Từ vựng tiếng Trung rau củ: rau lá, củ, đậu, nấm và rau thơm

Rau củ trong tiếng Trung gọi chung là 蔬菜 (shūcài), rau xanh ăn hằng ngày là 青菜 (qīngcài). Ba từ gặp nhiều nhất ở chợ là 白菜 (báicài, cải thảo), 土豆 (tǔdòu, khoai tây) và 西红柿 (xīhóngshì, cà chua). Bảng dưới chia rau củ thành sáu nhóm: rau lá, củ, loại quả dùng như rau, đậu, nấm và rau thơm. Sau đó là cách mua rau ở chợ Trung Quốc, lượng từ đi kèm và những từ đọc khác nhau giữa Trung Quốc đại lục với Đài Loan.

Rau ăn lá

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
白菜	báicài	cải thảo
小白菜	xiǎobáicài	cải thìa, cải chíp nhỏ
上海青	shànghǎiqīng	cải thìa (bẹ xanh)
菠菜	bōcài	rau chân vịt, cải bó xôi
生菜	shēngcài	xà lách
卷心菜	juǎnxīncài	bắp cải
空心菜	kōngxīncài	rau muống
芥菜	jiècài	cải bẹ xanh (cải cay)
芥蓝	jièlán	cải làn
芹菜	qíncài	cần tây
韭菜	jiǔcài	hẹ
苋菜	xiàncài	rau dền
茼蒿	tónghāo	cải cúc (rau tần ô)
西兰花	xīlánhuā	súp lơ xanh
菜花	càihuā	súp lơ trắng
豆芽	dòuyá	giá đỗ
芦笋	lúsǔn	măng tây
竹笋	zhúsǔn	măng tre

Chữ 菜 (cài) vừa là rau vừa là món ăn. 买菜 (mǎi cài) là đi chợ mua rau, mua thức ăn; 点菜 (diǎn cài) là gọi món. Đây là lý do nhiều tên rau có chữ 菜 ở cuối.

Các loại củ

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
土豆	tǔdòu	khoai tây
红薯	hóngshǔ	khoai lang
芋头	yùtou	khoai môn
山药	shānyao	củ mài, hoài sơn
木薯	mùshǔ	sắn, khoai mì
胡萝卜	húluóbo	cà rốt
白萝卜	báiluóbo	củ cải trắng
洋葱	yángcōng	hành tây
莲藕	lián'ǒu	củ sen, ngó sen
姜	jiāng	gừng
大蒜	dàsuàn	tỏi
甜菜根	tiáncàigēn	củ dền
豆薯	dòushǔ	củ đậu
荸荠	bíqi	củ năng

Mẹo nhớ: 薯 (shǔ) là các loại khoai củ có bột, còn 萝卜 (luóbo) là họ củ cải. Cà rốt có chữ 胡 (hú) ở đầu vì vốn là cây nhập từ phương tây, giống 胡椒 (hújiāo, hạt tiêu).

Quả dùng như rau

Nhóm này về thực vật là quả, nhưng trong bếp và ở chợ người Trung Quốc xếp chung với rau.

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
西红柿	xīhóngshì	cà chua
番茄	fānqié	cà chua (cách gọi khác)
黄瓜	huángguā	dưa chuột
茄子	qiézi	cà tím
南瓜	nánguā	bí đỏ
冬瓜	dōngguā	bí đao
丝瓜	sīguā	mướp
苦瓜	kǔguā	mướp đắng
葫芦	húlu	quả bầu
西葫芦	xīhúlu	bí ngòi
青椒	qīngjiāo	ớt xanh, ớt chuông xanh
彩椒	cǎijiāo	ớt chuông nhiều màu
辣椒	làjiāo	ớt cay
玉米	yùmǐ	ngô, bắp
秋葵	qiūkuí	đậu bắp

Hậu tố 瓜 (guā) dùng cho cả họ bầu bí dưa. Tên quả để ăn tráng miệng như dưa hấu, xoài, dứa có trong bài từ vựng trái cây tiếng Trung.

Các loại đậu

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
豆角	dòujiǎo	đậu đũa, đỗ quả (gọi chung)
四季豆	sìjìdòu	đậu cô ve
豌豆	wāndòu	đậu Hà Lan
毛豆	máodòu	đậu nành non (cả vỏ)
黄豆	huángdòu	đậu nành
绿豆	lǜdòu	đậu xanh
红豆	hóngdòu	đậu đỏ
黑豆	hēidòu	đậu đen
花生	huāshēng	lạc, đậu phộng
豆腐	dòufu	đậu phụ

Nấm và mộc nhĩ

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
蘑菇	mógu	nấm (gọi chung)
香菇	xiānggū	nấm hương
金针菇	jīnzhēngū	nấm kim châm
平菇	pínggū	nấm sò
杏鲍菇	xìngbàogū	nấm đùi gà
草菇	cǎogū	nấm rơm
木耳	mù'ěr	mộc nhĩ
银耳	yín'ěr	nấm tuyết, ngân nhĩ

Rau thơm và rau gia vị

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
香菜	xiāngcài	rau mùi, ngò
葱	cōng	hành lá
薄荷	bòhe	bạc hà, húng lủi
九层塔	jiǔcéngtǎ	húng quế (đại lục còn gọi 罗勒 luólè)
紫苏	zǐsū	tía tô
香茅	xiāngmáo	sả
莳萝	shíluó	thì là
鱼腥草	yúxīngcǎo	diếp cá
艾草	àicǎo	ngải cứu

Phần lớn rau thơm kiểu Việt không phổ biến ở chợ miền bắc Trung Quốc. Bạn dễ tìm hơn ở Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam hoặc ở các cửa hàng đồ Đông Nam Á.

Mua rau ở chợ: câu mẫu và lượng từ

Ở Trung Quốc đại lục, rau thường tính theo 斤 (jīn), một cân Trung Quốc bằng 500 g. Ở Đài Loan, 台斤 (táijīn) bằng 600 g. Đơn vị kilôgam là 公斤 (gōngjīn).

Lượng từ	Pinyin	Dùng cho	Ví dụ
斤	jīn	cân theo trọng lượng	两斤土豆 (liǎng jīn tǔdòu) hai cân khoai tây
棵	kē	rau cả cây	一棵白菜 (yì kē báicài) một cây cải thảo
根	gēn	vật dài	一根黄瓜 (yì gēn huángguā) một quả dưa chuột
把	bǎ	bó, nắm	一把葱 (yì bǎ cōng) một nắm hành
个	gè	củ, quả tròn	三个西红柿 (sān ge xīhóngshì) ba quả cà chua
块	kuài	miếng	一块豆腐 (yí kuài dòufu) một miếng đậu phụ

Câu dùng ở hàng rau:

• 这个白菜多少钱一斤？ (Zhège báicài duōshao qián yì jīn?): Cải thảo này bao nhiêu một cân?
• 给我来两斤土豆。 (Gěi wǒ lái liǎng jīn tǔdòu.): Cho tôi hai cân khoai tây.
• 这些菜是今天的吗？ (Zhèxiē cài shì jīntiān de ma?): Rau này là rau hôm nay à?
• 帮我挑几个嫩一点儿的。 (Bāng wǒ tiāo jǐ ge nèn yìdiǎnr de.): Chọn giúp tôi mấy quả non một chút.
• 能便宜点儿吗？ (Néng piányi diǎnr ma?): Bớt chút được không?
• 我吃素。 (Wǒ chī sù.): Tôi ăn chay.
• 多吃蔬菜对身体好。 (Duō chī shūcài duì shēntǐ hǎo.): Ăn nhiều rau tốt cho sức khoẻ.

Câu mặc cả và trả tiền chi tiết hơn có trong bài từ vựng mua sắm tiếng Trung.

Từ tả rau củ

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
新鲜	xīnxiān	tươi
嫩	nèn	non
老	lǎo	già, xơ
烂了	làn le	dập, hỏng rồi
有机	yǒujī	hữu cơ
脆	cuì	giòn

Từ khác nhau giữa đại lục và Đài Loan

Nghĩa	Đại lục	Đài Loan
khoai tây	土豆 tǔdòu	马铃薯 mǎlíngshǔ
bắp cải	卷心菜 juǎnxīncài	高丽菜 gāolìcài
cà chua	西红柿 xīhóngshì	番茄 fānqié
khoai lang	红薯 hóngshǔ	地瓜 dìguā

Chỗ dễ gây hiểu lầm nhất là 土豆: ở đại lục là khoai tây, ở Đài Loan lại thường chỉ hạt lạc. Nếu bạn học tiếng Trung để sang Đài Loan, xem thêm bài tiếng Trung phồn thể Đài Loan.

Lỗi người Việt hay mắc

• Gọi mọi loại rau là 白菜: 白菜 chỉ cải thảo. Rau xanh nói chung là 青菜 hoặc 蔬菜.
• Nhầm 葱 với 洋葱: 葱 là hành lá, thêm 洋 (ngoại) phía trước thành hành tây.
• Nhầm 生菜 là "rau sống": từ này là xà lách. Rau sống ăn kèm thì người Trung Quốc thường nói cụ thể từng loại.
• Đọc 萝卜 là luóbǔ: chữ sau đọc nhẹ, thành luóbo.

Câu hỏi thường gặp

Rau củ quả tiếng Trung là gì?

Rau củ là 蔬菜 (shūcài), hoa quả là 水果 (shuǐguǒ). Nói chung cả rau củ quả thì dùng 蔬菜水果 hoặc nói gọn 果蔬 (guǒshū).

Cà chua là 西红柿 hay 番茄?

Cả hai đều đúng. 西红柿 hay dùng ở miền bắc Trung Quốc, 番茄 phổ biến ở miền nam và Đài Loan, cũng là chữ trong 番茄酱 (tương cà).

Rau muống tiếng Trung là gì?

Là 空心菜 (kōngxīncài), nghĩa đen là "rau rỗng ruột", vì thân rau muống rỗng. Món rau muống xào tỏi là 蒜蓉空心菜 (suànróng kōngxīncài).

Học xong rau củ nên học gì tiếp?

Học tiếp gia vị, dụng cụ bếp và cách nấu trong bài từ vựng gia vị nhà bếp tiếng Trung để nói được cả câu như "thái sợi rồi xào lửa lớn".