Tính từ trái nghĩa tiếng Nhật: 50 cặp N5, N4 có kanji và ví dụ

Tính từ trái nghĩa tiếng Nhật học theo cặp sẽ nhớ nhanh gấp đôi: thuộc 大きい (ookii, “to”) là thuộc luôn 小さい (chiisai, “nhỏ”), thuộc 好き (suki, “thích”) là có luôn 嫌い (kirai, “ghét”). Bài này tổng hợp 50 cặp tính từ trái nghĩa, phần lớn nằm trong vốn từ N5 và N4, mỗi cặp ghi kanji, cách đọc, nghĩa và loại tính từ い hay な. Cuối bài có câu ví dụ cho các cặp hay dùng, bảng chia nhanh và những cặp dễ nhầm vì đọc giống nhau.

Cột “Loại” rất quan trọng: tính từ い và tính từ な chia khác nhau, và có những cặp mà hai từ thuộc hai loại khác nhau, như きれい (な) và 汚い (い). Nếu chưa phân biệt được hai loại này, đọc trước bài tính từ い và tính từ な.

Cặp tính từ về kích thước, hình dạng (1 đến 8)

STT	Tính từ	Nghĩa	Trái nghĩa	Nghĩa	Loại
1	大きい ookii	to, lớn	小さい chiisai	nhỏ	い / い
2	長い nagai	dài	短い mijikai	ngắn	い / い
3	高い takai	cao	低い hikui	thấp	い / い
4	太い futoi	to, mập (sợi, cây)	細い hosoi	mảnh, thon	い / い
5	厚い atsui	dày	薄い usui	mỏng	い / い
6	広い hiroi	rộng	狭い semai	hẹp, chật	い / い
7	重い omoi	nặng	軽い karui	nhẹ	い / い
8	深い fukai	sâu	浅い asai	nông	い / い

Cặp tính từ về giá, số lượng, thời gian, khoảng cách (9 đến 14)

STT	Tính từ	Nghĩa	Trái nghĩa	Nghĩa	Loại
9	高い takai	đắt	安い yasui	rẻ	い / い
10	多い ooi	nhiều	少ない sukunai	ít	い / い
11	遠い tooi	xa	近い chikai	gần	い / い
12	早い hayai	sớm	遅い osoi	muộn	い / い
13	速い hayai	nhanh	遅い osoi	chậm	い / い
14	新しい atarashii	mới	古い furui	cũ	い / い

高い có hai nghĩa nên có hai từ trái nghĩa: cao thì đối với 低い, đắt thì đối với 安い. Ngược lại 遅い làm trái nghĩa cho cả 早い (sớm) lẫn 速い (nhanh).

Cặp tính từ về nhiệt độ, ánh sáng, vị và cảm giác (15 đến 26)

STT	Tính từ	Nghĩa	Trái nghĩa	Nghĩa	Loại
15	暑い atsui	nóng (thời tiết)	寒い samui	lạnh (thời tiết)	い / い
16	熱い atsui	nóng (đồ vật)	冷たい tsumetai	lạnh (đồ vật)	い / い
17	暖かい atatakai	ấm (thời tiết)	涼しい suzushii	mát	い / い
18	温かい atatakai	ấm (đồ ăn, lòng người)	冷たい tsumetai	lạnh, lạnh lùng	い / い
19	明るい akarui	sáng, tươi sáng	暗い kurai	tối, u ám	い / い
20	白い shiroi	trắng	黒い kuroi	đen	い / い
21	甘い amai	ngọt	辛い karai	cay, mặn	い / い
22	おいしい oishii	ngon	まずい mazui	dở	い / い
23	濃い koi	đậm, đặc	薄い usui	nhạt, loãng	い / い
24	固い katai	cứng	柔らかい yawarakai	mềm	い / い
25	強い tsuyoi	mạnh	弱い yowai	yếu	い / い
26	きつい kitsui	chật, bó	ゆるい yurui	lỏng, rộng	い / い

Cặp 甘い và 辛い không đối nhau tuyệt đối như to và nhỏ. Dù vậy người Nhật quen đặt chúng thành cặp: món vị ngọt dịu gọi là 甘口 (amakuchi), vị cay đậm là 辛口 (karakuchi), gặp nhiều ở cà ri và rượu sake. Vị đắng là 苦い (nigai).

Cặp tính từ đánh giá chung (27 đến 32)

STT	Tính từ	Nghĩa	Trái nghĩa	Nghĩa	Loại
27	いい ii	tốt	悪い warui	xấu, kém	い / い
28	易しい yasashii	dễ	難しい muzukashii	khó	い / い
29	面白い omoshiroi	thú vị, hay	つまらない tsumaranai	chán, nhạt	い / い
30	嬉しい ureshii	vui mừng	悲しい kanashii	buồn	い / い
31	優しい yasashii	hiền, tốt bụng	厳しい kibishii	nghiêm khắc	い / い
32	かっこいい kakkoii	ngầu, đẹp trai	かっこ悪い kakkowarui	kém ngầu, quê	い / い

Cặp khác loại: một bên い, một bên な (33 đến 36)

Đây là nhóm dễ chia sai nhất, vì quen tay chia theo từ kia trong cặp.

STT	Tính từ	Nghĩa	Trái nghĩa	Nghĩa	Loại
33	忙しい isogashii	bận	暇 hima	rảnh	い / な
34	汚い kitanai	bẩn	きれい kirei	sạch, đẹp	い / な
35	うるさい urusai	ồn ào	静か shizuka	yên tĩnh	い / な
36	貧しい mazushii	nghèo	豊か yutaka	giàu có, phong phú	い / な

Cặp tính từ な (37 đến 50)

STT	Tính từ	Nghĩa	Trái nghĩa	Nghĩa	Loại
37	上手 jouzu	giỏi	下手 heta	kém, vụng	な / な
38	好き suki	thích	嫌い kirai	ghét	な / な
39	得意 tokui	sở trường, giỏi	苦手 nigate	kém, ngại	な / な
40	賑やか nigiyaka	náo nhiệt	静か shizuka	yên tĩnh	な / な
41	便利 benri	tiện lợi	不便 fuben	bất tiện	な / な
42	簡単 kantan	đơn giản	複雑 fukuzatsu	phức tạp	な / な
43	安全 anzen	an toàn	危険 kiken	nguy hiểm	な / な
44	楽 raku	nhàn, dễ chịu	大変 taihen	vất vả	な / な
45	必要 hitsuyou	cần thiết	不要 fuyou	không cần	な / な
46	安心 anshin	yên tâm	心配 shinpai	lo lắng	な / な
47	親切 shinsetsu	tử tế	不親切 fushinsetsu	không tử tế	な / な
48	幸せ shiawase	hạnh phúc	不幸 fukou	bất hạnh	な / な
49	上品 jouhin	thanh lịch	下品 gehin	thô tục	な / な
50	積極的 sekkyokuteki	tích cực, chủ động	消極的 shoukyokuteki	thụ động	な / な

Nhìn nhóm này sẽ thấy một quy luật: nhiều từ trái nghĩa được tạo bằng tiền tố 不 (fu, “không, bất”): 便利 và 不便, 親切 và 不親切, 必要 và 不要. Người Việt biết âm Hán Việt đoán được ngay: tiện lợi (便利) thêm chữ bất (不) thành bất tiện (不便).

Câu ví dụ với các cặp hay dùng

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
このかばんは大きいですが、軽いです。	Kono kaban wa ookii desu ga, karui desu.	Cái cặp này to nhưng nhẹ.
東京の夏は暑いです。	Toukyou no natsu wa atsui desu.	Mùa hè ở Tokyo nóng.
このお茶は熱いですから、気をつけてください。	Kono ocha wa atsui desu kara, ki o tsukete kudasai.	Trà này nóng, bạn cẩn thận nhé.
駅は近いですか、遠いですか。	Eki wa chikai desu ka, tooi desu ka.	Ga gần hay xa?
今週は忙しいですが、来週は暇です。	Konshuu wa isogashii desu ga, raishuu wa hima desu.	Tuần này bận nhưng tuần sau rảnh.
私の部屋は狭いですが、きれいです。	Watashi no heya wa semai desu ga, kirei desu.	Phòng tôi chật nhưng sạch.
日本語のテストは難しくなかったです。	Nihongo no tesuto wa muzukashiku nakatta desu.	Bài kiểm tra tiếng Nhật không khó.
兄は料理が上手ですが、私は下手です。	Ani wa ryouri ga jouzu desu ga, watashi wa heta desu.	Anh tôi nấu ăn giỏi, còn tôi thì vụng.
この町は静かで、便利です。	Kono machi wa shizuka de, benri desu.	Thị trấn này yên tĩnh và tiện lợi.
あの先生は優しいですが、テストは厳しいです。	Ano sensei wa yasashii desu ga, tesuto wa kibishii desu.	Thầy đó hiền nhưng chấm thi nghiêm.

Muốn so sánh hai thứ bằng các cặp này, như “xe buýt rẻ hơn taxi”, dùng mẫu より và 方が ở bài so sánh より, 方が.

Bảng chia nhanh hai loại tính từ

Dạng	Tính từ い	Tính từ な	Tính từ いい
Khẳng định	大きいです	静かです	いいです
Phủ định	大きくないです	静かじゃないです	よくないです
Quá khứ	大きかったです	静かでした	よかったです
Quá khứ phủ định	大きくなかったです	静かじゃなかったです	よくなかったです
Trước danh từ	大きい家	静かな町	いい人
Nối câu	大きくて	静かで	よくて

いい là ngoại lệ duy nhất cần nhớ: mọi dạng chia đều đi từ gốc よい, nên phủ định là よくない chứ không phải いくない. Từ かっこいい cũng chia theo: かっこよくない.

Những cặp dễ nhầm và lỗi hay gặp

Cùng cách đọc, khác kanji

Cách đọc	Kanji	Nghĩa
atsui	暑い / 熱い / 厚い	nóng (trời) / nóng (đồ vật) / dày
hayai	早い / 速い	sớm / nhanh
yasashii	易しい / 優しい	dễ / hiền
atatakai	暖かい / 温かい	ấm (trời) / ấm (đồ ăn, tấm lòng)

Khi nói thì không sao, nhưng viết sai kanji sẽ bị trừ điểm. Mẹo nhớ: 暑 có bộ nhật (mặt trời) nên là nóng do trời, 熱 có bốn chấm lửa bên dưới nên là nóng do lửa.

Các lỗi người Việt hay mắc

1. Chia きれい và 嫌い như tính từ い. Hai từ này tận cùng bằng い nhưng là tính từ な. Phủ định đúng là きれいじゃない, 嫌いじゃない, không phải きれくない.
2. Đặt 多い trực tiếp trước danh từ. “Nhiều người” không nói 多い人 mà nói 多くの人 (ooku no hito), hoặc đảo thành câu 人が多いです。 (Hito ga ooi desu).
3. Dùng 寒い cho đồ vật. Nước lạnh là 冷たい水 (tsumetai mizu), không phải 寒い水. 寒い chỉ dùng cho thời tiết, không khí, cảm giác cả người.
4. Quên な khi đứng trước danh từ. “Người nổi tiếng” là 有名な人, “thị trấn yên tĩnh” là 静かな町. Thiếu な là lỗi ngữ pháp rõ ràng.
5. Nói 上手 về chính mình. Khen người khác thì dùng 上手. Nói về mình, người Nhật khiêm tốn hơn với 得意: 料理が得意です。 (Ryouri ga tokui desu, “Nấu ăn là sở trường của tôi”).

Cách học 50 cặp này cho nhanh

• Mỗi ngày học 5 cặp, ôn lại cặp cũ bằng cách che một bên và nhớ bên còn lại.
• Đặt câu có cả hai từ trong cặp, kiểu “phòng chật nhưng sạch”, vì não nhớ tương phản tốt hơn nhớ từ đơn lẻ.
• Học kèm danh từ hay đi cùng: 高いビル (tòa nhà cao), 安い店 (cửa hàng rẻ), 狭い道 (đường hẹp).
• Đánh dấu riêng 4 cặp khác loại (33 đến 36) và các từ な tận cùng bằng い để khỏi chia nhầm.

Danh sách tính từ cần cho N5 nằm trong lộ trình chung ở bài JLPT N5 cần học gì. Tính từ tả con người (vui tính, nhút nhát, chăm chỉ) có thêm ở bài từ vựng tiếng Nhật về tính cách.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu tính từ cần học ở N5?

JLPT không công bố danh sách từ vựng chính thức. Các tài liệu luyện thi thường gom khoảng vài chục tính từ cho N5, phần lớn đã có trong 50 cặp ở trên.

Làm sao biết một tính từ là い hay な?

Phần lớn tính từ tận cùng bằng い là tính từ い. Ngoại lệ phải học thuộc là các từ な tận cùng bằng い như きれい, 嫌い, 有名 (đọc yuumei). Từ điển ghi rõ loại từ, nên khi gặp từ mới hãy tra một lần.

大きい và 大きな khác nhau thế nào?

大きな và 小さな chỉ đứng trước danh từ: 大きな木 (ookina ki, cái cây to). Nghĩa gần như 大きい木, chỉ hơi mang sắc văn kể. Bạn không dùng 大きな ở cuối câu.

Tính từ trái nghĩa của 若い là gì?

Tiếng Nhật không có tính từ đơn nào đối xứng với 若い (wakai, trẻ). Người Nhật nói 年を取った (toshi o totta, đã có tuổi) hoặc dùng danh từ お年寄り (otoshiyori, người già). Vì vậy cặp này không có trong danh sách.