。	seihin ga kanagata ni nokotte imasu	Sản phẩm còn kẹt trong khuôn.
不良品はどこに置けばいいですか。	furyouhin wa doko ni okeba ii desu ka	Hàng lỗi để ở đâu ạ?
限度見本を見せてください。	gendo mihon o misete kudasai	Cho tôi xem mẫu giới hạn.
班長、確認をお願いします。	hanchou, kakunin o onegai shimasu	Tổ trưởng ơi, nhờ anh kiểm tra.
原因がわかりません。	gen'in ga wakarimasen	Tôi không biết nguyên nhân.

限度見本 (gendo mihon) là mẫu lỗi ở mức còn chấp nhận được. Khi phân vân một vết nhỏ có tính là lỗi không, hãy so với mẫu này rồi hỏi tổ trưởng, đừng tự quyết.

Báo lỗi theo khung 3 ý

Câu báo dễ hiểu nhất có ba phần: máy nào, lỗi gì, từ khi nào hoặc bao nhiêu cái. Ví dụ: 3号機で、さっきからバリが5個出ています。 (sangouki de, sakki kara bari ga goko dete imasu, "Máy số 3 từ nãy ra 5 cái bavia."). Người Nhật gọi thói quen báo cáo này là 報連相 (hourensou), ghép từ báo cáo, liên lạc, trao đổi.

Câu an toàn khi làm máy ép

Tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
やけどに注意してください。	yakedo ni chuui shite kudasai	Cẩn thận bỏng.
手袋をしてください。	tebukuro o shite kudasai	Đeo găng tay vào.
金型に手を入れないでください。	kanagata ni te o irenaide kudasai	Không cho tay vào khuôn.
機械を止めてから掃除してください。	kikai o tomete kara souji shite kudasai	Dừng máy rồi mới vệ sinh.
挟まれないように気をつけて。	hasamarenai you ni ki o tsukete	Cẩn thận kẻo bị kẹp.
保護メガネ	hogo megane	kính bảo hộ

Nếu bạn sắp sang Nhật và cần thêm câu sinh hoạt, câu xin nghỉ, câu trong ký túc xá, xem bài tiếng Nhật cho thực tập sinh.

Lỗi người Việt hay mắc

• Đọc 金型 thành きんがた. Đúng là かながた (kanagata).
• Nói chung chung "không tốt". Chỉ nói だめです (dame desu) thì tổ trưởng phải hỏi lại. Gọi đúng tên lỗi như バリ, ヒケ sẽ nhanh hơn nhiều.
• Nhầm 不良 và 不良品. 不良 (furyou) là tình trạng lỗi, 不良品 là món hàng bị lỗi. Câu "lỗi đang ra" dùng 不良が出ています.
• Im lặng khi máy báo động. Gặp chuyện lạ thì báo ngay, kể cả khi chưa biết nguyên nhân: 原因はわかりませんが、止まりました (gen'in wa wakarimasen ga, tomarimashita).

Câu hỏi thường gặp

Ép nhựa tiếng Nhật là gì?

Là 射出成形 (shashutsu seikei, "ép phun"). Trong xưởng người ta hay nói gọn 成形 và gọi bộ phận này là 成形課 (seikeika) hoặc 成形部 (seikeibu).

バリ và ショート khác nhau thế nào?

バリ là thừa nhựa tràn ra mép, ショート là thiếu nhựa nên sản phẩm bị khuyết. Một cái thừa, một cái thiếu.

Từ vựng ngành nhựa bằng tiếng Hàn có giống không?

Khác hẳn về chữ, chỉ giống nhau ở cách chia nhóm. Bạn nào làm ở xưởng Hàn có thể xem bài từ vựng tiếng Hàn ngành nhựa.