Ngữ pháp にかかわらず (bất kể) và phân biệt với にもかかわらず (mặc dù)

N + にかかわらず (ni kakawarazu) nghĩa là "bất kể, không phân biệt N": 経験の有無にかかわらず、応募できます。 (keiken no umu ni kakawarazu, oubo dekimasu, "có hay không có kinh nghiệm đều ứng tuyển được"). Còn にもかかわらず (ni mo kakawarazu), chỉ thêm một chữ も, lại nghĩa là "mặc dù": 雨にもかかわらず、たくさんの人が来た。 (ame ni mo kakawarazu, takusan no hito ga kita, "mặc dù mưa, rất nhiều người đã đến"). Cách tách nhanh: không có も là "bất kể", có も là "mặc dù".

Hai mẫu này đều thuộc ngữ pháp N2 và hay xuất hiện trong thông báo, tin tuyển dụng, văn bản công ty. Bài dưới đây đi qua công thức, cách ghép, ví dụ thực tế, các mẫu gần nghĩa và bài tập phân biệt.

Bảng công thức

Mẫu	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
にかかわらず	N (có nhiều mức, nhiều loại) + にかかわらず	年齢にかかわらず	bất kể tuổi tác
にかかわらず	V る + V ない + にかかわらず	行く行かないにかかわらず	dù đi hay không đi
にかかわらず	cặp từ trái nghĩa + にかかわらず	好き嫌いにかかわらず	bất kể thích hay ghét
にかかわらず	V/A + かどうか + にかかわらず	合格するかどうかにかかわらず	dù đỗ hay không
にかかわりなく	giống にかかわらず	曜日にかかわりなく	không kể thứ mấy
にもかかわらず	V/Aい thể thường + にもかかわらず	努力したにもかかわらず	mặc dù đã cố gắng
にもかかわらず	N / Aな + (である) + にもかかわらず	休日であるにもかかわらず	mặc dù là ngày nghỉ

Trong chữ viết bạn sẽ gặp cả 関わらず (kakawarazu) dạng kanji lẫn dạng hiragana. Văn bản hiện nay chủ yếu viết hiragana hoặc 関わらず, còn dạng kanji cũ 拘わらず ít gặp hơn.

にかかわらず: bất kể, không phụ thuộc vào

にかかわらず nói rằng kết quả phía sau không đổi, dù yếu tố phía trước có thay đổi thế nào. Vì vậy danh từ đứng trước phải là thứ có nhiều giá trị: tuổi, giới tính, thời tiết, số lượng, có hay không. Một danh từ chỉ một trạng thái cố định như 雨 (mưa) đứng một mình thì không hợp.

Đi với danh từ

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
天気にかかわらず、試合は予定どおり行います。	tenki ni kakawarazu, shiai wa yotei doori okonaimasu	Bất kể thời tiết, trận đấu vẫn diễn ra theo lịch.
金額の多少にかかわらず、送料は無料です。	kingaku no tashou ni kakawarazu, souryou wa muryou desu	Đơn hàng nhiều hay ít tiền đều miễn phí vận chuyển.
国籍にかかわらず、どなたでも参加できます。	kokuseki ni kakawarazu, donata demo sanka dekimasu	Bất kể quốc tịch, ai cũng tham gia được.
このセミナーは、日本語のレベルにかかわらず受講できます。	kono seminaa wa, nihongo no reberu ni kakawarazu jukou dekimasu	Hội thảo này học được bất kể trình độ tiếng Nhật.

Đi với cặp đối lập

Cách ghép rất đặc trưng là đặt hai vế trái ngược cạnh nhau: dạng khẳng định và phủ định của cùng một động từ, hoặc hai tính từ trái nghĩa.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
参加するしないにかかわらず、金曜日までに返事をください。	sanka suru shinai ni kakawarazu, kin'youbi made ni henji o kudasai	Dù tham gia hay không, xin trả lời trước thứ Sáu.
好き嫌いにかかわらず、野菜も食べなさい。	sukikirai ni kakawarazu, yasai mo tabenasai	Thích hay không cũng phải ăn cả rau.
結果がよい悪いにかかわらず、メールでお知らせします。	kekka ga yoi warui ni kakawarazu, meeru de oshirase shimasu	Kết quả tốt hay xấu, chúng tôi đều báo qua email.
合格するかどうかにかかわらず、最後まで頑張りたい。	goukaku suru ka dou ka ni kakawarazu, saigo made ganbaritai	Đỗ hay không, tôi vẫn muốn cố đến cùng.

Mẫu かどうか ở câu cuối có bài riêng: ngữ pháp かどうか.

Trong tin tuyển dụng và thông báo

Đây là nơi bạn gặp にかかわらず nhiều nhất. Những dòng dưới đây là kiểu câu thường thấy trên tin tuyển dụng, bảng thông báo và trang bán hàng của Nhật:

Câu	Cách đọc	Nghĩa
経験の有無にかかわらず、ご応募ください。	keiken no umu ni kakawarazu, go-oubo kudasai	Có hay không có kinh nghiệm, xin cứ ứng tuyển.
学歴にかかわらず、意欲のある方を歓迎します。	gakureki ni kakawarazu, iyoku no aru kata o kangei shimasu	Không xét bằng cấp, chào đón người có nhiệt huyết.
勤務時間の長短にかかわらず、交通費を支給します。	kinmu jikan no choutan ni kakawarazu, koutsuuhi o shikyuu shimasu	Làm nhiều hay ít giờ đều được trả phí đi lại.
理由のいかんにかかわらず、返品はお受けできません。	riyuu no ikan ni kakawarazu, henpin wa ouke dekimasen	Với bất kỳ lý do nào, chúng tôi không nhận trả hàng.

Ở dòng thứ ba, 長短 đọc là choutan, nghĩa "dài ngắn". Dòng cuối dùng いかん (ikan, "thế nào"), là cách nói cứng thường gặp trong điều khoản, quy định.

にかかわりなく và các mẫu "bất kể" khác

にかかわりなく (ni kakawari naku) có cùng nghĩa và cách ghép với にかかわらず, chỉ hơi ít gặp hơn: 曜日にかかわりなく、毎日営業しています。 (youbi ni kakawari naku, mainichi eigyou shite imasu, "mở cửa mỗi ngày, không kể thứ mấy").

Mẫu	Ví dụ	Cách đọc	Sắc thái
にかかわらず	年齢にかかわらず	nenrei ni kakawarazu	trung tính, dùng rộng nhất
にかかわりなく	年齢にかかわりなく	nenrei ni kakawari naku	cùng nghĩa, ít gặp hơn
を問わず	年齢を問わず	nenrei o towazu	trang trọng, hay ở tin tuyển dụng
に関係なく	年齢に関係なく	nenrei ni kankei naku	văn nói, dễ hiểu
不問	経験不問	keiken fumon	dạng rút gọn trên quảng cáo

にもかかわらず: mặc dù, vậy mà

にもかかわらず nối hai vế trái với nhau: điều xảy ra ở vế sau khác điều người ta chờ đợi từ vế trước. Mẫu này trang trọng, dùng nhiều trong văn viết, tin tức, phát biểu, và thường mang chút bất ngờ hoặc bất mãn.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
一生懸命勉強したにもかかわらず、不合格だった。	isshoukenmei benkyou shita ni mo kakawarazu, fugoukaku datta	Mặc dù đã học hết sức, tôi vẫn trượt.
熱があるにもかかわらず、彼は会社に来た。	netsu ga aru ni mo kakawarazu, kare wa kaisha ni kita	Dù đang sốt, anh ấy vẫn đến công ty.
休日であるにもかかわらず、店はすいていた。	kyuujitsu de aru ni mo kakawarazu, mise wa suite ita	Mặc dù là ngày nghỉ, quán lại vắng.
彼は若いにもかかわらず、経験が豊富だ。	kare wa wakai ni mo kakawarazu, keiken ga houfu da	Anh ấy tuy trẻ mà nhiều kinh nghiệm.
お忙しいにもかかわらず、お越しいただきありがとうございます。	oisogashii ni mo kakawarazu, okoshi itadaki arigatou gozaimasu	Cảm ơn quý vị đã đến dù rất bận.

Câu cuối là lời cảm ơn rất hay gặp khi mở đầu buổi lễ hay cuộc họp. にもかかわらず còn đứng được ở đầu câu như một liên từ: 何度も注意した。にもかかわらず、同じミスをした。 (nando mo chuui shita. ni mo kakawarazu, onaji misu o shita, "đã nhắc nhiều lần. Vậy mà vẫn mắc lỗi y như cũ").

Phân biệt にかかわらず và にもかかわらず

	にかかわらず	にもかかわらず
Nghĩa	bất kể, không phụ thuộc	mặc dù, vậy mà
Đứng trước	danh từ có nhiều giá trị, cặp đối lập, かどうか	một sự việc cụ thể, đã xác định
Quan hệ hai vế	vế trước thay đổi, vế sau không đổi	vế sau trái với điều mong đợi
Ví dụ với thời tiết	天候にかかわらず開催します	悪天候にもかかわらず開催された
Dịch	dù trời thế nào cũng tổ chức	dù trời xấu vẫn được tổ chức
Vế sau là yêu cầu, rủ rê	được	không tự nhiên

Nếu bạn quen với のに (noni), có thể coi にもかかわらず là bản trang trọng của nó. Hai mẫu khác nhau ở giọng điệu: のに đậm cảm xúc, hợp văn nói, xem thêm ở bài ngữ pháp のに. Còn "dù có... thì cũng" cho giả định là ても, có bài ても: cho dù.

Lỗi người Việt hay mắc

Thấy chữ "かかわらず" là dịch "mặc dù"

Câu 年齢にかかわらず応募できます mà dịch "mặc dù tuổi tác vẫn ứng tuyển được" là sai nghĩa hoàn toàn. Không có も thì phải dịch "bất kể tuổi tác". Hãy luôn nhìn xem có も hay không trước khi dịch.

Đặt danh từ một trạng thái trước にかかわらず

"Bất kể trời mưa" mà viết 雨にかかわらず thì không tự nhiên, vì "mưa" chỉ là một trạng thái. Nên nói 天候にかかわらず hoặc 雨が降っても降らなくても (ame ga futte mo furanakute mo).

Theo sau にもかかわらず bằng câu nhờ vả

Câu kiểu "mặc dù mưa, hãy mang ô" không dùng にもかかわらず. Vế sau của にもかかわらず là sự việc đã hoặc đang xảy ra, không phải lời đề nghị.

Quên である với danh từ, tính từ な trong văn viết

Danh từ ghép thẳng với にもかかわらず được: 雨にもかかわらず. Khi có vị ngữ danh từ đầy đủ, văn viết chuẩn dùng 学生であるにもかかわらず (gakusei de aru ni mo kakawarazu), không viết "学生なにもかかわらず".

Bài tập phân biệt

Điền にかかわらず hoặc にもかかわらず:

1. 性別＿＿＿、だれでも申し込めます。
2. 約束した＿＿＿、彼は来なかった。
3. 晴雨＿＿＿、イベントは行われます。
4. 夜遅い＿＿＿、電話に出てくれた。
5. 経験のあるなし＿＿＿、研修を受けてもらいます。

Đáp án:

1. にかかわらず: bất kể giới tính, ai cũng đăng ký được.
2. にもかかわらず: mặc dù đã hứa, anh ta vẫn không đến.
3. にかかわらず: mưa hay nắng, sự kiện vẫn diễn ra (晴雨, seiu, "nắng mưa").
4. にもかかわらず: dù đã khuya, người đó vẫn nghe máy.
5. にかかわらず: có kinh nghiệm hay không đều phải học đào tạo.

Câu hỏi thường gặp

にかかわらず và を問わず khác nhau thế nào?

Nghĩa gần như nhau. を問わず (o towazu) nghe cứng hơn và hay đi với danh từ như 年齢, 経験, 国籍. にかかわらず dùng rộng hơn, kể cả với cặp động từ khẳng định và phủ định.

にもかかわらず có dùng trong hội thoại không?

Có, nhưng chủ yếu trong phát biểu, họp, nói chuyện lịch sự. Nói chuyện với bạn bè, người Nhật dùng のに hoặc けど.

Viết 関わらず hay かかわらず thì đúng?

Cả hai đều đúng. Nhiều văn bản báo chí và công ty chọn viết hiragana. Khi viết bài thi, bạn dùng dạng nào cũng được.

にかかわらず thuộc trình độ nào?

Các sách luyện thi phổ biến thường xếp cả にかかわらず và にもかかわらず vào N2. JLPT không công bố danh sách ngữ pháp chính thức, nên mức này chỉ để tham khảo.