Từ lóng giới trẻ Nhật: 40 từ như やばい, エモい, ぴえん

Từ lóng giới trẻ Nhật được gọi là 若者言葉 (wakamono kotoba, lời nói của người trẻ). Từ nghe nhiều nhất là やばい (yabai): gốc nghĩa là "nguy, toang", nhưng giới trẻ dùng cả cho nghĩa khen "đỉnh quá, ngon quá". Bên cạnh đó là những từ như エモい (emoi, gợi cảm xúc, bồi hồi), ぴえん (pien, mếu máo) hay 草 (kusa, buồn cười). Bài dưới đây gom 40 từ lóng hay gặp trên mạng xã hội, anime, phim và trong lời nói hằng ngày, chia thành bốn nhóm, mỗi từ có ghi chú nên dùng với ai.

Một nguyên tắc chung trước khi học: từ lóng chỉ dùng với bạn bè cùng tuổi hoặc người thân thiết. Với thầy cô, cấp trên, khách hàng, hãy dùng tiếng Nhật chuẩn. Những từ dùng để chửi như baka, kuso được tách riêng trong bài câu chửi tiếng Nhật.

Nhóm 1: Cảm xúc và đánh giá (từ 1 đến 14)

STT	Từ lóng	Cách đọc	Nghĩa	Dùng với ai
1	やばい	yabai	toang, nguy; hoặc đỉnh, quá trời	bạn bè, tránh với người lớn
2	エモい	emoi	gợi cảm xúc, bồi hồi, hoài niệm	bạn bè, mạng xã hội
3	エグい	egui	ghê, khủng khiếp (cả nghĩa tốt lẫn xấu)	bạn bè
4	神	kami	đỉnh, xuất sắc (đứng trước danh từ)	bạn bè, mạng xã hội
5	ウケる	ukeru	buồn cười quá	bạn bè
6	ぴえん	pien	mếu, buồn nhẹ, tủi	tin nhắn, mạng xã hội
7	ぱおん	paon	buồn hơn cả ぴえん	tin nhắn, mạng xã hội
8	しんどい	shindoi	mệt rã rời, nặng nề	khá rộng, kể cả với đồng nghiệp thân
9	萎える	naeru	mất hứng, xìu hẳn	bạn bè
10	チルい	chirui	thư thái, chill	bạn bè, mạng xã hội
11	尊い	tōtoi	quý quá, đáng yêu không chịu nổi (giới fan)	giới fan
12	ムカつく	mukatsuku	bực mình, cáu	bạn bè, không nói về người trước mặt
13	うざい	uzai	phiền, khó chịu	dễ làm người khác tổn thương
14	キモい	kimoi	ghê, kinh tởm	dễ làm người khác tổn thương

やばい là từ cần hiểu theo ngữ cảnh. Câu このラーメン、やばい！ (kono rāmen, yabai!) là "Mì này ngon quá trời!", còn 宿題やってない、やばい！ (shukudai yattenai, yabai!) là "Chưa làm bài tập, toang rồi!". Nghe giọng và nhìn mặt người nói là đoán được nghĩa nào.

神 hay ghép thành từ mới: 神曲 (kamikyoku, bài hát đỉnh), 神回 (kamikai, tập phim xuất sắc), 神対応 (kamitaiō, cách đối xử tận tình hết mức, hay nói về idol hay nhân viên cửa hàng).

エモい đến từ chữ "emotional" của tiếng Anh. Người Nhật dùng khi thấy một bức ảnh cũ, một bài hát thời học sinh, một buổi hoàng hôn khiến lòng chùng xuống: この写真、エモいね。 (kono shashin, emoi ne, "Tấm ảnh này gợi cảm xúc ghê").

ウケる gốc nghĩa là "được đón nhận", giới trẻ dùng như "buồn cười chết mất": それ、ウケる！ (sore, ukeru!, "Cái đó buồn cười thật!").

Nhóm 2: Nói chuyện và nhắn tin (từ 15 đến 24)

STT	Từ lóng	Cách đọc	Nghĩa	Dùng với ai
15	マジ	maji	thật, thật à (マジで: thật sự)	bạn bè
16	ガチ	gachi	thật sự, nghiêm túc hết mức	bạn bè
17	それな	sore na	chuẩn luôn, đúng thế	bạn bè, tin nhắn
18	草	kusa	buồn cười (giống "haha")	mạng xã hội
19	りょ	ryo	ok, hiểu rồi (rút từ 了解)	tin nhắn với bạn thân
20	あざす	azasu	cảm ơn nha (rút từ ありがとうございます)	bạn bè, đàn anh thân
21	おけまる	okemaru	ok nhé	tin nhắn, giọng dễ thương
22	とりま	torima	trước mắt thì, tạm thời (rút từ とりあえず và まあ)	bạn bè
23	ワンチャン	wanchan	có cửa, biết đâu được (từ "one chance")	bạn bè
24	秒で	byō de	ngay lập tức, trong một giây	bạn bè

草 có lịch sử khá thú vị. Người Nhật gõ chữ w (viết tắt của 笑う, cười) để thể hiện tiếng cười, gõ nhiều thành wwww trông như ngọn cỏ mọc. Từ đó 草 (cỏ) thành "buồn cười", và 草生える (kusa haeru, cỏ mọc) là "cười lăn".

ガチ gốc từ sumo, chỉ trận đấu thật sự không dàn xếp. Giờ nó đứng trước câu để nhấn mạnh: ガチで疲れた。 (gachi de tsukareta, "Mệt thật sự luôn"). Còn マジ hay đứng một mình như câu hỏi: マジ？ (maji?, "Thật á?").

ワンチャン dùng khi khả năng không cao nhưng vẫn có: ワンチャン間に合うかも。 (wanchan maniau kamo, "Biết đâu vẫn kịp").

Những kiểu viết tắt trong tin nhắn nói chung, như cách bỏ chữ và dùng dấu câu trên LINE, sẽ có trong bài nhắn tin tiếng Nhật.

Nhóm 3: Mạng xã hội và giới fan (từ 25 đến 31)

STT	Từ lóng	Cách đọc	Nghĩa	Dùng với ai
25	バズる	bazuru	viral, lan truyền mạnh	khá rộng, cả báo chí
26	炎上	enjō	bị ném đá trên mạng	khá rộng, cả báo chí
27	映え	bae	ăn ảnh, lên hình đẹp	khá rộng
28	ググる	guguru	tra Google	khá rộng
29	ディスる	disuru	chê bai, nói xấu	bạn bè
30	推し	oshi	người mình ủng hộ nhất (idol, nhân vật)	rất rộng
31	沼	numa	sa lầy, mê không dứt ra được	giới fan

推し là từ đi ra khỏi giới fan và giờ gần như ai cũng dùng: 私の推しはこの人。 (watashi no oshi wa kono hito, "Người mình đu là người này"). Việc mua album, đi concert, sưu tầm đồ của oshi gọi là 推し活 (oshikatsu).

沼 nghĩa đen là "đầm lầy". Ai đó mê một bộ anime tới mức xem đi xem lại, mua hết đồ liên quan thì nói 沼にハマった (numa ni hamatta, "rơi vào đầm lầy rồi").

映え hay gặp trong インスタ映え (insuta bae): món ăn, quán cà phê đẹp để chụp đăng Instagram.

Nhóm 4: Về con người và các mối quan hệ (từ 32 đến 40)

STT	Từ lóng	Cách đọc	Nghĩa	Dùng với ai
32	陰キャ	inkya	người hướng nội, trầm, ít giao tiếp	dễ thành chê bai
33	陽キャ	yōkya	người hướng ngoại, sôi nổi	bạn bè
34	リア充	riajū	người có đời sống thật viên mãn (có người yêu, bạn bè)	bạn bè, hơi mỉa
35	ぼっち	bocchi	lẻ loi, một mình	bạn bè, hay dùng tự trào
36	親ガチャ	oyagacha	gia đình mình sinh ra là may rủi như quay gacha	mạng xã hội, chủ đề nhạy cảm
37	蛙化現象	kaeruka genshō	tụt cảm xúc với người mình thích	bạn bè
38	ドタキャン	dotakyan	huỷ hẹn phút chót	khá rộng
39	黒歴史	kurorekishi	quá khứ đáng xấu hổ	bạn bè
40	ダサい	dasai	quê, lỗi mốt	bạn bè

陰キャ và 陽キャ là rút gọn của 陰気なキャラ và 陽気なキャラ. Tự nói 私、陰キャだから。 (watashi, inkya dakara, "Tại tớ hướng nội mà") thì vui vẻ. Gọi người khác là 陰キャ có thể bị coi là chê bai.

蛙化現象 có hai cách hiểu. Nghĩa gốc là đang thích ai đó, khi người đó đáp lại thì tự nhiên thấy chán. Giới trẻ bây giờ dùng rộng hơn: tụt cảm xúc vì thấy người mình thích làm một việc nhỏ kém duyên, ví dụ ăn uống vụng về.

ドタキャン ghép từ 土壇場 (dotanba, phút cuối) và キャンセル (kyanseru, huỷ). Từ này phổ biến tới mức người lớn tuổi cũng dùng.

Cách giới trẻ Nhật tạo từ lóng mới

Biết các khuôn dưới đây, gặp từ lóng lạ bạn vẫn có thể đoán nghĩa.

Khuôn	Ví dụ	Từ gốc
Thêm い vào từ katakana để thành tính từ	エモい, チルい	emotional, chill
Thêm る vào từ ngoại lai để thành động từ	バズる, ググる, ディスる	buzz, Google, disrespect
Cắt ngắn từ dài	ドタキャン, リア充	土壇場キャンセル, リアルが充実
Lấy âm đầu	りょ, あざす	了解, ありがとうございます
Ghép hai từ tắt	とりま	とりあえず + まあ

Các dạng rút gọn ngữ pháp như ちゃう, てる, なきゃ không hẳn là lóng mà là văn nói thân mật. Chúng được giải thích trong bài cách nói rút gọn trong tiếng Nhật.

Từ lóng đã cũ, nói ra dễ bị cười

Từ lóng thay đổi nhanh. Nhiều từ từng rất thịnh hành nay bị coi là 死語 (shigo, từ chết), nói ra nghe như người của thế hệ trước:

• チョベリバ (choberiba): tệ hết mức, rút từ "chō very bad".
• ナウい (naui): hợp thời, từ chữ "now".
• アベック (abekku): cặp đôi, nay người ta nói カップル (kappuru).

Ngay trong danh sách 40 từ ở trên, vài từ cũng có thể nhạt dần sau vài năm. Khi gặp từ lạ, cách chắc nhất là tra kèm năm của bài viết hoặc hỏi người Nhật cùng tuổi.

Khi nào không nên dùng từ lóng

• Ở chỗ làm, với cấp trên và khách hàng. Nói やばいです với sếp nghe rất thiếu nghiêm túc.
• Trong bài thi, bài viết, email, đơn từ.
• Với người lớn tuổi, nhất là những từ họ có thể không hiểu như ぴえん, とりま.
• Với người mới quen. Những từ như うざい, キモい, 陰キャ dễ làm người nghe tự ái.

Lỗi người Việt hay gặp

• Nghĩ やばい luôn mang nghĩa xấu, nên hiểu sai lời khen "đỉnh quá". Ngược lại, có người lại dùng やばい để khen trong tình huống trang trọng.
• Dùng từ lóng sau khi học từ anime. Nhiều câu trong anime cường điệu hoặc của nhân vật cá tính mạnh, ngoài đời nghe lạ. Bài từ tiếng Nhật hay gặp trong anime có ghi chú cụ thể từ nào nên tránh.
• Dịch 草 theo nghĩa đen là "cỏ", không hiểu người ta đang cười.
• Dùng あざす với người lớn. Đây là kiểu cảm ơn suồng sã, chỉ hợp với bạn bè hoặc đàn anh rất thân.

Câu hỏi thường gặp

Yabai nghĩa là gì?

やばい (yabai) có hai nghĩa ngược nhau. Nghĩa gốc là nguy hiểm, tệ, "toang". Nghĩa mới của giới trẻ là tuyệt quá, ngon quá, đỉnh quá. Ngữ cảnh và giọng nói quyết định nghĩa nào.

Wakamono kotoba là gì?

若者言葉 (wakamono kotoba) là cách gọi chung các từ, cách nói do người trẻ tạo ra và dùng chủ yếu trong nhóm của họ. Nó gần với "ngôn ngữ gen Z" trong tiếng Việt.

Từ lóng có xuất hiện trong đề thi JLPT không?

Đề JLPT dùng tiếng Nhật chuẩn, nên bạn không cần học từ lóng để đi thi. Từ lóng có ích khi xem phim, đọc bình luận trên mạng, nói chuyện với bạn Nhật cùng tuổi.

Nên học tiếng lóng tiếng Nhật ở đâu?

Nguồn tự nhiên nhất là bình luận mạng xã hội, video của người trẻ Nhật, phim truyền hình về học sinh, sinh viên. Gặp từ lạ, hãy xem nhiều câu khác có từ đó để nắm sắc thái trước khi tự dùng.