Từ vựng tiếng Trung về ngoại hình và cách miêu tả người

Ngoại hình trong tiếng Trung là 外貌 (wàimào) hoặc 长相 (zhǎngxiàng, tướng mạo). Mẫu câu miêu tả hay dùng nhất là chủ ngữ + 长得 + tính từ: 他长得很帅。 (tā zhǎng de hěn shuài, anh ấy đẹp trai) và 她长得很漂亮。 (tā zhǎng de hěn piàoliang, cô ấy xinh đẹp). Bài này đi từ chiều cao, dáng người, khuôn mặt, tóc đến các từ khen và cách nói tế nhị, rồi ghép lại thành đoạn văn miêu tả hoàn chỉnh.

Tên các bộ phận cơ thể như tay, chân, vai đã có trong bài từ vựng cơ thể người tiếng Trung. Bài này chỉ giữ những từ dùng để tả vẻ bề ngoài.

Chiều cao

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
身高	shēngāo	chiều cao
个子	gèzi	vóc người, tầm vóc
高	gāo	cao
矮	ǎi	thấp
个子高	gèzi gāo	dáng cao
个子不高	gèzi bù gāo	dáng không cao (cách nói nhẹ của thấp)
中等个子	zhōngděng gèzi	tầm thước, cao trung bình
高个子	gāo gèzi	người cao
一米七	yì mǐ qī	1 mét 7

Hỏi chiều cao: 你多高？ (nǐ duō gāo?, bạn cao bao nhiêu?). Trả lời: 我一米六五。 (wǒ yì mǐ liù wǔ, tôi cao 1m65). Người Trung đọc chiều cao theo mét: 一米七 là 1m70, 一米七五 là 1m75.

Dáng người

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
身材	shēncái	vóc dáng
身材好	shēncái hǎo	dáng đẹp
胖	pàng	béo
瘦	shòu	gầy
苗条	miáotiao	thon thả (thường khen nữ)
微胖	wēi pàng	hơi mập, mũm mĩm
偏瘦	piān shòu	hơi gầy
结实	jiēshi	rắn chắc
强壮	qiángzhuàng	khoẻ mạnh, vạm vỡ
魁梧	kuíwu	cao to vạm vỡ (khen nam)
匀称	yúnchèn	cân đối
丰满	fēngmǎn	đầy đặn
驼背	tuóbèi	gù lưng
肌肉	jīròu	cơ bắp
腹肌	fùjī	cơ bụng

Chữ 胖 nói thẳng ra dễ làm người khác phật lòng, nhất là với phụ nữ. Khi cần nhắc đến, người Trung thường dùng 有点儿胖 (yǒudiǎnr pàng, hơi béo), 微胖 hoặc khen người lớn tuổi là 富态 (fùtai, phúc hậu, đẫy đà).

Khuôn mặt và làn da

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
脸	liǎn	mặt
圆脸	yuán liǎn	mặt tròn
方脸	fāng liǎn	mặt vuông
瓜子脸	guāzǐ liǎn	mặt trái xoan nhọn cằm (hình hạt dưa)
鹅蛋脸	édàn liǎn	mặt trái xoan đầy đặn (hình trứng ngỗng)
小脸	xiǎo liǎn	mặt nhỏ, mặt V-line
皮肤	pífū	da
皮肤白	pífū bái	da trắng
皮肤黑	pífū hēi	da ngăm
小麦色	xiǎomàisè	da màu bánh mật
雀斑	quèbān	tàn nhang
酒窝	jiǔwō	lúm đồng tiền
胡子	húzi	râu
皱纹	zhòuwén	nếp nhăn

Mắt, mũi, miệng

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
大眼睛	dà yǎnjing	mắt to
小眼睛	xiǎo yǎnjing	mắt nhỏ
双眼皮	shuāngyǎnpí	mắt hai mí
单眼皮	dānyǎnpí	mắt một mí
睫毛	jiémáo	lông mi
浓眉	nóng méi	lông mày rậm
高鼻梁	gāo bíliáng	sống mũi cao
塌鼻子	tā bízi	mũi tẹt
樱桃小嘴	yīngtáo xiǎo zuǐ	miệng nhỏ xinh (miệng anh đào)
厚嘴唇	hòu zuǐchún	môi dày
牙齿整齐	yáchǐ zhěngqí	răng đều
戴眼镜	dài yǎnjìng	đeo kính

Câu mẫu: 她有一双大眼睛。 (tā yǒu yì shuāng dà yǎnjing, cô ấy có đôi mắt to). Lượng từ cho mắt là 双 (đôi). 他戴着眼镜。 (tā dàizhe yǎnjìng, anh ấy đeo kính).

Tóc

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
头发	tóufa	tóc
长发	chángfà	tóc dài
短发	duǎnfà	tóc ngắn
直发	zhífà	tóc thẳng
卷发	juǎnfà	tóc xoăn
马尾	mǎwěi	tóc buộc đuôi ngựa
刘海	liúhǎi	tóc mái
光头	guāngtóu	đầu trọc
染发	rǎnfà	tóc nhuộm, nhuộm tóc
黑头发	hēi tóufa	tóc đen

Mẫu câu tả tóc dùng động từ 留 (để, nuôi): 她留着长发。 (tā liúzhe chángfà, cô ấy để tóc dài). Tên chi tiết các kiểu tóc, màu nhuộm có trong bài tiếng Trung ngành tóc.

Từ khen ngoại hình

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa	Dùng cho
帅	shuài	đẹp trai	nam
英俊	yīngjùn	anh tuấn, khôi ngô	nam, trang trọng
漂亮	piàoliang	xinh đẹp	nữ, đồ vật
美	měi	đẹp	nữ, cảnh
好看	hǎokàn	ưa nhìn, đẹp	cả nam lẫn nữ
可爱	kě'ài	dễ thương	trẻ em, con gái
有气质	yǒu qìzhì	có khí chất	cả hai
阳光	yángguāng	tươi tắn, rạng rỡ	thường là nam
酷	kù	ngầu	cả hai
显年轻	xiǎn niánqīng	trông trẻ hơn tuổi	cả hai
颜值高	yánzhí gāo	nhan sắc cao	cả hai, khẩu ngữ mạng

Câu khen tự nhiên: 你今天真好看！ (nǐ jīntiān zhēn hǎokàn!, hôm nay bạn đẹp thật). 你看起来很年轻。 (nǐ kàn qǐlai hěn niánqīng, trông bạn trẻ quá). Để đáp lại lời khen, người Trung hay nói 哪里哪里 (nǎli nǎli, đâu có) hoặc 谢谢 (xièxie).

Cách nói tế nhị

Một số tính từ tả thẳng có thể gây mất lòng. Bảng dưới đưa ra cách nói nhẹ hơn.

Nói thẳng	Nói nhẹ	Nghĩa của cách nói nhẹ
胖	丰满, 富态	đầy đặn, phúc hậu
矮	个子不高, 娇小	dáng không cao, nhỏ nhắn
丑	长相普通	ngoại hình bình thường
老	成熟	chín chắn, trưởng thành

丑 (chǒu) nghĩa là xấu, hầu như không ai nói thẳng về người khác. Còn 娇小 (jiāoxiǎo) là một lời khen nhẹ dành cho con gái nhỏ người.

Mẫu câu miêu tả ngoại hình

Mẫu câu	Pinyin	Nghĩa
他长得很高。	tā zhǎng de hěn gāo.	anh ấy cao
她长得像她妈妈。	tā zhǎng de xiàng tā māma.	cô ấy giống mẹ
他个子高高的，瘦瘦的。	tā gèzi gāogāo de, shòushòu de.	anh ấy người cao cao, gầy gầy
她是瓜子脸，皮肤很白。	tā shì guāzǐ liǎn, pífū hěn bái.	cô ấy mặt trái xoan, da trắng
他看起来三十岁左右。	tā kàn qǐlai sānshí suì zuǒyòu.	anh ấy trông khoảng ba mươi tuổi
他穿着一件白衬衫。	tā chuānzhe yí jiàn bái chènshān.	anh ấy mặc một chiếc áo sơ mi trắng

Lặp tính từ đơn âm thành AA + 的 như 高高的, 瘦瘦的 làm câu nghe sinh động và mềm hơn. Kiểu lặp này rất hay gặp khi kể về người khác.

Đoạn văn miêu tả mẫu

Tả một người bạn nữ

我的好朋友叫小美。她个子不高，大概一米五八。她是圆脸，有一双大眼睛，笑起来有两个酒窝。她留着黑色的长发，平时喜欢扎马尾。大家都说她很可爱。

Pinyin: wǒ de hǎo péngyou jiào Xiǎoměi. tā gèzi bù gāo, dàgài yì mǐ wǔ bā. tā shì yuán liǎn, yǒu yì shuāng dà yǎnjing, xiào qǐlai yǒu liǎng ge jiǔwō. tā liúzhe hēisè de chángfà, píngshí xǐhuan zā mǎwěi. dàjiā dōu shuō tā hěn kě'ài.

Nghĩa: Bạn thân của tôi tên là Tiểu Mỹ. Cô ấy không cao, khoảng 1m58. Cô ấy mặt tròn, có đôi mắt to, cười lên có hai lúm đồng tiền. Cô ấy để tóc đen dài, thường hay buộc đuôi ngựa. Mọi người đều nói cô ấy rất dễ thương.

Tả một người đàn ông

我哥哥长得很帅。他一米八，身材很结实，因为他每天都去健身房。他是短发，皮肤是小麦色的，鼻梁很高。

Pinyin: wǒ gēge zhǎng de hěn shuài. tā yì mǐ bā, shēncái hěn jiēshi, yīnwèi tā měitiān dōu qù jiànshēnfáng. tā shì duǎnfà, pífū shì xiǎomàisè de, bíliáng hěn gāo.

Nghĩa: Anh trai tôi rất đẹp trai. Anh ấy cao 1m80, người rắn chắc vì ngày nào cũng đi tập gym. Anh ấy để tóc ngắn, da màu bánh mật, sống mũi cao.

Viết đoạn tả người, bạn nên đi theo thứ tự từ tổng thể đến chi tiết: chiều cao, dáng, khuôn mặt, tóc, rồi một câu nhận xét chung. Muốn thêm tính cách, xem bài từ vựng tính cách tiếng Trung.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Đọc 长得 thành cháng de. Trong nghĩa "lớn lên, có tướng mạo", 长 đọc là zhǎng. cháng là "dài", như trong 长发.
2. Khen con trai là 漂亮. Với nam, dùng 帅 hoặc 好看. 漂亮 dành cho nữ hoặc đồ vật.
3. Nói 他是很高. Tính từ làm vị ngữ không cần 是. Nói 他很高.
4. Quên lượng từ 双 cho mắt. Nói 她有大眼睛 vẫn hiểu được, nhưng 她有一双大眼睛 tự nhiên hơn.
5. Dùng 胖 để trêu. Người Việt hay khen "dạo này béo ra", nhưng nói 你胖了 với người Trung có thể làm họ không vui.

Câu hỏi thường gặp

Đẹp trai tiếng Trung là gì?

Đẹp trai là 帅 (shuài), hay nói 很帅 hoặc 长得很帅. Từ trang trọng hơn là 英俊 (yīngjùn). Trên mạng còn có 帅哥 (shuàigē, anh đẹp trai), dùng để gọi người lạ một cách vui vẻ.

Dáng người tiếng Trung là gì?

Dáng người là 身材 (shēncái). Khen dáng đẹp nói 身材很好, khen thon thả nói 很苗条. Chiều cao dùng 个子 hoặc 身高.

长得 và 看起来 khác nhau thế nào?

长得 nói về tướng mạo bẩm sinh, như 长得很帅. 看起来 (kàn qǐlai) là "trông có vẻ", dùng cho ấn tượng lúc đó, như 他看起来很累 (trông anh ấy mệt).

Miêu tả ngoại hình có trong đề HSK không?

Các tính từ cơ bản như 高, 矮, 胖, 瘦, 漂亮 thuộc nhóm từ sơ cấp, nên gặp sớm trong đề HSK. Những từ như 苗条, 魁梧, 匀称 ít gặp hơn và thường để dành cho bài viết, bài nói. Tả người là chủ đề quen thuộc khi luyện viết đoạn văn ngắn, nên hai đoạn mẫu ở trên đáng tập chép lại.