Ngữ pháp 아/어 봤자 trong tiếng Hàn: nói "có làm cũng vô ích" và 봤자 소용없다

V/A-아/어 봤자 nghĩa là "có làm thì cũng vô ích, có thế thì cũng chẳng được bao nhiêu". Vế trước nêu một hành động hay tình huống, vế sau là đánh giá tiêu cực của người nói: không có tác dụng, không thay đổi được gì, hoặc chỉ đến mức thấp. Ví dụ: 지금 가 봤자 버스는 벌써 떠났을 거예요. (jigeum ga bwatja beoseuneun beolsseo tteonasseul geoyeyo, "Giờ có đi thì xe buýt cũng chạy mất rồi") và 걱정해 봤자 소용없어요. (geokjeonghae bwatja soyong-eopseoyo, "Có lo thì cũng vô ích thôi").

Về hình thức, 봤자 sinh ra từ 보다 (thử) ghép với 았자, nhưng nghĩa đã tách hẳn khỏi "thử làm". Mẫu này thường được dạy ở trình độ trung cấp và hay gặp trong hội thoại đời thường.

Bảng công thức

Muốn nói	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Có làm cũng vô ích	V-아/어 봤자 + 소용없다	말해 봤자 소용없어요.	Có nói cũng vô ích.
Có làm thì kết quả cũng xấu	V-아/어 봤자 + câu tiêu cực	뛰어 봤자 늦을 거예요.	Có chạy thì cũng trễ thôi.
Có thế thì cũng chỉ đến mức	A-아/어 봤자 + mức thấp	비싸 봤자 만 원이에요.	Có đắt thì cũng chỉ mười nghìn won.
Câu hỏi tu từ	A-아/어 봤자 + 얼마나 -겠어요?	커 봤자 얼마나 크겠어요?	Có to thì to được bao nhiêu?
Kết câu gọn	V-아/어 봤자예요	지금 사과해 봤자야.	Giờ xin lỗi cũng vậy thôi.
Dù là N đi nữa	N(이)라 봤자	주말이라 봤자 하루밖에 못 쉬어요.	Gọi là cuối tuần chứ cũng chỉ nghỉ được một ngày.

Cách chia 아/어 봤자 theo từng loại từ

Cách chia giống hệt đuôi 아/어요: thân từ có nguyên âm ㅏ, ㅗ thì thêm 아, còn lại thêm 어, 하다 thành 해. Nếu chưa chắc phần này, xem lại bài đuôi 아요/어요.

Từ gốc	Loại	Dạng 봤자	Cách đọc	Ghi chú
가다	động từ	가 봤자	ga bwatja	가 + 아 rút gọn
먹다	động từ	먹어 봤자	meogeo bwatja	thêm 어
공부하다	động từ	공부해 봤자	gongbuhae bwatja	하다 thành 해
기다리다	động từ	기다려 봤자	gidaryeo bwatja	ㅣ + 어 thành ㅕ
듣다	động từ	들어 봤자	deureo bwatja	bất quy tắc ㄷ
돕다	động từ	도와 봤자	dowa bwatja	bất quy tắc ㅂ
모르다	động từ	몰라 봤자	molla bwatja	bất quy tắc 르
비싸다	tính từ	비싸 봤자	bissa bwatja	비싸 + 아 rút gọn
크다	tính từ	커 봤자	keo bwatja	bỏ ㅡ
어렵다	tính từ	어려워 봤자	eoryeowo bwatja	bất quy tắc ㅂ

Các dạng bất quy tắc ㄷ, ㅂ, 르 có bảng đầy đủ trong bài động từ bất quy tắc tiếng Hàn. Trước 봤자 không gắn đuôi quá khứ 았/었: không nói 갔어 봤자. Muốn nói về chuyện đã qua, đặt thì quá khứ ở vế sau, ví dụ 그때 말해 봤자 소용없었을 거예요. (geuttae malhae bwatja soyong-eopseosseul geoyeyo, "Hồi đó có nói thì cũng vô ích thôi").

Các cách dùng 아/어 봤자

1. 아/어 봤자 소용없다: có làm cũng vô ích

Cách dùng này gặp nhiều nhất. Vế sau hay là 소용없다 (vô ích), 소용이 없다, 의미가 없다 (vô nghĩa), 달라지는 게 없다 (chẳng có gì thay đổi).

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
후회해 봤자 소용없어요.	huhoehae bwatja soyong-eopseoyo	Có hối hận cũng vô ích.
그 사람한테 말해 봤자 소용없어.	geu saramhante malhae bwatja soyong-eopseo	Có nói với người đó cũng vô ích.
울어 봤자 달라지는 건 없어요.	ureo bwatja dallajineun geon eopseoyo	Có khóc cũng chẳng thay đổi được gì.
지금 공부해 봤자 의미가 없어요.	jigeum gongbuhae bwatja uimiga eopseoyo	Giờ có học cũng chẳng để làm gì.

2. Có làm thì kết quả cũng không như ý

Vế sau là một dự đoán tiêu cực, thường kết thúc bằng -(으)ㄹ 거예요 hoặc -(으)ㄹ 텐데요.

• 아무리 빨리 걸어 봤자 30분은 걸릴 거예요. (amuri ppalli georeo bwatja samsip bun-eun geollil geoyeyo, "Có đi nhanh mấy thì cũng mất 30 phút").
• 지금 전화해 봤자 안 받을 거예요. (jigeum jeonhwahae bwatja an badeul geoyeyo, "Giờ có gọi thì cũng không nghe máy đâu").
• 연습해 봤자 이번 대회는 못 이길 거야. (yeonseupae bwatja ibeon daehoeneun mot igil geoya, "Có luyện thì giải lần này cũng không thắng được").

아무리 (amuri, dù thế nào) đứng trước làm câu nhấn mạnh hơn, rất hay đi cùng 봤자.

3. Với tính từ: có thế thì cũng chỉ đến mức

Gắn vào tính từ, 봤자 nghĩa là "có... thì cũng chỉ đến mức đó", ý nói chuyện không đáng lo. Vế sau nêu mức thấp, hoặc là câu hỏi tu từ với 얼마나 -겠어요?.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
비싸 봤자 만 원이에요.	bissa bwatja man won-ieyo	Có đắt thì cũng chỉ mười nghìn won.
멀어 봤자 걸어서 10분이에요.	meoreo bwatja georeoseo sip bun-ieyo	Có xa thì đi bộ cũng chỉ 10 phút.
어려워 봤자 얼마나 어렵겠어요?	eoryeowo bwatja eolmana eoryeopgesseoyo	Có khó thì khó được đến đâu?
잘해 봤자 2등이에요.	jalhae bwatja i deung-ieyo	Giỏi lắm cũng chỉ hạng hai.

4. Kết câu bằng 봤자예요 và dạng N(이)라 봤자

Trong văn nói, vế sau hay bị lược đi, chỉ còn 봤자예요 hoặc thân mật hơn là 봤자야. Câu 이제 와서 사과해 봤자야. (ije waseo sagwahae bwatjaya) nghĩa là "Giờ mới xin lỗi thì cũng thế thôi".

Với danh từ, người Hàn thường dùng N(이)라고 해 봤자, nói gọn là N(이)라 봤자: "gọi là N chứ thật ra cũng chỉ...". Ví dụ 월급이라 봤자 용돈 수준이에요. (wolgeubira bwatja yongdon sujun-ieyo, "Gọi là lương chứ cũng chỉ cỡ tiền tiêu vặt").

Phân biệt 아/어 봤자 với các mẫu dễ nhầm

Mẫu	Nghĩa	Vế sau	Ví dụ
아/어 봤자	có làm cũng vô ích	luôn tiêu cực, không mệnh lệnh	말해 봤자 안 들어요. (Có nói cũng không nghe.)
아/어도	dù... cũng	tích cực hay tiêu cực đều được, mệnh lệnh được	비가 와도 갈 거예요. (Dù mưa vẫn đi.)
아/어 보다	thử làm	không có ý đánh giá	한번 말해 보세요. (Thử nói xem.)
(으)나 마나	làm hay không làm cũng vậy	kết quả đã rõ từ trước	보나 마나 또 늦을 거예요. (Chẳng cần xem cũng biết lại trễ.)

아/어 봤자 khác 아/어도 thế nào?

Mẫu 아/어도 mang nghĩa "dù... vẫn" ở dạng trung tính, vế sau có thể tốt hoặc xấu, có thể là lời khuyên: 힘들어도 포기하지 마세요. (himdeureodo pogihaji maseyo, "Dù mệt cũng đừng bỏ cuộc"). Thay bằng 봤자 ở câu này là sai, vì 봤자 không đi với mệnh lệnh và luôn mang ý chán nản. Mẫu 아/어도 và các mẫu "dù" khác có trong bài cho dù, mặc dù tiếng Hàn.

아/어 봤자 khác 아/어 보다 thế nào?

Với 아/어 보다, nghĩa của câu là "thử làm" hoặc "đã từng", giải thích trong bài ngữ pháp 아/어 보다. 봤자 trông giống dạng quá khứ của 보다 nhưng không còn nghĩa "thử". So sánh: 먹어 봤어요. là "Tôi đã ăn thử rồi", còn 먹어 봤자 배 안 불러요. là "Có ăn cũng chẳng no".

아/어 봤자 khác (으)나 마나 thế nào?

(으)나 마나 nói "làm hay không làm thì kết quả cũng như nhau, khỏi làm". 봤자 nhấn vào việc hành động không mang lại tác dụng. Hai mẫu gần nhau, thường thay được cho nhau: 물어보나 마나예요. và 물어봐 봤자예요. đều là "Có hỏi cũng vậy thôi".

Lỗi người Việt hay mắc

• Dùng cho kết quả tốt. ✗ 열심히 공부해 봤자 합격했어요. 봤자 chỉ đi với kết quả vô ích. Muốn kể việc học chăm và đã đỗ, nói 열심히 공부해서 합격했어요. (Học chăm nên đã đỗ).
• Đặt mệnh lệnh, rủ rê ở vế sau. ✗ 늦어 봤자 꼭 오세요. Đổi thành 늦어도 꼭 오세요. (Dù muộn cũng nhớ đến nhé).
• Gắn quá khứ trước 봤자. ✗ 갔어 봤자. Đúng là 가 봤자, thì quá khứ đặt ở vế sau.
• Hiểu thành "đã thử". Gặp 봤자 trong phim, nhiều người dịch "đã thử... rồi". Thực ra người nói đang khuyên đừng làm vì vô ích.
• Viết liền thành 가봤자. Viết cách 가 봤자 là cách quen thuộc trong giáo trình. Trên mạng có người viết liền, đọc vẫn hiểu.

Bài tập nhỏ

Chia động từ, tính từ trong ngoặc với 아/어 봤자 cho đúng.

1. 지금 (서두르다) …… 기차를 놓쳤을 거예요.
2. 그 가방은 (비싸다) …… 오만 원이에요.
3. 이미 끝난 일이에요. (후회하다) …… 소용없어요.
4. 그 사람한테 (부탁하다) …… 안 들어줄 거예요.
5. 아무리 (설명하다) …… 그 사람은 이해 못 할 거예요.

Đáp án:

1. 서둘러 봤자 (bất quy tắc 르): Giờ có vội thì chắc cũng lỡ tàu rồi.
2. 비싸 봤자: Cái túi đó có đắt cũng chỉ năm mươi nghìn won.
3. 후회해 봤자: Chuyện đã xong rồi, có hối hận cũng vô ích.
4. 부탁해 봤자: Có nhờ người đó cũng không giúp đâu.
5. 설명해 봤자: Có giải thích thế nào thì người đó cũng không hiểu đâu.

Câu hỏi thường gặp

아/어 봤자 소용없다 nghĩa là gì?

Cụm này dịch sát là "có làm cũng vô ích". 소용없다 (soyong-eopda) là vô dụng, không có tác dụng. Đây là cách kết hợp phổ biến nhất của 봤자: 걱정해 봤자 소용없어요. (Có lo cũng vô ích).

봤자 có dùng với danh từ được không?

Được, nhưng hiếm khi gắn thẳng. Người Hàn hay nói N(이)라고 해 봤자 hoặc gọn hơn N(이)라 봤자: 휴가라 봤자 이틀이에요. (Gọi là kỳ nghỉ chứ cũng chỉ hai ngày).

아/어 봤댔자 là gì?

Bạn sẽ nghe 아/어 봤댔자 trong văn nói, nghĩa giống 아/어 봤자 nhưng giọng than phiền rõ hơn. Bạn chỉ cần nhận ra nó khi nghe, không bắt buộc phải dùng.

Có làm cũng vô ích tiếng Hàn nói thế nào cho tự nhiên?

Hãy dùng động từ + 아/어 봤자 소용없어요, cách nói tự nhiên nhất. Muốn nói gọn trong hội thoại thân mật thì dùng 해 봤자야 hoặc 소용없어.