Ngữ pháp ていく, てくる trong tiếng Nhật: cách dùng và phân biệt

Ngữ pháp ていく và てくる gắn sau thể て của động từ để chỉ hướng. てくる là hướng về phía người nói (mang đến, từ trước đến nay, bắt đầu xuất hiện). ていく là hướng rời xa người nói (mang đi, từ nay về sau, biến mất dần). Ví dụ: 傘を持っていきます。 (kasa o motte ikimasu, "Tôi mang ô đi"), だんだん寒くなってきました。 (dandan samuku natte kimashita, "Trời lạnh dần lên rồi").

Bảng công thức

Nghĩa	ていく	てくる
Mang vật	持っていく (mang đi)	持ってくる (mang đến)
Dẫn người	連れていく (dẫn đi)	連れてくる (dẫn đến)
Làm rồi mới đi, đi rồi về	食べていく (ăn rồi hẵng đi)	買ってくる (đi mua rồi về)
Thời gian kéo dài	続けていく (từ nay về sau)	続けてきた (từ trước đến nay)
Thay đổi dần	増えていく (sẽ tăng dần)	増えてきた (đã tăng dần)
Xuất hiện, biến mất	消えていく (biến mất dần)	見えてくる (hiện ra)
Hành động hướng tới tôi	không dùng	電話をかけてくる (gọi đến cho tôi)

Cách chia ていく và てくる

Bước 1: chia động từ chính sang thể て (xem bài thể て). Bước 2: thêm いく hoặc くる rồi chia hai động từ này như bình thường. いく chia như 行く, thể て là いって. くる là động từ bất quy tắc: きます, きた, こない. Khi làm ngữ pháp, いく và くる thường viết bằng hiragana.

Dạng	ていく	てくる	Ví dụ với 持つ
Lịch sự	ていきます	てきます	持っていきます / 持ってきます
Quá khứ	ていった	てきた	持っていった / 持ってきた
Phủ định	ていかない	てこない	持っていかない / 持ってこない
Thể て	ていって	てきて	持っていってください / 持ってきてください
Ý chí	ていこう	てこよう	持っていこう / 持ってこよう

Các cách dùng

1. Di chuyển: mang đi, mang đến, dẫn đi

Chọn いく hay くる dựa vào chỗ người nói đang đứng. Vật hoặc người đi xa khỏi chỗ đó thì dùng ていく, đi về chỗ đó thì dùng てくる.

• 明日、お弁当を持っていきます。 (ashita, obentō o motte ikimasu, "Mai tôi mang cơm hộp đi").
• 友達がケーキを持ってきてくれました。 (tomodachi ga kēki o motte kite kuremashita, "Bạn mang bánh đến cho tôi").
• 日曜日に子どもを公園に連れていきます。 (nichiyōbi ni kodomo o kōen ni tsurete ikimasu, "Chủ nhật tôi dẫn con ra công viên").
• 駅からここまで歩いてきました。 (eki kara koko made aruite kimashita, "Tôi đi bộ từ ga đến đây").

Phần てくれました trong câu thứ hai là mẫu cho nhận, có ở bài あげる, くれる, もらう.

2. Làm một việc rồi quay lại, hoặc làm xong rồi mới đi

てくる có nghĩa "đi làm việc đó rồi về lại đây". ていく có nghĩa "làm việc đó ở đây xong rồi mới rời đi".

• ちょっとコンビニで飲み物を買ってきます。 (chotto konbini de nomimono o katte kimasu, "Tôi ra cửa hàng tiện lợi mua đồ uống rồi về").
• 時間があるから、お茶を飲んでいきませんか。 (jikan ga aru kara, ocha o nonde ikimasen ka, "Còn thời gian, uống trà rồi hẵng đi nhé?").

Câu chào 行ってきます。 (ittekimasu, "Tôi đi đây (rồi sẽ về)") khi ra khỏi nhà chính là cách dùng này.

3. Thời gian: từ trước đến nay và từ nay về sau

Hãy hình dung người nói đứng ở hiện tại. Việc kéo dài từ quá khứ đến bây giờ dùng てきた. Việc kéo dài từ bây giờ về tương lai dùng ていく.

• 十年間この会社で働いてきました。 (jūnenkan kono kaisha de hataraite kimashita, "Tôi đã làm ở công ty này mười năm nay").
• これからも日本語の勉強を続けていきます。 (kore kara mo nihongo no benkyō o tsuzukete ikimasu, "Từ nay về sau tôi sẽ tiếp tục học tiếng Nhật").

4. Thay đổi dần dần

Hay đi với なる, 増える (tăng), 減る (giảm), 変わる (thay đổi), và các phó từ だんだん, どんどん.

• だんだん暖かくなってきました。 (dandan atatakaku natte kimashita, "Trời ấm dần lên rồi").
• これからもっと寒くなっていくでしょう。 (kore kara motto samuku natte iku deshō, "Từ giờ trời sẽ còn lạnh hơn").
• 子どもはどんどん大きくなっていきます。 (kodomo wa dondon ōkiku natte ikimasu, "Trẻ con sẽ lớn nhanh lắm").

5. Bắt đầu xuất hiện, cảm nhận được (てくる) và biến mất dần (ていく)

てくる dùng khi một hiện tượng bắt đầu xảy ra và người nói cảm nhận được nó ngay lúc đó: mưa bắt đầu rơi, thấy đói, nghe thấy tiếng. ていく dùng khi một thứ rời xa và biến mất khỏi tầm nhìn.

• あ、雨が降ってきました。 (a, ame ga futte kimashita, "Ôi, trời bắt đầu mưa rồi").
• お腹がすいてきた。 (onaka ga suite kita, "Bắt đầu thấy đói rồi").
• 窓から山が見えてきました。 (mado kara yama ga miete kimashita, "Từ cửa sổ đã thấy núi hiện ra").
• 隣の部屋から音楽が聞こえてきます。 (tonari no heya kara ongaku ga kikoete kimasu, "Có tiếng nhạc vọng sang từ phòng bên").
• 飛行機が空の向こうに消えていきました。 (hikōki ga sora no mukō ni kiete ikimashita, "Chiếc máy bay khuất dần cuối trời").

6. Hành động của người khác hướng về phía tôi

Khi người khác làm gì đó hướng tới người nói, như gọi điện, gửi đồ, bắt chuyện, tiếng Nhật thường thêm てくる.

• 知らない人が話しかけてきました。 (shiranai hito ga hanashikakete kimashita, "Một người lạ bắt chuyện với tôi").
• 母が野菜を送ってきました。 (haha ga yasai o okutte kimashita, "Mẹ gửi rau lên cho tôi").

So sánh ていく và てくる

Cùng một động từ, đổi いく thành くる là đổi hướng nhìn:

ていく	Nghĩa	てくる	Nghĩa
持っていく	mang từ đây đi	持ってくる	mang từ nơi khác tới đây
働いていく	sẽ làm việc từ nay về sau	働いてきた	đã làm việc từ trước tới nay
寒くなっていく	sẽ lạnh dần đi	寒くなってきた	đã bắt đầu lạnh dần
消えていく	khuất dần	見えてくる	hiện ra dần
帰っていく	(ai đó) đi về, xa khỏi tôi	帰ってくる	(ai đó) về lại chỗ tôi

Mẹo nhớ: くる = về phía tôi, về phía bây giờ. いく = rời khỏi tôi, đi tới tương lai. Hai mẫu này cùng họ với các mẫu "thể て + động từ phụ" như ている, ておく, てみる. Xem thêm bài ておく và ている.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 今からそちらに資料を持ってきます。 → ✓ 今からそちらに資料を持っていきます。 Tiếng Việt nói "mang qua chỗ bạn", nhưng vật đang rời khỏi chỗ người nói nên dùng ていく.
• ✗ 十年間日本語を勉強していきました。 → ✓ 十年間日本語を勉強してきました。 Kéo dài từ quá khứ đến nay là てきた.
• ✗ 寒いになってきました。 → ✓ 寒くなってきました。 Tính từ い chuyển thành く trước なる.
• ✗ 持ってくりました → ✓ 持ってきました. くる là động từ bất quy tắc, dạng ます là きます.
• Hiểu 行ってきます là "tôi đi đến". Thật ra câu này là "tôi đi rồi sẽ về", nên chỉ dùng khi bạn sẽ quay lại.

Bài tập nhỏ

Chia động từ trong ngoặc sang ていく hoặc てくる cho đúng:

Câu	Đề bài
1	(Ở nhà, nói với mẹ) 学校に傘を (持つ) ___ ます。
2	最近、寒く (なる) ___ ました。
3	これからも頑張って (働く) ___ たいです。
4	ちょっとパンを (買う) ___ ます。すぐ戻ります。
5	遠くに富士山が (見える) ___ ました。
6	(Gọi điện) 今から、そちらに資料を (持つ) ___ ます。

Đáp án:

1. 学校に傘を持っていきます。
2. 最近、寒くなってきました。
3. これからも頑張って働いていきたいです。
4. ちょっとパンを買ってきます。すぐ戻ります。
5. 遠くに富士山が見えてきました。
6. 今から、そちらに資料を持っていきます。

Câu hỏi thường gặp

ていく và てくる có viết bằng kanji 行く, 来る không?

Khi いく, くる còn giữ nghĩa di chuyển thật (持って行く), bạn sẽ gặp cả cách viết kanji. Khi mang nghĩa thời gian, thay đổi hay xuất hiện, いく và くる hầu như luôn viết bằng hiragana.

雨が降ってきた khác 雨が降り始めた thế nào?

Cả hai đều là "bắt đầu mưa". 雨が降ってきた thể hiện người nói đang cảm nhận cơn mưa tới gần mình, rất hay dùng khi nói chuyện. 雨が降り始めた khách quan hơn, chỉ nêu thời điểm bắt đầu.

Ngữ pháp ていく, てくる thuộc trình độ nào?

Nghĩa di chuyển (持っていく, 持ってくる) thường được học từ N5–N4. Nghĩa thay đổi theo thời gian và xuất hiện (なってきた, 見えてくる) hay gặp trong giáo trình và đề thi N3.

てくる có dùng được cho tương lai không?

Có, khi bạn dự đoán một thay đổi đang tiến về phía mình: これから忙しくなってきますね。 (kore kara isogashiku natte kimasu ne, "Sắp tới sẽ bận dần lên nhỉ"). Còn khi nói ý định kéo dài từ nay về sau, dùng ていく.