Ngữ pháp 아/어야겠다 trong tiếng Hàn: cách nói "phải… thôi" khi tự quyết định

~아/어야겠다 là dạng ghép của ~아/어야 하다 ("phải") với 겠 (ý chí của người nói), rút gọn lại. Nghĩa gần với "phải… thôi", "phải… mới được": người nói vừa nhận ra tình hình và tự quyết định sẽ làm gì. Cách chia: lấy dạng 아/어 của động từ (như khi chia 아요/어요, bỏ 요), thêm 야겠다 hoặc lịch sự hơn là 야겠어요. Ví dụ: 벌써 열두 시네. 이제 자야겠다. (beolsseo yeoldu sine. ije jayagetda, "Đã 12 giờ rồi. Giờ phải đi ngủ thôi"), 살이 쪘어요. 운동해야겠어요. (sari jjyeosseoyo. undonghaeyagesseoyo, "Tôi lên cân rồi. Phải tập thể dục thôi").

Bảng công thức

Loại từ	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Nguyên âm cuối ㅏ, ㅗ	V + 아야겠다	가야겠다	phải đi thôi
Nguyên âm khác	V + 어야겠다	먹어야겠다	phải ăn thôi
Động từ 하다	해야겠다	공부해야겠다	phải học thôi
Lịch sự thường	~아/어야겠어요	가야겠어요	tôi phải đi thôi
Trang trọng	~아/어야겠습니다	가야겠습니다	tôi phải đi thôi
Phủ định	안 ~아/어야겠다	안 먹어야겠다	phải bỏ, không ăn nữa
Phủ định (dứt khoát)	V지 말아야겠다	가지 말아야겠다	phải thôi, không đi nữa

Phát âm: 겠다 đọc là [겓따] (getda), 겠어요 đọc là [게써요] (gesseoyo), 겠습니다 đọc là [겓씀니다] (getseumnida).

Cách chia 아/어야겠다 theo từng loại động từ

Bước chọn 아 hay 어 giống hệt đuôi 아요/어요. Nếu bạn đã chia được 가요, 먹어요, 해요 thì chỉ việc thay 요 bằng 야겠다.

Từ gốc	Dạng 아/어야겠다	Dạng 아/어야겠어요	Phiên âm	Ghi chú
가다	가야겠다	가야겠어요	gayagetda / gayagesseoyo	ㅏ + 아 nhập làm một
자다	자야겠다	자야겠어요	jayagetda / jayagesseoyo	ㅏ + 아 nhập làm một
오다	와야겠다	와야겠어요	wayagetda / wayagesseoyo	ㅗ + 아 thành ㅘ
보다	봐야겠다	봐야겠어요	bwayagetda / bwayagesseoyo	ㅗ + 아 thành ㅘ
먹다	먹어야겠다	먹어야겠어요	meogeoyagetda / meogeoyagesseoyo	thêm 어
쉬다	쉬어야겠다	쉬어야겠어요	swieoyagetda / swieoyagesseoyo	thêm 어
마시다	마셔야겠다	마셔야겠어요	masyeoyagetda / masyeoyagesseoyo	ㅣ + 어 thành ㅕ
배우다	배워야겠다	배워야겠어요	baewoyagetda / baewoyagesseoyo	ㅜ + 어 thành ㅝ
운동하다	운동해야겠다	운동해야겠어요	undonghaeyagetda / undonghaeyagesseoyo	하다 thành 해
듣다	들어야겠다	들어야겠어요	deureoyagetda / deureoyagesseoyo	bất quy tắc ㄷ
걷다	걸어야겠다	걸어야겠어요	georeoyagetda / georeoyagesseoyo	bất quy tắc ㄷ
돕다	도와야겠다	도와야겠어요	dowayagetda / dowayagesseoyo	bất quy tắc ㅂ
끄다	꺼야겠다	꺼야겠어요	kkeoyagetda / kkeoyagesseoyo	rụng ㅡ
서두르다	서둘러야겠다	서둘러야겠어요	seodulleoyagetda / seodulleoyagesseoyo	bất quy tắc 르

Dạng không đuôi 해야겠다 dùng khi tự nói với mình hoặc nói với bạn thân. Bỏ 다 thêm 어 thành 해야겠어 (haeyagesseo) là dạng thân mật để nói với người khác.

Các cách dùng ~아/어야겠다

1. Tự nhủ, quyết định ngay lúc nhận ra tình hình

Đây là cách dùng phổ biến nhất. Thường có một câu mô tả tình huống đi trước, rồi mới đến quyết định.

• 배고프다. 뭐 좀 먹어야겠다. (baegopeuda. mwo jom meogeoyagetda, "Đói quá. Phải ăn gì đó thôi.")
• 휴대폰 배터리가 없네. 충전해야겠다. (hyudaepon baeteoriga eomne. chungjeonhaeyagetda, "Điện thoại hết pin rồi. Phải sạc thôi.")
• 이 노래 좋다. 다시 들어야겠다. (i norae jota. dasi deureoyagetda, "Bài này hay thế. Phải nghe lại mới được.")

2. Báo cho người khác quyết định của mình

Dùng với đuôi 어요 hoặc 습니다, hay đi kèm lý do. Câu xin phép về trước dưới đây rất hay gặp ở chỗ làm và khi đi chơi:

• 저 먼저 가 봐야겠어요. 내일 일찍 출근해야 해서요. (jeo meonjeo ga bwayagesseoyo. naeil iljjik chulgeunhaeya haeseoyo, "Tôi phải về trước đây. Mai tôi phải đi làm sớm.")
• 회의가 길어져서 약속을 미뤄야겠어요. (hoeuiga gireojyeoseo yaksogeul mirwoyagesseoyo, "Cuộc họp kéo dài nên tôi phải dời lịch hẹn thôi.")

가 봐야겠어요 (ga bwayagesseoyo) mềm hơn 가야겠어요, vì 보다 làm câu bớt dứt khoát.

3. Nhận định "chắc phải… thôi" về người khác hoặc tình huống

Chủ ngữ không nhất thiết là người nói. Khi đó câu thể hiện đánh giá của người nói: theo tôi thấy thì việc đó cần làm.

• 얼굴이 안 좋네. 병원에 가 봐야겠다. (eolguri an jonne. byeongwone ga bwayagetda, "Sắc mặt cậu không tốt. Phải đi khám thôi.")
• 비가 많이 오네요. 우산을 사야겠어요. (biga mani oneyo. usaneul sayagesseoyo, "Mưa to quá. Phải mua ô thôi.")
• 이 바지는 좀 작네요. 큰 걸로 바꿔야겠어요. (i bajineun jom jangneyo. keun geollo bakkwoyagesseoyo, "Cái quần này hơi chật. Phải đổi cỡ to hơn thôi.")

4. Quyết định thôi không làm nữa

Có hai cách. 안 đặt trước động từ nghe nhẹ hơn. ~지 말아야겠다 dứt khoát hơn, hay dùng sau một trải nghiệm không vui.

• 오늘부터 야식을 안 먹어야겠어요. (oneulbuteo yasigeul an meogeoyagesseoyo, "Từ hôm nay phải bỏ ăn đêm thôi.")
• 다시는 그 가게에 가지 말아야겠다. (dasineun geu gagee gaji marayagetda, "Từ giờ không bao giờ đến quán đó nữa.")

5. Hỏi để tìm sự đồng tình

Thêm 지요 hoặc dạng rút gọn 죠 để hỏi kiểu "phải… rồi nhỉ?":

• 이제 출발해야겠죠? (ije chulbalhaeyagetjyo?, "Giờ phải xuất phát rồi nhỉ?")

6. Kể lại quyết định trong quá khứ

겠 không đi với đuôi quá khứ trong mẫu này. Muốn kể "lúc đó tôi đã nghĩ phải…", dùng ~아/어야겠다고 생각했어요:

• 한국에 와서 한국어를 제대로 배워야겠다고 생각했어요. (hanguge waseo hangugeoreul jedaero baewoyagetdago saenggakhaesseoyo, "Sang Hàn rồi tôi mới nghĩ phải học tiếng Hàn cho đàng hoàng.")

Phân biệt 아/어야겠다 với các mẫu gần nghĩa

Mẫu	Sắc thái	Ví dụ	Nghĩa
~아/어야 해요	phải, do quy định hay hoàn cảnh khách quan	내일 출근해야 해요.	Mai tôi phải đi làm (theo lịch).
~아/어야겠어요	phải… thôi, quyết định vừa nảy ra	피곤해서 일찍 자야겠어요.	Mệt quá, phải ngủ sớm thôi.
~(으)ㄹ게요	tôi sẽ làm, hứa hoặc báo cho người nghe	제가 할게요.	Để tôi làm cho.
~(으)려고 해요	định làm, kế hoạch có từ trước	주말에 이사하려고 해요.	Cuối tuần tôi định chuyển nhà.
~아/어야지	phải… chứ, tự nhủ kiểu thân mật	이제 자야지.	Giờ phải ngủ chứ.

Mẹo phân biệt hai mẫu đầu: nếu lý do nằm ở bên ngoài (luật, lịch, sếp giao), dùng 아/어야 해요. Nếu đó là kết luận của chính bạn sau khi thấy tình huống, dùng 아/어야겠어요. Hai mẫu (으)ㄹ게요 và (으)려고 하다 có bài riêng.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 먹야겠다 → ✓ 먹어야겠다. Phải qua bước dạng 아/어 (먹어) rồi mới thêm 야겠다.
• ✗ 하야겠어요 → ✓ 해야겠어요. 하다 luôn đổi thành 해.
• ✗ 가야겠었어요 → ✓ 가야겠다고 생각했어요 (đã nghĩ phải đi) hoặc 가야 했어요 (đã phải đi).
• ✗ 한국에서는 차가 오른쪽으로 다녀야겠어요 để nói luật giao thông → ✓ 한국에서는 차가 오른쪽으로 다녀야 해요. Đây là quy định chung, không phải quyết định của bạn.
• ✗ Viết 해야겟다, 해야겠따 → ✓ 해야겠다. Âm [겓따] chỉ là cách đọc.

Nhớ nhanh

• Dạng 아/어 (bỏ 요) + 야겠다 / 야겠어요 = "phải… thôi".
• Có một tình huống trước, rồi đến quyết định của người nói.
• Không chia quá khứ; kể lại thì dùng 아/어야겠다고 생각했어요.
• Bỏ việc gì: 안 ~아/어야겠다 hoặc ~지 말아야겠다.

Bài tập nhỏ

Chia động từ trong ngoặc sang dạng 아/어야겠다 hoặc 아/어야겠어요:

1. 너무 피곤하다. 오늘은 일찍 ＿＿ (자다, nói với chính mình).
2. 살이 쪘어요. 운동을 ＿＿ (하다, lịch sự).
3. 이 단어 또 잊어버렸네. 다시 ＿＿ (외우다, nói với chính mình).
4. 목이 아파요. 따뜻한 물을 ＿＿ (마시다, lịch sự).
5. 커피를 너무 많이 마셨어요. 오늘은 더 ＿＿ (마시다, quyết không uống nữa, dứt khoát, lịch sự).
6. Chọn mẫu đúng: 회사 규정상 정장을 (입어야 해요 / 입어야겠어요).

Đáp án:

1. 자야겠다 (jayagetda)
2. 해야겠어요 (haeyagesseoyo)
3. 외워야겠다 (oewoyagetda), 외우다 có ㅜ + 어 thành ㅝ.
4. 마셔야겠어요 (masyeoyagesseoyo)
5. 마시지 말아야겠어요 (masiji marayagesseoyo)
6. 입어야 해요, vì đây là quy định của công ty.

Câu hỏi thường gặp

아/어야겠다 và 아/어야 하다 khác nhau thế nào?

아/어야 하다 nói về nghĩa vụ, thường có nguyên nhân khách quan. 아/어야겠다 nói về quyết định của người nói, thường vừa nảy ra khi thấy tình huống. Câu 숙제해야 해요 là "tôi phải làm bài tập" (vì có hạn nộp), còn 숙제해야겠어요 là "thôi, phải làm bài tập đã".

겠 trong 아/어야겠다 có phải thì tương lai không?

Không hẳn. Ở đây 겠 thể hiện ý chí hoặc phán đoán của người nói. Thì tương lai thông thường dùng (으)ㄹ 거예요.

Nói với người lớn tuổi, cấp trên có được không?

Được, chỉ cần dùng đuôi lịch sự ~아/어야겠어요 hoặc ~아/어야겠습니다. Khi xin về trước, câu 먼저 가 봐야겠습니다 nghe lễ phép và tự nhiên.

Tính từ có dùng với 아/어야겠다 không?

Có, khi bạn tự đặt yêu cầu cho mình: 더 부지런해야겠어요. (deo bujireonhaeyagesseoyo, "Phải chăm chỉ hơn mới được"), 건강해야겠다. (geonganghaeyagetda, "Phải khoẻ mới được").