Bổ ngữ giới từ 在, 到, 给 trong tiếng Trung: 住在, 放在, 送给

Bổ ngữ giới từ là cụm 在 / 到 / 给 + danh từ đứng ngay sau động từ, cho biết kết quả của hành động: người hay vật ở lại đâu (在), tới đâu, tới lúc nào (到), vào tay ai (给). Công thức: V + 在/到/给 + N. Ví dụ: 我住在河内。 (wǒ zhù zài Hénèi, tôi sống ở Hà Nội), 我把礼物送给她了。 (wǒ bǎ lǐwù sòng gěi tā le, tôi tặng quà cho cô ấy rồi).

Người Việt hay nói 我住河内 theo trật tự "tôi ở Hà Nội", hoặc nói 我放书在桌子上 theo trật tự "tôi để sách trên bàn". Cả hai lỗi đều đến từ chỗ chưa nắm vị trí của bổ ngữ giới từ.

Bảng công thức

Bổ ngữ	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
在	V + 在 + nơi chốn	坐在椅子上 (zuò zài yǐzi shang)	ngồi trên ghế
到 (nơi)	V + 到 + nơi chốn	搬到上海 (bān dào Shànghǎi)	chuyển đến Thượng Hải
到 (thời gian)	V + 到 + mốc thời gian	等到十点 (děng dào shí diǎn)	đợi đến mười giờ
到 (mức độ)	V/Adj + 到 + kết quả	累到不想说话 (lèi dào bù xiǎng shuōhuà)	mệt đến mức không muốn nói
给	V + 给 + người nhận	还给老师 (huán gěi lǎoshī)	trả lại cho thầy
Có tân ngữ	把 + tân ngữ + V + 在/到/给 + N	把书放在桌子上 (bǎ shū fàng zài zhuōzi shang)	để sách lên bàn

V + 在 + nơi chốn: rốt cuộc ở đâu

在 sau động từ chỉ chỗ mà người hay vật nằm lại sau hành động. Động từ hay đi với nó là các động từ chỉ vị trí và sắp đặt.

Cụm	Pinyin	Nghĩa
住在	zhù zài	sống ở
坐在	zuò zài	ngồi ở
站在	zhàn zài	đứng ở
放在	fàng zài	đặt ở, để ở
写在	xiě zài	viết vào
停在	tíng zài	đỗ ở
掉在	diào zài	rơi xuống
挂在	guà zài	treo ở

Ví dụ: 车停在门口。 (chē tíng zài ménkǒu, xe đỗ ở cửa), 手机掉在地上了。 (shǒujī diào zài dì shang le, điện thoại rơi xuống đất rồi), 请把名字写在这里。 (qǐng bǎ míngzi xiě zài zhèlǐ, xin viết tên vào đây).

Sau danh từ chỉ đồ vật thường phải thêm từ phương vị như 上 (shang), 里 (li): 放在包里 (bỏ vào trong túi), không nói 放在包.

在 trước động từ và 在 sau động từ

Đây là điểm quan trọng nhất của bài. Bài cách dùng chữ 在 đã nói 在 + nơi chốn đứng trước động từ để chỉ chỗ hành động diễn ra. Khi 在 đứng sau động từ, nó chỉ chỗ kết quả rơi vào.

Câu	Pinyin	Nghĩa	在 chỉ gì
他在本子上写字。	tā zài běnzi shang xiě zì	anh ấy viết chữ trên vở	chỗ diễn ra việc viết
他把电话号码写在手上。	tā bǎ diànhuà hàomǎ xiě zài shǒu shang	anh ấy ghi số điện thoại lên tay	chỗ con số nằm lại
我在北京工作。	wǒ zài Běijīng gōngzuò	tôi làm việc ở Bắc Kinh	chỗ diễn ra công việc
我住在北京。	wǒ zhù zài Běijīng	tôi sống ở Bắc Kinh	chỗ mình ở lại

Với 住, cả 我在北京住 và 我住在北京 đều đúng, nhưng 住在 tự nhiên hơn khi giới thiệu bản thân. Với 放, 挂, 掉, chỉ có thể đặt 在 sau động từ, vì các động từ này nói về chỗ đồ vật nằm lại. Với 工作, 学习, 吃饭, 在 đứng trước động từ.

V + 到: tới nơi, tới lúc, tới mức

到 sau động từ cho biết hành động đạt tới một điểm: một nơi, một thời điểm, hoặc một mức độ.

• Tới nơi: 我们走到学校了。 (wǒmen zǒu dào xuéxiào le, chúng tôi đi bộ tới trường rồi), 他下个月搬到广州。 (tā xià ge yuè bān dào Guǎngzhōu, tháng sau anh ấy chuyển tới Quảng Châu).
• Tới lúc: 昨天我学到晚上十二点。 (zuótiān wǒ xué dào wǎnshang shí'èr diǎn, hôm qua tôi học đến mười hai giờ đêm).
• Tới mức: 她高兴到哭了。 (tā gāoxìng dào kū le, cô ấy vui đến phát khóc).

送到 và 寄到 chỉ đích đến của món đồ: 快递已经送到你家了。 (kuàidì yǐjīng sòng dào nǐ jiā le, hàng chuyển phát đã giao tới nhà bạn rồi). 到 còn làm bổ ngữ kết quả kiểu 买到 (mua được), 找到 (tìm thấy), có bảng riêng ở bài bổ ngữ kết quả.

V + 给: chuyển tới tay ai

给 sau động từ đi với các động từ chuyển giao: đồ vật rời người này sang người kia.

Cụm	Pinyin	Nghĩa
送给	sòng gěi	tặng cho
交给	jiāo gěi	nộp cho, giao cho
借给	jiè gěi	cho mượn
还给	huán gěi	trả lại cho
寄给	jì gěi	gửi cho
卖给	mài gěi	bán cho
留给	liú gěi	để lại cho

Với 给, tân ngữ có thể đứng ở hai chỗ: 我送给她一本书。 (wǒ sòng gěi tā yì běn shū) hoặc 我送一本书给她。, đều là "tôi tặng cô ấy một cuốn sách". Khi món đồ đã xác định, dùng câu 把: 我把那本书还给他了。 (wǒ bǎ nà běn shū huán gěi tā le, tôi trả lại anh ấy cuốn sách đó rồi).

Phân biệt với 给 đứng trước động từ: 我给妈妈打电话。 (wǒ gěi māma dǎ diànhuà, tôi gọi điện cho mẹ). Ở đây 给 là giới từ "cho, đối với", không có món đồ nào chuyển tay. Bài giới từ 给, 跟, 从 nói kỹ cách dùng này.

Tân ngữ và 了 đặt ở đâu

Sau 在 và 到, chỗ ngay sau động từ đã bị nơi chốn chiếm. Vì vậy món đồ phải ra trước, thường bằng 把:

Sai	Đúng	Nghĩa
我放书在桌子上。	我把书放在桌子上。	tôi để sách trên bàn
我挂衣服在墙上。	我把衣服挂在墙上。	tôi treo áo lên tường
我送这个包裹到公司。	我把这个包裹送到公司。	tôi mang gói hàng này tới công ty

Cách dùng 把 đầy đủ có ở bài câu chữ 把. Chữ 了 đứng sau cả cụm bổ ngữ hoặc cuối câu, không chen giữa động từ và 在: nói 放在桌子上了, không nói 放了在桌子上. Trong khẩu ngữ, bạn sẽ nghe cả 放在了桌子上, cách này cũng được chấp nhận.

Phủ định dùng 没 trước động từ: 我没放在包里。 (wǒ méi fàng zài bāo li, tôi không bỏ vào túi).

Lỗi người Việt hay mắc

Câu sai	Câu đúng	Lý do
我住河内。	我住在河内。	trong văn viết và bài thi cần 在
我放手机在包里。	我把手机放在包里。	tân ngữ không đứng giữa V và 在
他写名字在本子上。	他把名字写在本子上。	tân ngữ 名字 phải ra trước, thường bằng 把
昨天我学习晚上十二点。	昨天我学到晚上十二点。	"học đến mười hai giờ" cần 到 ngay sau động từ
我送给一本书她。	我送给她一本书。	người nhận đứng ngay sau 给

Về dòng đầu: trong giao tiếp, người Trung đôi khi nói gọn 你住哪儿? mà không có 在. Bạn nghe hiểu là được, còn khi tự nói và viết, cứ dùng 住在 cho chắc.

Bài tập: điền 在, 到 hoặc 给

1. 我的钥匙掉____沙发下面了。
2. 这封信请你寄____我妈妈。
3. 我们明天要搬____新家。
4. 他每天工作____晚上九点。
5. 请把作业交____老师。
6. 你的雨伞放____门口吧。

Đáp án:

1. 在: 我的钥匙掉在沙发下面了。 (wǒ de yàoshi diào zài shāfā xiàmiàn le, chìa khoá của tôi rơi xuống gầm sofa rồi)
2. 给: 这封信请你寄给我妈妈。 (nhờ bạn gửi lá thư này cho mẹ tôi)
3. 到: 我们明天要搬到新家。 (mai chúng tôi chuyển sang nhà mới)
4. 到: 他每天工作到晚上九点。 (ngày nào anh ấy cũng làm đến chín giờ tối)
5. 给: 请把作业交给老师。 (hãy nộp bài tập cho thầy)
6. 在: 你的雨伞放在门口吧。 (cứ để ô của bạn ở cửa)

Câu hỏi thường gặp

Bổ ngữ giới từ là gì?

Là cụm 在, 到, 给 cộng danh từ đứng sau động từ, cho biết kết quả hành động: ở lại đâu, tới đâu hoặc chuyển cho ai. Một số giáo trình xếp nó vào nhóm bổ ngữ kết quả.

Nói 我住河内 có sai không?

Trong bài thi và văn viết, nên nói 我住在河内. Khẩu ngữ đôi khi bỏ 在 với 住, nhưng người học nên giữ 在 để câu chuẩn.

Khi nào 在 đứng trước, khi nào đứng sau động từ?

Đứng trước khi nói hành động diễn ra ở đâu (在图书馆看书). Đứng sau khi nói người hay vật nằm lại ở đâu sau hành động (把书放在桌子上).

送给 và 给…送 khác gì nhau?

送给她 là tặng cho cô ấy, món quà chuyển tới tay cô ấy. 给她送饭 (gěi tā sòng fàn) là mang cơm tới cho cô ấy, nhấn vào việc làm giúp người đó.