Ngữ pháp 아/어지다 trong tiếng Hàn: nói "trở nên", "ngày càng" và nghĩa bị động

Ngữ pháp 아/어지다 (a/eo jida) gắn sau gốc tính từ để nói một trạng thái thay đổi, nghĩa là "trở nên", "dần…". Cách chia giống hệt đuôi 아요/어요: gốc có nguyên âm ㅏ, ㅗ thêm 아지다, còn lại thêm 어지다, 하다 thành 해지다. Ví dụ: 날씨가 추워졌어요. (nalssiga chuwojyeosseoyo, "Trời đã trở lạnh") và 한국어 실력이 많이 좋아졌어요. (hangugeo sillyeogi mani joajyeosseoyo, "Tiếng Hàn đã khá lên nhiều"). Gắn vào động từ, 아/어지다 lại mang nghĩa bị động: "được làm", "bị làm", "tự nhiên thành ra làm được".

Bảng công thức

Gốc từ	Quy tắc	Ví dụ	Nghĩa
Nguyên âm cuối ㅏ, ㅗ	gốc + 아지다	좋다 → 좋아지다	tốt → trở nên tốt
Nguyên âm khác	gốc + 어지다	길다 → 길어지다	dài → dài ra
Đuôi 하다	하다 → 해지다	따뜻하다 → 따뜻해지다	ấm → ấm lên
Bất quy tắc ㅂ	ㅂ → 워지다	춥다 → 추워지다	lạnh → trở lạnh
Bất quy tắc 르	르 → ㄹ라/ㄹ러지다	빠르다 → 빨라지다	nhanh → nhanh hơn
Nguyên âm 으	bỏ 으 + 아/어지다	바쁘다 → 바빠지다	bận → bận lên
Bất quy tắc ㅎ	bỏ ㅎ, đổi nguyên âm thành ㅐ	빨갛다 → 빨개지다	đỏ → đỏ lên
Bất quy tắc ㅅ	bỏ ㅅ + 아/어지다	낫다 → 나아지다	khá hơn → khá lên

Mẹo nhanh: lấy dạng 아요/어요 của tính từ, bỏ 요, thêm 지다. 추워요 → 추워 + 지다 → 추워지다. Nếu bạn còn chưa chắc dạng 아요/어요, ôn lại bài đuôi 아요/어요. 아/어지다 viết liền với gốc từ: 추워지다, không viết 추워 지다.

Bảng chia các tính từ hay dùng

Tính từ	Nghĩa	아/어지다	Quá khứ 았/었어요
많다	nhiều	많아지다	많아졌어요
작다	nhỏ	작아지다	작아졌어요
높다	cao	높아지다	높아졌어요
좁다	hẹp	좁아지다	좁아졌어요
넓다	rộng	넓어지다	넓어졌어요
적다	ít	적어지다	적어졌어요
크다	to	커지다	커졌어요
예쁘다	đẹp	예뻐지다	예뻐졌어요
덥다	nóng	더워지다	더워졌어요
어렵다	khó	어려워지다	어려워졌어요
가깝다	gần	가까워지다	가까워졌어요
다르다	khác	달라지다	달라졌어요
건강하다	khoẻ	건강해지다	건강해졌어요
하얗다	trắng	하얘지다	하얘졌어요

Chú ý 좁다 là tính từ có ㅂ nhưng chia theo quy tắc, nên thành 좁아지다, không phải 좁워지다. Cũng vậy với 넓다 (ㄼ) và 높다, 낮다.

Cách dùng 1: tính từ trở nên, thay đổi trạng thái

Đây là cách dùng chính của mẫu. Câu tiếng Việt có "trở nên", "dần", "lên", "ra", "đi" (đẹp lên, gầy đi, dài ra) thường dịch bằng 아/어지다.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
운동을 시작한 후에 건강해졌어요.	undongeul sijakan hue geonganghaejyeosseoyo	Sau khi bắt đầu tập thể dục, tôi khoẻ ra.
시험이 끝나서 마음이 편해졌어요.	siheomi kkeunnaseo maeumi pyeonhaejyeosseoyo	Thi xong rồi nên lòng nhẹ nhõm hơn.
머리가 많이 길어졌네요.	meoriga mani gireojyeonneyo	Tóc dài ra nhiều quá nhỉ.
그 친구하고 많이 가까워졌어요.	geu chinguhago mani gakkawojyeosseoyo	Tôi đã thân với bạn đó hơn nhiều.
봄이 되면 날씨가 따뜻해질 거예요.	bomi doemyeon nalssiga ttatteutaejil geoyeyo	Sang xuân trời sẽ ấm lên.

Ngày càng, dần dần: 점점, 갈수록 + 아/어지다

Muốn nói "ngày càng đẹp hơn", "dần dần khó hơn", ghép 아/어지다 với trạng từ 점점 (jeomjeom, dần dần), 더 (deo, hơn) hoặc 갈수록 (galsurok, càng ngày càng). Dùng thêm 고 있다 nếu sự thay đổi đang tiếp diễn.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
점점 예뻐지네요.	jeomjeom yeppeojineyo	Bạn ngày càng xinh ra đấy.
요즘 물가가 점점 비싸지고 있어요.	yojeum mulgaga jeomjeom bissajigo isseoyo	Dạo này giá cả cứ đắt dần lên.
갈수록 일이 어려워져요.	galsurok iri eoryeowojyeoyo	Công việc càng ngày càng khó.
한국어가 전보다 더 재미있어졌어요.	hangugeoga jeonboda deo jaemiisseojyeosseoyo	Tiếng Hàn trở nên thú vị hơn trước.

Mẫu "càng… càng…" đầy đủ với (으)ㄹ수록 có bài riêng ở ngữ pháp càng càng (으)ㄹ수록.

Chia 아/어지다 theo thì

Thì	Dạng	Ví dụ với 춥다	Nghĩa
Hiện tại	아/어져요	밤이 되면 추워져요.	Về đêm thì trời lạnh đi.
Quá khứ	아/어졌어요	어제부터 추워졌어요.	Từ hôm qua trời đã trở lạnh.
Đang diễn ra	아/어지고 있어요	날씨가 추워지고 있어요.	Trời đang lạnh dần.
Tương lai	아/어질 거예요	다음 주에 추워질 거예요.	Tuần sau trời sẽ lạnh.
Định ngữ quá khứ	아/어진 + N	추워진 날씨	thời tiết đã trở lạnh
Định ngữ hiện tại	아/어지는 + N	추워지는 계절	mùa đang lạnh dần

Sau khi thêm 지다, từ mới là động từ, nên định ngữ hiện tại dùng 는 (추워지는), khác với tính từ gốc dùng (으)ㄴ (추운).

Biến tính từ thành động từ tiếng Hàn: 아/어지다 và 아/어하다

Người học thường hỏi cách "biến tính từ thành động từ". Có hai mẫu, nghĩa khác nhau:

Mẫu	Nghĩa	Ví dụ	Nghĩa câu
A + 아/어지다	trở nên (thay đổi trạng thái)	기분이 좋아졌어요.	Tâm trạng đã tốt lên.
A + 아/어하다	tỏ ra, cảm thấy (nói về người khác)	동생이 개를 무서워해요.	Em tôi sợ chó.

아/어하다 chỉ đi với tính từ cảm xúc: 좋다 → 좋아하다 (thích), 싫다 → 싫어하다 (ghét), 슬프다 → 슬퍼하다 (buồn), 무섭다 → 무서워하다 (sợ). Khi nói về chính mình, người Hàn dùng tính từ: 저는 개가 무서워요. (jeoneun gaega museowoyo, "Tôi sợ chó"). Nói về người thứ ba thì dùng 아/어하다 và đổi trợ từ thành 을/를 như câu trong bảng.

Cách dùng 2: động từ + 아/어지다, nghĩa bị động

Gắn vào động từ, 아/어지다 biến hành động thành điều "được làm", "bị làm", không nhắc ai làm. Với nhiều động từ, đây là cách duy nhất để nói bị động.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
꿈이 이루어졌어요.	kkumi irueojyeosseoyo	Ước mơ đã thành hiện thực.
회의 날짜가 정해졌어요.	hoeui naljjaga jeonghaejyeosseoyo	Ngày họp đã được định.
이 노래는 외국에도 많이 알려졌어요.	i noraeneun oegugedo mani allyeojyeosseoyo	Bài hát này được biết đến nhiều ở cả nước ngoài.
갑자기 불이 꺼졌어요.	gapjagi buri kkeojyeosseoyo	Đèn tự nhiên tắt.
이 건물은 100년 전에 지어졌어요.	i geonmureun baengnyeon jeone jieojyeosseoyo	Toà nhà này được xây 100 năm trước.

Lưu ý 꺼지다 từ 끄다 (tắt) và 켜지다 từ 켜다 (bật), 지어지다 từ 짓다 (xây, ㅅ bất quy tắc). Nhiều động từ đã có dạng bị động riêng với 이, 히, 리, 기 (보이다, 열리다, 닫히다). Khi có dạng riêng thì người Hàn ưu tiên dạng đó: 문이 열렸어요. tự nhiên hơn 문이 열어졌어요. Chi tiết ở bài câu bị động tiếng Hàn.

Cách dùng 3: "làm được, làm không được" một cách tự nhiên

Một số động từ + 아/어지다 dùng để nói việc gì đó tự diễn ra dễ hay khó, ngoài ý muốn của người làm. Kiểu câu này rất hay gặp ở dạng phủ định.

Câu tiếng Hàn	Cách đọc	Nghĩa
이 펜은 글씨가 잘 써져요.	i peneun geulssiga jal sseojyeoyo	Cây bút này viết rất trơn.
아무리 지워도 안 지워져요.	amuri jiwodo an jiwojyeoyo	Xoá mãi mà không sạch.
그 말이 믿어지지 않아요.	geu mari mideojiji anayo	Tôi không tin nổi lời đó.

Phân biệt 아/어지다 và 게 되다

Hai mẫu cùng dịch là "trở nên". Nguyên tắc chung: tính từ dùng 아/어지다 (추워졌어요, 예뻐졌어요), động từ dùng 게 되다 khi muốn nói tình huống, thói quen thay đổi (좋아하게 됐어요, 알게 됐어요). So sánh: 한국 음식이 좋아졌어요. ("Tôi đã bắt đầu thích món Hàn", nói về cảm nhận của mình) và 한국 음식을 좋아하게 됐어요. ("Tôi thành ra thích món Hàn"). Câu đầu dùng tính từ 좋다 với 이/가, câu sau dùng động từ 좋아하다 với 을/를. Bài riêng: ngữ pháp 게 되다.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Dùng tính từ gốc khi muốn nói thay đổi. "Trời lạnh rồi" (trước không lạnh) là 추워졌어요; 추웠어요 nghĩa là "hôm đó trời lạnh", còn 추워요 là "trời đang lạnh".
2. Thêm 지다 vào danh từ. "Trở thành giáo viên" là 선생님이 됐어요, không có 선생님지다.
3. Chia sai bất quy tắc. 춥다 phải là 추워지다, 빠르다 là 빨라지다, 하얗다 là 하얘지다. Viết 춥어지다, 빠르어지다 là sai.
4. Viết cách 추워 지다. Theo chính tả hiện hành, 아/어지다 viết liền.
5. Dùng 아/어지다 khi động từ đã có dạng bị động riêng. "Cửa mở ra" là 문이 열렸어요, nghe tự nhiên hơn 문이 열어졌어요.

Bài tập nhỏ

Chia tính từ hoặc động từ trong ngoặc với 아/어지다 ở thì quá khứ.

Câu	Đề bài
1	방학 동안 키가 많이 (크다) ___.
2	약을 먹고 감기가 (낫다) ___.
3	얼굴이 (빨갛다) ___.
4	요즘 일이 (바쁘다) ___.
5	전기가 갑자기 (끄다) ___. (bị động)

Đáp án:

1. 방학 동안 키가 많이 커졌어요. (banghak dongan kiga mani keojyeosseoyo)
2. 약을 먹고 감기가 나아졌어요. (yageul meokgo gamgiga naajyeosseoyo)
3. 얼굴이 빨개졌어요. (eolguri ppalgaejyeosseoyo)
4. 요즘 일이 바빠졌어요. (yojeum iri bappajyeosseoyo)
5. 전기가 갑자기 꺼졌어요. (jeongiga gapjagi kkeojyeosseoyo)

Câu hỏi thường gặp

Tính từ trở nên tiếng Hàn có cách nói nào khác ngoài 아/어지다 không?

Có thể dùng A + 게 되다 nhưng nghe gượng hơn nhiều, nên người mới học cứ dùng 아/어지다. Với danh từ thì dùng N이/가 되다: 가을이 됐어요. ("Đã sang thu").

Có dùng 아/어지다 ở câu mệnh lệnh được không?

Trong lời chúc thân mật, bạn có thể nghe 행복해지세요. (haengbokaejiseyo, "Mong bạn hạnh phúc hơn"), nhưng đây là cách nói khẩu ngữ. Văn viết và lời chúc trang trọng thường dùng 행복하세요. hoặc mẫu 기를 바라다.

아/어지다 và 아/어 지다 viết thế nào mới đúng?

Viết liền: 좋아지다, 만들어지다. Cách viết cách 아/어 지다 hay thấy trên mạng là không đúng chính tả chuẩn.