Ngữ pháp 느라고 trong tiếng Hàn: "vì mải làm nên…"

V-느라고 (nói gọn là 느라) nghĩa là "vì mải làm V nên...". Vế trước là một việc chủ ngữ đang làm và tốn thời gian, vế sau là hệ quả: lỡ việc khác, bận, mệt hoặc không làm được gì. Công thức rất gọn: thân động từ + 느라고, không phân biệt có batchim hay không. Ví dụ: 드라마를 보느라고 잠을 못 잤어요. (deuramareul boneurago jameul mot jasseoyo, "mải xem phim nên tôi không ngủ được"), 이사 준비하느라고 요즘 정말 바빠요. (isa junbihaneurago yojeum jeongmal bappayo, "dạo này lo chuẩn bị chuyển nhà nên bận lắm").

Cái khó của 느라고 nằm ở các ràng buộc: chỉ đi với động từ, hai vế cùng một chủ ngữ, không gắn đuôi quá khứ. Người Việt hay dịch "vì" rồi dùng 느라고 cho mọi lý do, nên câu sai rất nhiều. Phần dưới đi lần lượt từng điểm.

Bảng công thức

Thành phần	Quy tắc	Ví dụ
Thân động từ không batchim	+ 느라고	자다 → 자느라고 (janeurago, "vì mải ngủ")
Thân động từ có batchim	+ 느라고	먹다 → 먹느라고 (meongneurago, "vì mải ăn")
Thân kết thúc bằng ㄹ	Bỏ ㄹ rồi + 느라고	만들다 → 만드느라고 (mandeuneurago, "vì mải làm")
Động từ 하다	하 + 느라고	공부하다 → 공부하느라고 (gongbuhaneurago, "vì mải học")
Kính ngữ	(으)시 + 느라고	오다 → 오시느라고 (osineurago, "vì (ngài) đến đây")

Vế sau chia thì tự do: hiện tại, quá khứ hay tương lai đều được. Thì của cả câu nằm ở vế sau, vế 느라고 luôn giữ nguyên dạng.

Cách ghép với từng loại động từ

Vì 느라고 bắt đầu bằng phụ âm ㄴ nên không có biến đổi bất quy tắc kiểu ㄷ, ㅂ, 르. Chỉ có hai điểm cần để ý: thân kết thúc bằng ㄹ thì rụng ㄹ, và cách đọc của batchim đứng trước ㄴ thay đổi theo luật mũi hoá.

Động từ gốc	Dạng 느라고	Phiên âm	Ghi chú
보다	보느라고	boneurago	không batchim, ghép thẳng
기다리다	기다리느라고	gidarineurago	không batchim, ghép thẳng
읽다	읽느라고	ingneurago	đọc như 잉느라고
찾다	찾느라고	channeurago	đọc như 찬느라고
듣다	듣느라고	deunneurago	giữ ㄷ khi viết, đọc như 든느라고
놀다	노느라고	noneurago	rụng ㄹ
살다	사느라고	saneurago	rụng ㄹ
일하다	일하느라고	ilhaneurago	động từ 하다

Nếu bạn chưa quen hiện tượng rụng ㄹ và các nhóm bất quy tắc khác, bài bất quy tắc tiếng Hàn có bảng đầy đủ.

Bốn ràng buộc của 느라고

1. Chỉ đi với động từ hành động

Tính từ và 이다 không gắn được 느라고. Muốn nói "vì mệt nên ngủ sớm" thì dùng 아/어서.

• Sai: 피곤하느라고 일찍 잤어요.
• Đúng: 피곤해서 일찍 잤어요. (pigonhaeseo iljjik jasseoyo, "vì mệt nên tôi ngủ sớm")

Động từ ở vế trước cũng nên là việc kéo dài và có chủ ý. Những việc xảy ra trong tích tắc, ngoài ý muốn như ngã, đánh rơi, quên thì dùng 아/어서 tự nhiên hơn.

• Sai: 넘어지느라고 다리를 다쳤어요.
• Đúng: 넘어져서 다리를 다쳤어요. (neomeojyeoseo darireul dachyeosseoyo, "tôi bị ngã nên đau chân")

2. Hai vế cùng một chủ ngữ

Người mải làm việc ở vế trước cũng chính là người chịu hệ quả ở vế sau. Em khóc làm tôi mất ngủ là hai chủ ngữ khác nhau, nên phải đổi mẫu.

• Sai: 동생이 우느라고 제가 못 잤어요.
• Đúng: 동생이 우는 바람에 제가 못 잤어요. (dongsaengi uneun barame jega mot jasseoyo, "em khóc nên tôi không ngủ được")

3. Không gắn thì vào vế 느라고

Không có dạng 았느라고, 었느라고 hay 겠느라고. Chuyện đã xảy ra thì chỉ chia quá khứ ở vế sau.

• Sai: 어제 친구를 만났느라고 연락을 못 했어요.
• Đúng: 어제 친구를 만나느라고 연락을 못 했어요. (eoje chingureul mannaneurago yeollageul mot haesseoyo, "hôm qua mải gặp bạn nên tôi không liên lạc được")

4. Vế sau không phải câu mệnh lệnh hay rủ rê

느라고 dùng để giải thích, kể lại lý do, nên không đi với 세요, 읍시다, 자. Muốn nhờ hay rủ ai, hãy dùng (으)니까.

• Sai: 청소하느라고 좀 도와주세요.
• Đúng: 청소해야 하니까 좀 도와주세요. (cheongsohaeya hanikka jom dowajuseyo, "phải dọn nhà nên giúp mình chút nhé")

Cách dùng của (으)니까 với câu mệnh lệnh được giải thích trong bài lý do (으)니까.

Các tình huống hay dùng

Giải thích vì sao lỡ việc, đến muộn

• 친구랑 이야기하느라고 버스를 놓쳤어요. (chingurang iyagihaneurago beoseureul nochyeosseoyo, "mải nói chuyện với bạn nên tôi lỡ xe buýt")
• 게임을 하느라고 숙제를 못 했어요. (geimeul haneurago sukjereul mot haesseoyo, "mải chơi game nên con chưa làm bài tập")

Kể việc mình đang bận

• 시험 준비하느라고 정신이 없어요. (siheom junbihaneurago jeongsini eopseoyo, "lo ôn thi nên tôi bận tối mắt")
• 열쇠를 찾느라고 30분이나 걸렸어요. (yeolsoereul channeurago samsipbunina geollyeosseoyo, "tìm chìa khoá mất tận 30 phút")

Hy sinh một việc vì đang theo đuổi việc khác

• 돈을 모으느라고 외식을 안 해요. (doneul moeuneurago oesigeul an haeyo, "đang dành dụm tiền nên tôi không ăn ngoài")

Câu cảm ơn, hỏi thăm sự vất vả

Đây là cách dùng người Hàn nói hằng ngày, thường ở dạng gọn 느라:

• 일하느라 고생 많았어요. (ilhaneura gosaeng manasseoyo, "làm việc vất vả rồi")
• 멀리서 오시느라 수고하셨어요. (meolliseo osineura sugohasyeosseoyo, "anh chị từ xa đến, vất vả quá")

So sánh 느라고 với 아/어서 và 는 바람에

Ba mẫu đều dịch được là "vì... nên", nhưng chọn sai thì câu nghe lạ hoặc sai hẳn. Bảng dưới gom các điểm khác nhau:

Tiêu chí	V-느라고	V/A-아/어서	V-는 바람에
Loại từ ở vế trước	Chỉ động từ	Động từ, tính từ, 이다	Chỉ động từ
Chủ ngữ hai vế	Bắt buộc giống nhau	Giống hay khác đều được	Giống hay khác đều được
Thì ở vế trước	Không gắn	Không gắn	Không gắn
Vế sau mệnh lệnh	Không	Không	Không
Sắc thái	Mải làm việc tốn thời gian của chính mình	Lý do trung tính, kể lại	Sự việc bất ngờ gây kết quả xấu

Thử đặt ba câu cùng kể chuyện đi học muộn:

• 늦잠을 자느라고 지각했어요. (neutjameul janeurago jigakaesseoyo, "mải ngủ nướng nên tôi đi muộn"): nhấn việc mình đã ngủ quá lâu.
• 늦잠을 자서 지각했어요. (neutjameul jaseo jigakaesseoyo, "ngủ dậy muộn nên tôi đi muộn"): kể lý do bình thường.
• 알람이 안 울리는 바람에 지각했어요. (allami an ullineun barame jigakaesseoyo, "chuông báo thức không kêu nên tôi đi muộn"): lỗi do sự cố ngoài ý muốn.

Muốn xem kỹ hơn hai mẫu còn lại, đọc bài nối câu 아서/어서 và bài ngữ pháp 는 바람에.

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng cho tính từ: 바쁘느라고, 아프느라고 đều sai. Chuyển sang 바빠서 (bappaseo, "vì bận"), 아파서 (apaseo, "vì ốm").
• Dịch thẳng chữ "vì" cho mọi lý do: trời mưa, tắc đường là lý do khách quan, không ai mải làm gì, nên dùng 비가 와서 (biga waseo, "vì trời mưa").
• Thêm đuôi quá khứ: 잤느라고, 했느라고 là lỗi rất phổ biến do quen chia quá khứ ở mọi vế.
• Quên rụng ㄹ: viết 만들느라고, 놀느라고 thay vì 만드느라고, 노느라고.
• Vế sau là tin vui: câu kiểu mải học nên đỗ điểm cao nghe gượng. 느라고 hợp với hệ quả là bỏ lỡ, bận rộn, mệt mỏi.

Bài tập nhỏ

Chọn 느라고 hoặc 아/어서 và chia động từ trong ngoặc.

1. 날씨가 (춥다) 밖에 안 나갔어요.
2. 영화를 (보다) 전화를 못 받았어요.
3. 리포트를 (쓰다) 밤을 새웠어요.
4. 길이 (막히다) 늦었어요.
5. 케이크를 (만들다) 하루 종일 바빴어요.
6. Sửa lỗi: 어제 숙제를 했느라고 못 나갔어요.

Đáp án:

1. 추워서 (chuwoseo): 춥다 là tính từ, không dùng 느라고. Câu: "trời lạnh nên tôi không ra ngoài".
2. 보느라고 (boneurago): "mải xem phim nên không nghe máy".
3. 쓰느라고 (sseuneurago): "mải viết báo cáo nên thức trắng đêm".
4. 막혀서 (makyeoseo): chủ ngữ vế trước là 길 (đường), khác người đến muộn.
5. 만드느라고 (mandeuneurago): rụng ㄹ, "mải làm bánh nên bận cả ngày".
6. 어제 숙제를 하느라고 못 나갔어요. (eoje sukjereul haneurago mot nagasseoyo, "hôm qua mải làm bài tập nên tôi không ra ngoài được")

Câu hỏi thường gặp

느라고 và 느라 có khác nhau không?

Không khác về nghĩa. 느라 là dạng lược 고, gặp nhiều trong hội thoại và trong các câu cảm ơn như 기다리느라 힘들었죠? (gidarineura himdeureotjyo?, "đợi lâu mệt lắm phải không?").

Vế sau của 느라고 có chia tương lai được không?

Được, khi bạn đoán trước mình sẽ bận vì một việc sắp làm: 내일은 이사하느라 바쁠 거예요. (naeireun isahaneura bappeul geoyeyo, "mai tôi sẽ bận chuyển nhà"). Vế 느라 vẫn không gắn 겠 hay 을.

Có dùng 느라고 với phủ định ở vế trước không?

Gần như không. Phủ định như 안 하다 không phải một việc đang làm và tốn thời gian, nên câu 안 하느라고 nghe rất lạ. Hãy đổi sang 아/어서: 숙제를 안 해서 혼났어요. (sukjereul an haeseo honnasseoyo, "không làm bài tập nên bị mắng").

Viết bài TOPIK có nên dùng 느라고 không?

Nên, nếu đúng ngữ cảnh. Trong phần viết, 느라고 cho thấy bạn phân biệt được các mẫu chỉ lý do. Chỉ cần kiểm lại ba điểm: vế trước là động từ, hai vế cùng chủ ngữ, không gắn đuôi quá khứ.