Vâng tiếng Hàn là gì? 네, 예, 응 và cách nói không

Vâng tiếng Hàn là 네 (ne) hoặc 예 (ye), dùng với người lạ, người lớn tuổi, cấp trên. Với bạn bè và người nhỏ tuổi hơn, "ừ" là 응 (eung). "Không" lịch sự là 아니요 (aniyo), thân mật là 아니 (ani). Điểm cần chú ý nhất là cách trả lời câu hỏi phủ định: hỏi 안 가요? (an gayo, "Không đi à?") mà bạn vẫn đi, người Hàn đáp 아니요, 가요. (aniyo, gayo), chứ không phải "có" như thói quen tiếng Việt. Bài này đi qua từng từ, mức lịch sự và các câu đáp với sếp.

Bảng vâng và không trong tiếng Hàn

Ý	Lịch sự	Thân mật	Ghi chú
Vâng, dạ	네 (ne) / 예 (ye)	응 (eung) / 어 (eo)	예 trang trọng hơn 네
Đúng vậy	맞아요 (majayo)	맞아 (maja)	xác nhận thông tin
Được, ừ thì	그래요 (geuraeyo)	그래 (geurae)	đồng ý với đề nghị
Không	아니요 (aniyo) / 아뇨 (anyo)	아니 (ani)	아뇨 là dạng nói nhanh
Không phải	아니에요 (anieyo)	아니야 (aniya)	sửa thông tin sai
Không ạ (trang trọng)	아닙니다 (animnida)		công sở, quân đội, phát biểu

네 và 예 khác nhau thế nào

Cả 네 và 예 đều là tiếng Hàn chuẩn, nghĩa như nhau. 예 nghe trang trọng, cứng hơn một chút. Bạn sẽ nghe 예 nhiều ở quân đội, trên đài, trong cuộc họp, hoặc từ người lớn tuổi khi nói với người trên. 네 mềm và phổ biến hơn trong giao tiếp hằng ngày.

Người Việt mới học có thể dùng 네 trong hầu hết tình huống. Khi phỏng vấn xin việc, nói với khách hàng hoặc báo cáo cấp trên, đổi sang 예 cũng tốt, nhưng dùng 네 không bị coi là thất lễ.

네 không chỉ là vâng

• Đáp khi được gọi: có người gọi tên, bạn đáp 네! như tiếng Việt nói "Dạ!".
• Báo là đang nghe: người Hàn nói 네, 네 liên tục khi nghe điện thoại. Không có nghĩa là họ đồng ý.
• Hỏi lại khi chưa nghe rõ: 네? (ne?, "Dạ? Sao ạ?") lên giọng ở cuối.
• Nhấc máy: 네, 여보세요. (ne, yeoboseyo, "Vâng, alô")

응 và 어: vâng thân mật

응 (eung) là "ừ". Nó chỉ dùng với bạn bè cùng tuổi, em nhỏ, hoặc người trong nhà khi đã quen thân. Trong lời nói nhanh, nhiều người Hàn nói 어 (eo) thay cho 응. Nói 응 với người lớn tuổi, sếp hay người mới gặp sẽ bị coi là hỗn.

Vâng thân mật đi cùng với đuôi câu bỏ 요. Nếu chưa chắc mình đã được phép nói trống không với ai, xem bài đuôi câu thân mật 반말.

Không tiếng Hàn: 아니요, 아니, 아니에요

아니요 là "không" lịch sự, trả lời câu hỏi có hoặc không. Khi nói nhanh, nó rút thành 아뇨. Dạng thân mật là 아니.

아니에요 hơi khác. Nó là "không phải", dùng để sửa một thông tin. Bị hỏi 중국 사람이에요? (jungguk saramieyo, "Bạn là người Trung Quốc à?"), bạn đáp 아니요, 베트남 사람이에요. (aniyo, beteunam saramieyo). Ngoài ra, 아니에요 còn là câu đáp khiêm tốn khi được cảm ơn hay được khen, giống "Không có gì đâu".

Câu	Phiên âm	Nghĩa
고마워요. / 아니에요.	gomawoyo / anieyo	Cảm ơn nhé. / Không có gì.
한국어 잘하시네요. / 아니에요, 아직 멀었어요.	hangugeo jalhasineyo / anieyo, ajik meoreosseoyo	Bạn nói tiếng Hàn giỏi quá. / Đâu có, tôi còn kém lắm.

Trả lời câu hỏi phủ định: chỗ khác tiếng Việt

Tiếng Hàn trả lời theo câu hỏi: 네 là "đúng như bạn nói", 아니요 là "không đúng như bạn nói". Câu hỏi có chữ 안 hay 지 않아요 cũng áp dụng đúng quy tắc này.

Câu hỏi	Sự thật	Đáp tiếng Hàn	Người Việt hay nói
밥 안 먹었어요? (bap an meogeosseoyo, "Chưa ăn cơm à?")	chưa ăn	네, 안 먹었어요. (ne, an meogeosseoyo)	Ừ, chưa ăn.
밥 안 먹었어요? (bap an meogeosseoyo)	ăn rồi	아니요, 먹었어요. (aniyo, meogeosseoyo)	Có, ăn rồi.
안 바빠요? (an bappayo, "Không bận à?")	không bận	네, 안 바빠요. (ne, an bappayo)	Ừ, không bận.
안 바빠요? (an bappayo)	đang bận	아니요, 바빠요. (aniyo, bappayo)	Có chứ, bận lắm.

Hai dòng đầu giống tiếng Việt. Hai dòng sau là chỗ dễ sai. Người Việt quen bác bỏ câu hỏi phủ định bằng chữ "có", nên dễ buột miệng nói 네. Người Hàn sẽ hiểu ngược lại. Cách an toàn là luôn nói kèm động từ sau 네 hoặc 아니요, ví dụ 아니요, 바빠요, để người nghe không hiểu nhầm.

Câu hỏi đuôi 죠 như 맞죠? (matjyo, "Đúng không?") thì đơn giản hơn: đồng ý đáp 네, 맞아요. Cách dùng đuôi này có ở bài đuôi 지요/죠.

Câu đáp với sếp và ở chỗ làm

Câu	Phiên âm	Nghĩa
네, 알겠습니다.	ne, algetseumnida	Vâng, tôi hiểu rồi.
네, 바로 하겠습니다.	ne, baro hagetseumnida	Vâng, tôi làm ngay.
네, 맞습니다.	ne, matseumnida	Vâng, đúng ạ.
아닙니다. 제가 하겠습니다.	animnida. jega hagetseumnida	Không sao ạ, để tôi làm.
죄송하지만 잘 못 들었습니다.	joesonghajiman jal mot deureotseumnida	Xin lỗi, tôi nghe chưa rõ.
한 번만 다시 말씀해 주시겠어요?	han beonman dasi malsseumhae jusigesseoyo	Anh chị nói lại giúp tôi một lần được không?

Với cấp trên, 알겠습니다 lịch sự hơn 알았어요. 알았어요 không sai, nhưng nghe như nói với người ngang hàng. Ở công ty Hàn, nhân viên mới gần như luôn nói 네, 알겠습니다. Các câu báo cáo, xin phép khác có ở bài tiếng Hàn giao tiếp công sở.

Một lưu ý: đừng nói 네 chỉ vì ngại hỏi lại. Sếp người Hàn sẽ coi đó là bạn đã hiểu và đã nhận việc. Chưa rõ thì dùng hai câu cuối trong bảng.

네, 넵, 넹 trong tin nhắn

Khi nhắn tin, người Hàn trẻ hay viết 넵 (nep) thay cho 네. 넵 nghe nhanh gọn, nhiệt tình, dùng được cả với đồng nghiệp. 넹 và 네네 dễ thương hơn, chỉ hợp với bạn bè. Nhắn cho sếp hay khách hàng thì viết 네, 알겠습니다 cho chắc.

Lỗi người Việt hay mắc

• Nói 응 với người lớn. Nghe như trả lời trống không. Với người lạ, người lớn tuổi, luôn dùng 네.
• Viết 네 thành 내. 내 nghĩa là "của tôi". Hai chữ đọc gần giống nhau nên rất hay gõ nhầm.
• Dùng 아니에요 để trả lời mọi câu có hay không. Câu hỏi về hành động như 가요? thì đáp 아니요, 안 가요.
• Đáp 네 cho câu hỏi phủ định khi muốn bác bỏ. Đây là lỗi do thói quen nói "có" của tiếng Việt. Xem lại bảng ở trên.
• Gật đầu nói 네 khi chưa hiểu. Người nghe coi đó là đồng ý. Hỏi lại ngay thì tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp

Dạ vâng tiếng Hàn là gì?

"Dạ", "vâng" là 네 hoặc 예. Khi được gọi tên, đáp 네!. Khi nhận lời sếp, nói 네, 알겠습니다.

Không tiếng Hàn là gì?

Lịch sự là 아니요 (aniyo), nói nhanh là 아뇨, thân mật là 아니. Muốn nói "không phải" thì dùng 아니에요.

네 và 예 cái nào lịch sự hơn?

예 trang trọng hơn một chút, nhưng cả hai đều lịch sự. Dùng 네 với sếp hoàn toàn bình thường.

맞아요 và 네 khác nhau thế nào?

네 là "vâng" chung chung. 맞아요 là "đúng vậy", nhấn mạnh rằng thông tin người kia nói là đúng. Người Hàn hay ghép cả hai: 네, 맞아요.

Mức lịch sự trong cách xưng hô và đuôi câu được giải thích đầy đủ ở bài kính ngữ tiếng Hàn.