Đuôi câu thân mật tiếng Hàn (반말): cách chia và khi nào được dùng

반말 (banmal) là lối nói thân mật, không kính ngữ, dùng với bạn bè cùng tuổi đã thân, người nhỏ tuổi hơn hoặc người trong nhà. Cách tạo đơn giản nhất: lấy câu đuôi 아요/어요 rồi bỏ 요. Ví dụ: 밥 먹었어요? thành 밥 먹었어? (bap meogeosseo?, "ăn cơm chưa?"), 학생이에요 thành 학생이야 (haksaeng-iya, "là học sinh"). Ngoài ra 반말 có đuôi rủ rê 자 (가자!, gaja, "đi thôi!") và mệnh lệnh 아/어라. Dùng 반말 với người lớn tuổi hoặc người lạ bị xem là thất lễ, nên phần cuối bài nói rõ khi nào được "hạ giọng".

Bảng công thức

Loại câu	Lịch sự (해요체)	Thân mật (반말)	Nghĩa
Hiện tại	가요	가	đi
Quá khứ	먹었어요	먹었어	đã ăn
Tương lai	할 거예요	할 거야	sẽ làm
Danh từ (có batchim)	학생이에요	학생이야	là học sinh
Danh từ (không batchim)	친구예요	친구야	là bạn
Phủ định danh từ	아니에요	아니야	không phải
Hỏi	뭐 해요?	뭐 해?	đang làm gì?
Rủ rê	같이 가요	같이 가자	cùng đi nhé
Mệnh lệnh	빨리 오세요	빨리 와 / 빨리 와라	nhanh lên, đến đi
Cấm	가지 마세요	가지 마	đừng đi
Vâng / Không	네 / 아니요	응 / 아니	ừ / không

Bỏ 요: cách chuyển nhanh nhất

Hầu hết câu đuôi 아요/어요 (cách chia có trong bài đuôi 아요/어요) chỉ cần cắt 요 là thành 반말. Thì quá khứ, tương lai, tính từ, bất quy tắc đều theo cùng quy tắc vì 요 luôn đứng cuối.

Gốc	Lịch sự	Thân mật	Cách đọc	Nghĩa
먹다	먹어요	먹어	meogeo	ăn
공부하다	공부해요	공부해	gongbuhae	học
좋다	좋아요	좋아	joa	tốt, thích
맛있다	맛있어요	맛있어	masisseo	ngon
춥다	추워요	추워	chuwo	lạnh
모르다	몰라요	몰라	molla	không biết
바쁘다	바빠요	바빠	bappa	bận
괜찮다	괜찮아요	괜찮아	gwaenchana	không sao
가다 (quá khứ)	갔어요	갔어	gasseo	đã đi
알다 (+ 겠)	알겠어요	알겠어	algesseo	hiểu rồi

Những dạng có kính ngữ (으)시 phải bỏ luôn kính ngữ, không chỉ bỏ 요: 가세요 → 가, 주세요 → 줘 (jwo, "cho tôi, đưa đây"), 드세요 → 먹어 (meogeo, "ăn đi"), 주무세요 → 자 (ja, "ngủ đi").

Đuôi 야/이야 với danh từ

이에요/예요 không cắt 요 được (không có "이에" hay "예"). Thay vào đó dùng 이야 khi danh từ có batchim, 야 khi không có batchim. Cách chọn giống hệt khi chọn giữa 이에요 và 예요.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
나는 대학생이야.	naneun daehaksaeng-iya	Tớ là sinh viên.
이거 내 거야.	igeo nae geoya	Cái này là của tớ.
오늘 내 생일이야.	oneul nae saengiriya	Hôm nay là sinh nhật tớ.
이거 뭐야?	igeo mwoya?	Cái này là gì vậy?
그 사람 누구야?	geu saram nuguya?	Người đó là ai thế?
거짓말 아니야.	geojinmal aniya	Không phải nói dối đâu.

Đừng nhầm đuôi 야/이야 với tiếng gọi tên 아/야. Khi gọi bạn, tên có batchim thêm 아, tên không batchim thêm 야: 민준아! (Minjuna!), 지수야! (Jisuya!). Đây là cách gọi chỉ dùng với người ngang hàng hoặc nhỏ hơn.

Câu hỏi trong 반말

Câu hỏi thân mật viết giống câu kể, chỉ khác ngữ điệu lên giọng ở cuối. Đây là kiểu hỏi phổ biến nhất giữa bạn bè.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
어디 가?	eodi ga?	Đi đâu đấy?
숙제 다 했어?	sukje da haesseo?	Làm xong bài tập chưa?
내일 시간 있어?	naeil sigan isseo?	Mai rảnh không?
왜 안 왔어?	wae an wasseo?	Sao không đến?

Hai đuôi hỏi khác bạn sẽ nghe trong phim: 니 và 냐. 어디 가니? (eodi gani?) mềm, hay dùng khi người lớn hỏi trẻ con. 뭐 하냐? (mwo hanya?) suồng sã, thường giữa bạn rất thân, nói với người không đủ thân sẽ bị coi là cộc. Người mới học nên dùng kiểu lên giọng ở trên. Trả lời "có" là 응 (eung) hoặc 어 (eo), "không" là 아니 (ani).

Rủ rê bằng 자

Gắn 자 vào gốc động từ (bỏ 다) để rủ "cùng làm nhé", "...thôi". Phủ định là 지 말자.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
밥 먹자.	bap meokja	Đi ăn cơm thôi.
같이 영화 보자.	gachi yeonghwa boja	Cùng xem phim đi.
주말에 바다에 가자.	jumare badae gaja	Cuối tuần đi biển nhé.
오늘은 술 마시지 말자.	oneureun sul masiji malja	Hôm nay đừng uống rượu nữa nhé.

Muốn hỏi ý bạn thay vì rủ thẳng, dùng 갈까? (galkka?, "đi nhé?"), là dạng 반말 của (으)ㄹ까요.

Mệnh lệnh: 아/어 và 아/어라

Cách nhẹ nhất là dùng luôn dạng bỏ 요, nói với giọng ra lệnh: 빨리 와. (ppalli wa, "nhanh lên"), 이거 먹어. (igeo meogeo, "ăn cái này đi"). Thêm 라 thành 아/어라 thì mạnh hơn, giống giọng bố mẹ nói với con, anh chị nói với em: 일찍 자라. (iljjik jara, "ngủ sớm đi"), 조심해라. (josimhaera, "cẩn thận nhé").

Cấm đoán dùng 지 마: 걱정하지 마. (geokjeonghaji ma, "đừng lo"), 울지 마. (ulji ma, "đừng khóc"). Các mức mệnh lệnh lịch sự hơn có trong bài câu mệnh lệnh tiếng Hàn.

Đổi đại từ và từ đáp

Nói 반말 mà vẫn dùng 저, 제 thì câu bị lệch giọng. Cần đổi cả bộ:

Lịch sự	Thân mật	Cách đọc	Nghĩa
저는	나는	naneun	tôi, tớ
제가	내가	naega	tớ (chủ ngữ)
제	내	nae	của tớ
(tên) + 씨	너	neo	cậu, bạn
네	응 / 어	eung / eo	ừ
아니요	아니	ani	không
안녕하세요	안녕	annyeong	chào
감사합니다	고마워	gomawo	cảm ơn
죄송합니다	미안해	mianhae	xin lỗi

Chủ ngữ "cậu" là 네가, nhưng khi nói người Hàn thường phát âm thành 니가 (niga) để khỏi lẫn với 내가.

Khi nào được dùng 반말

Tiếng Hàn chọn đuôi câu theo tuổi và độ thân, không chỉ theo việc quen hay chưa. Gặp bạn cùng tuổi lần đầu, người Hàn vẫn nói 존댓말 (lời lịch sự) rồi mới chuyển dần. Thường có một câu "xin phép" chuyển:

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
우리 말 놓을까요?	uri mal noeulkkayo?	Mình nói chuyện thoải mái nhé?
말 편하게 하세요.	mal pyeonhage haseyo	Cứ nói chuyện thoải mái đi ạ.
반말해도 돼요?	banmalhaedo dwaeyo?	Mình nói trống không được chứ?

Thường dùng 반말	Nên giữ 존댓말
Bạn cùng tuổi đã thân, đã đồng ý nói thoải mái	Người mới gặp, kể cả cùng tuổi
Em nhỏ tuổi hơn khi đã quen	Người lớn tuổi hơn mình, khách hàng
Người yêu, anh chị em trong nhà	Cấp trên, thầy cô, đồng nghiệp chưa thân
Trẻ con	Nhân viên cửa hàng, tài xế, người lạ ngoài đường

Trong nhiều gia đình Hàn, con cái nói 반말 với bố mẹ, nhưng với ông bà hay họ hàng lớn tuổi thì thường giữ lời lịch sự. Cách xưng hô theo tuổi được nói kỹ ở bài xưng hô trong tiếng Hàn.

Rủi ro thất lễ

Nói 반말 với người không đủ thân, đặc biệt người lớn tuổi hơn, dễ bị xem là coi thường. Bạn có thể nghe lại một câu phản ứng như 왜 반말하세요? (wae banmalhaseyo?, "sao anh lại nói trống không?"). Phim Hàn có nhiều cảnh nhân vật cãi nhau chuyển sang 반말 để tỏ thái độ, nên đừng lấy lời thoại phim làm mẫu cho mọi tình huống.

Ngược lại, nói 존댓말 mãi với bạn thân lâu năm có thể khiến họ thấy xa cách. Khi chưa chắc, cứ giữ đuôi 요 và chờ người kia đề nghị. Còn 한다체 (ㄴ다/는다) là lối văn viết, khác với 반말 khi nói; xem bài đuôi câu văn viết để không lẫn hai thứ.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 나는 학생야. → ✓ 나는 학생이야. 학생 có batchim ㅇ nên dùng 이야.
• ✗ 저는 배고파. → ✓ 나 배고파. (na baegopa, "tớ đói"). Nói 반말 thì đổi 저 thành 나.
• ✗ 이거 주. → ✓ 이거 줘. Dạng thân mật của 주세요 là 줘.
• ✗ Gọi bạn 민준야 → ✓ 민준아. Tên có batchim dùng 아.
• Chào thầy cô bằng 안녕: chỉ dùng với bạn bè và người nhỏ tuổi hơn.

Bài tập nhỏ

Chuyển các câu sau sang 반말.

1. 지금 뭐 해요?
2. 저는 베트남 사람이에요.
3. 같이 커피 마셔요.
4. 내일 전화할 거예요.
5. 걱정하지 마세요.

Đáp án: 1. 지금 뭐 해?; 2. 나는 베트남 사람이야.; 3. 같이 커피 마시자. (rủ) hoặc 같이 커피 마셔.; 4. 내일 전화할 거야.; 5. 걱정하지 마.

Câu hỏi thường gặp

반말 là gì?

반말 nghĩa đen là "nửa lời" (반 là nửa), chỉ lối nói không kính ngữ giữa người thân, bạn bè. Đối lập với nó là 존댓말, lời nói tôn trọng. Các mức kính ngữ được tổng hợp ở bài kính ngữ tiếng Hàn.

Nói trống không tiếng Hàn có phải bất lịch sự không?

Với đúng người thì không, đó là cách nói tự nhiên của bạn thân. Bất lịch sự khi dùng với người lớn tuổi hơn, người lạ, cấp trên hoặc khi chưa được đồng ý.

Người yêu lớn tuổi hơn có nói 반말 được không?

Phần lớn các cặp đôi nói 반말 với nhau sau một thời gian, kể cả khi chênh vài tuổi. Người nhỏ tuổi hơn thường vẫn gọi người kia là 오빠 hoặc 언니, 누나, 형.

Có nên học 반말 trước không?

Nên học 존댓말 (đuôi 아요/어요) trước, vì đó là mức an toàn trong hầu hết tình huống. Biết đuôi 요 rồi thì chuyển sang 반말 chỉ mất vài buổi.