Ngữ pháp (으)ㄹ게요 trong tiếng Hàn: lời hứa và khác gì (으)ㄹ 거예요

Ngữ pháp (으)ㄹ게요 dùng khi người nói hứa, nhận việc hoặc báo trước điều mình sắp làm, và việc đó có liên quan tới người nghe. Gốc động từ không có batchim (hoặc batchim ㄹ) thêm ㄹ게요, có batchim thêm 을게요. Ví dụ: 제가 할게요. (jega halkkeyo, "để tôi làm"), 내일 꼭 전화할게요. (naeil kkok jeonhwahalkkeyo, "mai tôi nhất định sẽ gọi").

Chủ ngữ của câu luôn là người nói, câu luôn là câu kể. Đây là hai ràng buộc giúp bạn tách (으)ㄹ게요 khỏi (으)ㄹ 거예요, mẫu cũng dịch là "sẽ" nhưng dùng rộng hơn nhiều.

Bảng công thức

Trường hợp	Công thức	Ví dụ	Cách đọc
Gốc không batchim	V + ㄹ게요	갈게요	galkkeyo
Gốc có batchim	V + 을게요	먹을게요	meogeulkkeyo
Gốc có batchim ㄹ	V + 게요 (giữ ㄹ)	만들게요	mandeulkkeyo
Phủ định	안 + V(으)ㄹ게요 hoặc V지 않을게요	안 늦을게요	an neujeulkkeyo
Thân mật, bỏ 요	V + (으)ㄹ게	갈게	galkke
Trang trọng	đổi sang V + 겠습니다	하겠습니다	hagetseumnida

Chữ viết là 게, nhưng khi đọc âm này căng lên thành 께, vì vậy phần phiên âm ghi kkeyo. Viết thì vẫn phải là 할게요.

Cách chia theo từng loại gốc động từ

Bỏ 다, nhìn âm cuối của gốc rồi chọn đuôi. Mẫu này chỉ ghép với động từ, cùng với 있다 khi mang nghĩa "ở lại".

Động từ	Nhóm	(으)ㄹ게요	Cách đọc	Nghĩa
가다	không batchim	갈게요	galkkeyo	(tôi) đi
기다리다	không batchim	기다릴게요	gidarilkkeyo	(tôi) chờ
하다	không batchim	할게요	halkkeyo	(tôi) làm
사다	không batchim	살게요	salkkeyo	(tôi) mua, (tôi) mời
먹다	có batchim	먹을게요	meogeulkkeyo	(tôi) ăn
닫다	có batchim	닫을게요	dadeulkkeyo	(tôi) đóng
있다	có batchim	있을게요	isseulkkeyo	(tôi) ở lại
만들다	batchim ㄹ	만들게요	mandeulkkeyo	(tôi) làm, nấu
살다	batchim ㄹ	살게요	salkkeyo	(tôi) sống
듣다	bất quy tắc ㄷ	들을게요	deureulkkeyo	(tôi) nghe
걷다	bất quy tắc ㄷ	걸을게요	georeulkkeyo	(tôi) đi bộ
돕다	bất quy tắc ㅂ	도울게요	doulkkeyo	(tôi) giúp
짓다	bất quy tắc ㅅ	지을게요	jieulkkeyo	(tôi) đặt (tên), xây

Hai dạng dễ nhầm: 사다 (mua) và 살다 (sống) cùng ra 살게요, ngữ cảnh sẽ cho biết nghĩa nào. Câu 오늘은 제가 살게요. (oneureun jega salkkeyo) ở bàn ăn nghĩa là "hôm nay tôi mời". Quy tắc biến âm đầy đủ của ㄷ, ㅂ, ㅅ có ở bài 7 bất quy tắc tiếng Hàn.

Bốn cách dùng chính

Nhận việc, xung phong

Khi có việc cần người làm, câu (으)ㄹ게요 cho thấy bạn vừa quyết định nhận phần đó. Đây là cách dùng gặp nhiều nhất trong lớp học, văn phòng, gia đình.

• 설거지는 제가 할게요. (seolgeojineun jega halkkeyo, "để tôi rửa bát")
• 저녁은 제가 만들게요. (jeonyeogeun jega mandeulkkeyo, "bữa tối để tôi nấu")
• 이 짐은 제가 들게요. (i jimeun jega deulkkeyo, "đồ này để tôi xách")

Hứa với người nghe

Thêm 꼭 (nhất định), 다음부터 (từ lần sau), 절대 (tuyệt đối) để lời hứa chắc hơn.

• 다음부터 안 늦을게요. (daeumbuteo an neujeulkkeyo, "lần sau tôi sẽ không đến muộn")
• 비밀은 꼭 지킬게요. (bimireun kkok jikilkkeyo, "tôi nhất định giữ bí mật")
• 도착하면 문자 보낼게요. (dochakhamyeon munja bonaelkkeyo, "tới nơi tôi sẽ nhắn tin")

Báo trước hành động của mình

Người Hàn hay báo một câu ngắn trước khi làm điều có ảnh hưởng tới người bên cạnh: rời đi, đóng cửa, tắt đèn, cúp máy. Câu này vừa thông báo vừa xin sự đồng ý ngầm.

• 먼저 갈게요. (meonjeo galkkeyo, "tôi về trước nhé")
• 창문 좀 닫을게요. (changmun jom dadeulkkeyo, "tôi đóng cửa sổ một chút nhé")
• 전화 끊을게요. (jeonhwa kkeuneulkkeyo, "tôi cúp máy nhé")
• 잠깐만요, 금방 올게요. (jamkkanmanyo, geumbang olkkeyo, "chờ chút, tôi quay lại ngay")

Đáp lại lời đề nghị hoặc yêu cầu

Khi ai đó nhờ hay khuyên, (으)ㄹ게요 là câu đáp tự nhiên, ngầm nói "tôi sẽ làm theo ý bạn".

• A: 조금만 기다려 주세요. (jogeumman gidaryeo juseyo, "anh đợi một chút nhé") B: 네, 여기서 기다릴게요. (ne, yeogiseo gidarilkkeyo, "vâng, tôi đợi ở đây")
• A: 약 꼭 드세요. (yak kkok deuseyo, "nhớ uống thuốc nhé") B: 네, 잘 먹을게요. (ne, jal meogeulkkeyo, "vâng, tôi sẽ uống đều")

Cặp hỏi đáp kinh điển là câu đề nghị (으)ㄹ까요 đi trước, (으)ㄹ게요 đi sau: 제가 도와 드릴까요? (jega dowa deurilkkayo?, "tôi giúp anh nhé?"). Chi tiết câu hỏi này có ở bài ngữ pháp (으)ㄹ까요.

Phân biệt (으)ㄹ게요 và (으)ㄹ 거예요

Cả hai đều dịch là "sẽ", nhưng phạm vi khác hẳn. (으)ㄹ 거예요 nêu một dự định hoặc phỏng đoán, nói về ai cũng được. (으)ㄹ게요 chỉ nói về bản thân và luôn "nhìn" người nghe: tôi làm việc này cho bạn, vì bạn, hoặc báo cho bạn biết.

Tiêu chí	(으)ㄹ게요	(으)ㄹ 거예요
Chủ ngữ	Chỉ ngôi thứ nhất (저, 제가, 우리)	Mọi ngôi
Câu hỏi	Không dùng	Dùng được: 언제 올 거예요?
Tính từ, thời tiết	Không dùng	Dùng được: 내일 추울 거예요.
Thời điểm quyết định	Thường ngay lúc nói, phản ứng với tình huống	Thường đã định từ trước
Quan hệ với người nghe	Có: hứa, nhận việc, báo trước	Không bắt buộc, chỉ thông tin

So sánh trong cùng một tình huống. Trưởng nhóm hỏi ai sẽ viết báo cáo:

• 제가 쓸게요. (jega sseulkkeyo): "để tôi viết", xung phong, rất tự nhiên.
• 제가 쓸 거예요. (jega sseul geoyeyo): "tôi sẽ viết (việc đã định rồi)", nghe như thông báo một kế hoạch có sẵn, trong tình huống này hơi cứng.

Ngược lại, khi kể kế hoạch của mình cho bạn bè nghe, 내년에 한국에 갈 거예요. (naenyeone hanguge gal geoyeyo, "sang năm tôi sẽ đi Hàn") mới đúng. Câu 내년에 한국에 갈게요 nghe như bạn đang hứa với người nghe, chỉ hợp khi họ đang mong bạn sang. Phần tổng quan về thì tương lai có ở bài thì tương lai (으)ㄹ 거예요.

So với 겠어요 và (으)ㄹ래요

Mẫu	Sắc thái	Ví dụ
(으)ㄹ게요	Ý định có để ý người nghe, giọng mềm	열심히 할게요. (yeolsimhi halkkeyo)
겠어요 / 겠습니다	Ý chí, quyết tâm, trang trọng hơn	열심히 하겠습니다. (yeolsimhi hagetseumnida)
(으)ㄹ래요	Ý muốn, lựa chọn của riêng mình	저는 커피 마실래요. (jeoneun keopi masillaeyo)

Ngày đầu đi làm, chào sếp bằng 열심히 하겠습니다 hợp hơn. Nói với đồng nghiệp ngang hàng thì 열심히 할게요 nghe gần gũi. Còn (으)ㄹ래요 nghiêng về "tôi thích thế", gọi món hay chọn việc, xem thêm ở bài ngữ pháp (으)ㄹ래요.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Viết 할께요. Vì đọc là "kke", nhiều bạn gõ theo âm. Chính tả chuẩn là 할게요, 갈게요. Tin nhắn của người Hàn cũng có chỗ viết sai, đừng chép theo.
2. Dùng cho người khác. Câu ✗ 민수 씨가 할게요 sai. Muốn nói Minsu sẽ làm thì dùng 민수 씨가 할 거예요. (minsu ssiga hal geoyeyo).
3. Đặt câu hỏi. ✗ 언제 올게요? sai. Hỏi kế hoạch người khác dùng (으)ㄹ 거예요, hỏi ý người khác dùng (으)ㄹ래요 hoặc (으)ㄹ까요.
4. Ghép với tính từ. ✗ 내일 바쁠게요 sai, vì "bận" không phải việc mình chủ động làm. Đúng là 내일 바쁠 거예요. (naeil bappeul geoyeyo).
5. Thêm 시 kính ngữ. Câu kiểu ✗ 이쪽으로 앉으실게요 hay nghe ở cửa hàng, nhưng sai ngữ pháp: (으)ㄹ게요 là lời của người nói về chính mình, còn 시 tôn người khác. Đúng là 이쪽으로 앉으세요. (ijjogeuro anjeuseyo, "mời ngồi phía này").
6. Tìm dạng 습니다. Không có ✗ 할게습니다. Khi cần trang trọng, chuyển hẳn sang 하겠습니다.
7. Dùng 못 với (으)ㄹ게요 để từ chối. Câu 못 갈게요 nghe cụt và lạ. Từ chối lịch sự nên nói 오늘은 못 갈 것 같아요. (oneureun mot gal geot gatayo, "hôm nay chắc tôi không đi được").

Mẹo nhớ

Hãy gắn (으)ㄹ게요 với hình ảnh "giơ tay nhận việc". Mỗi lần định dùng, tự hỏi hai câu: người làm có phải là tôi không, và câu này có nói với ai đó đang chờ phản hồi của tôi không. Hai câu đều "có" thì dùng (으)ㄹ게요. Một trong hai "không" thì chuyển sang (으)ㄹ 거예요.

Bài tập nhỏ

Chọn (으)ㄹ게요 hoặc (으)ㄹ 거예요 và chia động từ trong ngoặc.

1. A: 문 좀 열어 주세요. B: 네, 제가 ___ (열다).
2. 내일은 비가 ___ (오다).
3. A: 늦지 마세요. B: 네, 다음부터 일찍 ___ (오다).
4. 동생은 다음 달에 대학교에 ___ (가다).
5. A: 이 음악 좋아요. B: 그래요? 저도 ___ (듣다).

Đáp án:

1. 제가 열게요. (jega yeolkkeyo): nhận lời nhờ, gốc 열 có batchim ㄹ nên chỉ thêm 게요.
2. 내일은 비가 올 거예요. (naeireun biga ol geoyeyo): phỏng đoán thời tiết.
3. 다음부터 일찍 올게요. (daeumbuteo iljjik olkkeyo): lời hứa.
4. 동생은 다음 달에 대학교에 갈 거예요. (dongsaengeun daeum dare daehakgyoe gal geoyeyo): ngôi thứ ba.
5. 저도 들을게요. (jeodo deureulkkeyo): đáp lại lời giới thiệu, 듣다 đổi thành 들.

Câu hỏi thường gặp

Nói (으)ㄹ게요 với cấp trên có bất lịch sự không?

Không. Đuôi 요 đã là mức lịch sự, 확인해 볼게요. (hwaginhae bolkkeyo, "để tôi kiểm tra") dùng với sếp hằng ngày. Trong họp, báo cáo hay gặp khách, 확인해 보겠습니다 trang trọng hơn.

Tôi nói thay cả nhóm có dùng được không?

Được, vì người nói nằm trong nhóm: 저희가 준비할게요. (jeohuiga junbihalkkeyo, "để chúng tôi chuẩn bị").

Có dùng (으)ㄹ게요 với việc đã làm xong không?

Không. Mẫu này chỉ nói việc sắp làm. Việc đã xong dùng thì quá khứ 았/었어요.

(으)ㄹ게 và (으)ㄹ게요 khác nhau gì?

Chỉ khác mức lịch sự. 갈게 dùng với bạn thân, em nhỏ tuổi hơn. 갈게요 dùng với người mới quen, người lớn tuổi hơn.