Ngữ pháp (으)ㄹ 수밖에 없다 trong tiếng Hàn: cách nói "đành phải", "chỉ còn cách"

~(으)ㄹ 수밖에 없다 nghĩa là "đành phải, không còn cách nào khác", hoặc "tất nhiên là, không thể khác được". Công thức: thân từ kết thúc bằng nguyên âm hoặc ㄹ thì thêm ㄹ 수밖에 없다, kết thúc bằng phụ âm thì thêm 을 수밖에 없다. Ví dụ: 막차를 놓쳐서 택시를 탈 수밖에 없었어요. (makchareul nochyeoseo taeksireul tal ssubakke eopseosseoyo, "Lỡ chuyến xe cuối nên tôi đành bắt taxi"). Hay: 매일 야근하니까 피곤할 수밖에 없죠. (maeil yageunhanikka pigonhal ssubakke eopjyo, "Ngày nào cũng làm đêm thì mệt là phải rồi").

Bảng công thức

Thân từ	Gắn	Ví dụ	Nghĩa
Kết thúc bằng nguyên âm	ㄹ 수밖에 없다	가다 → 갈 수밖에 없다	đành phải đi
Kết thúc bằng phụ âm	을 수밖에 없다	먹다 → 먹을 수밖에 없다	đành phải ăn
Kết thúc bằng ㄹ	giữ nguyên, thêm 수밖에 없다	만들다 → 만들 수밖에 없다	đành phải làm
Danh từ	일 수밖에 없다	결과 → 결과일 수밖에 없다	tất yếu là kết quả (đó)

Cấu trúc gồm ba phần: đuôi định ngữ tương lai ㄹ/을 (xem bài định ngữ 은/는/을), danh từ 수 (cách, khả năng) và 밖에 없다 (ngoài ra không có). Ghép lại thành "ngoài cách làm việc đó ra thì không có cách nào".

Thì và đuôi câu chia ở 없다: 없어요 cho hiện tại, 없었어요 cho quá khứ, 없습니다 trang trọng, 없어 thân mật, 없죠 khi muốn người nghe đồng tình.

Cách chia theo từng loại từ

Từ gốc	Dạng chia	Phiên âm	Ghi chú
가다	갈 수밖에 없어요	gal ssubakke eopseoyo	nguyên âm → ㄹ
타다	탈 수밖에 없어요	tal ssubakke eopseoyo	nguyên âm → ㄹ
기다리다	기다릴 수밖에 없어요	gidaril ssubakke eopseoyo	nguyên âm → ㄹ
하다	할 수밖에 없어요	hal ssubakke eopseoyo	하다 → 할
먹다	먹을 수밖에 없어요	meogeul ssubakke eopseoyo	phụ âm → 을
참다	참을 수밖에 없어요	chameul ssubakke eopseoyo	phụ âm → 을, nghĩa "đành nhịn"
만들다	만들 수밖에 없어요	mandeul ssubakke eopseoyo	thân ㄹ: không thêm 을
팔다	팔 수밖에 없어요	pal ssubakke eopseoyo	thân ㄹ: không thêm 을
듣다	들을 수밖에 없어요	deureul ssubakke eopseoyo	bất quy tắc ㄷ → ㄹ
걷다	걸을 수밖에 없어요	georeul ssubakke eopseoyo	bất quy tắc ㄷ → ㄹ
돕다	도울 수밖에 없어요	doul ssubakke eopseoyo	bất quy tắc ㅂ → 우
춥다	추울 수밖에 없어요	chuul ssubakke eopseoyo	bất quy tắc ㅂ, tính từ
비싸다	비쌀 수밖에 없어요	bissal ssubakke eopseoyo	tính từ, nguyên âm
바쁘다	바쁠 수밖에 없어요	bappeul ssubakke eopseoyo	tính từ, nguyên âm

Ba nhóm bất quy tắc ㄷ, ㅂ, ㄹ chia giống hệt khi gắn các đuôi bắt đầu bằng nguyên âm khác. Nếu bạn còn lúng túng với 듣다, 돕다, 만들다, xem bảng đầy đủ ở bài bất quy tắc tiếng Hàn.

Cách đọc cho đúng

Cụm này có ba chỗ biến âm. 수 đứng sau đuôi ㄹ nên đọc căng thành [쑤] (ssu). 밖에 đọc nối thành [바께] (bakke). 없어요 đọc thành [업써요] (eopseoyo). Vì vậy 할 수밖에 없어요 nghe như hal ssubakke eopseoyo.

Hai cách dùng

1. Đành phải làm vì không còn lựa chọn

Dùng với động từ. Người nói kể một việc mình không muốn nhưng hoàn cảnh ép phải làm. Câu thường có vế lý do phía trước với 아서/어서 hoặc (으)니까.

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
우산이 없어서 비를 맞을 수밖에 없었어요.	usani eopseoseo bireul majeul ssubakke eopseosseoyo	Không có ô nên tôi đành dầm mưa.
다른 방법이 없으니까 기다릴 수밖에 없어요.	dareun bangbeobi eopseunikka gidaril ssubakke eopseoyo	Không có cách nào khác nên đành chờ thôi.
사장님이 시키신 일이라서 할 수밖에 없어요.	sajangnimi sikisin iriraseo hal ssubakke eopseoyo	Việc giám đốc giao nên tôi đành phải làm.
처음에는 말이 안 통해서 손짓으로 말할 수밖에 없었어요.	cheoeumeneun mari an tonghaeseo sonjiseuro malhal ssubakke eopseosseoyo	Lúc đầu không nói được với nhau nên tôi đành ra hiệu bằng tay.
아무도 안 도와줘서 혼자 만들 수밖에 없었어요.	amudo an dowajwoseo honja mandeul ssubakke eopseosseoyo	Không ai giúp nên tôi đành tự làm một mình.

2. Tất nhiên là vậy, không thể khác được

Dùng với tính từ, hoặc động từ chỉ kết quả. Người nói đưa ra nhận định: với nguyên nhân như thế thì kết quả này là điều hiển nhiên. Tiếng Việt hay dịch là "là phải rồi", "đương nhiên là".

Câu tiếng Hàn	Phiên âm	Nghĩa
이 식당은 싸고 맛있으니까 사람이 많을 수밖에 없어요.	i sikdangeun ssago masisseunikka sarami maneul ssubakke eopseoyo	Quán này rẻ mà ngon nên đông khách là phải.
휴가철이라서 비행기 표가 비쌀 수밖에 없어요.	hyugacheoriraseo bihaenggi pyoga bissal ssubakke eopseoyo	Đang mùa nghỉ lễ nên vé máy bay đắt là đương nhiên.
연습을 안 했으니까 실수할 수밖에 없었어요.	yeonseubeul an haesseunikka silsuhal ssubakke eopseosseoyo	Không luyện tập thì mắc lỗi là chuyện tất nhiên.
겨울에 난방을 안 켜면 추울 수밖에 없죠.	gyeoure nanbangeul an kyeomyeon chuul ssubakke eopjyo	Mùa đông không bật sưởi thì lạnh là phải rồi.

Trong văn nói, bạn còn gặp dạng 는 수밖에 없다 với động từ, ví dụ 지금은 기다리는 수밖에 없어요. (jigeumeun gidarineun subakke eopseoyo, "Giờ chỉ còn cách chờ thôi"). Nghĩa gần như dạng ㄹ/을, nhấn vào ý "chỉ còn đúng một cách".

Phân biệt với các mẫu gần nghĩa

Mẫu	Nghĩa chính	Ví dụ	Sắc thái
아/어야 하다	phải	내일까지 서류를 내야 해요.	nghĩa vụ, quy định, việc cần làm; trung tính
(으)ㄹ 수밖에 없다	đành phải; tất nhiên	서류를 늦게 낼 수밖에 없었어요.	bất đắc dĩ, hoàn cảnh ép; hoặc nhận định hiển nhiên
(으)ㄹ 수 없다	không thể	오늘은 갈 수 없어요.	thiếu khả năng hoặc điều kiện
어쩔 수 없다	đành chịu	어쩔 수 없이 집에 있었어요.	không làm gì khác được, thường đứng riêng hoặc làm trạng từ
N밖에 없다	chỉ có N	돈이 만 원밖에 없어요.	số lượng ít hơn mong muốn

So với 아/어야 하다 (bài ngữ pháp 아/어야 하다), điểm khác nằm ở cảm xúc. 내일까지 서류를 내야 해요 chỉ nói hạn nộp. 늦게 낼 수밖에 없었어요 thì kể lại rằng mình không muốn nộp muộn nhưng không còn đường nào khác. Vì vậy 아/어야 하다 dùng được cho lời khuyên, còn (으)ㄹ 수밖에 없다 chỉ để kể hoặc nhận định.

Đừng nhầm với (으)ㄹ 수 없다 (bài ngữ pháp (으)ㄹ 수 있다). Chỉ cần thêm 밖에, nghĩa đảo từ "không thể" sang "chỉ có thể, đành phải". Còn 밖에 đứng sau danh từ là "chỉ có", luôn đi với phủ định, cùng nhóm với 만 ở bài tiểu từ 만.

Lỗi người Việt hay mắc

• Viết tách 수 với 밖에 thành 수 밖에. 밖에 ở đây là tiểu từ nên viết liền: 갈 수밖에, còn giữa 갈 và 수 có dấu cách.
• Đổi 없다 thành 있다 vì nghĩ "đành phải" là khẳng định. Mẫu này luôn kết thúc bằng 없다, nghĩa khẳng định đến từ cặp 밖에 + phủ định.
• Quên 을 sau phụ âm: viết 먹 수밖에. Đúng là 먹을 수밖에. Ngược lại, thân ㄹ thì không thêm: viết 만들을 là sai, đúng là 만들 수밖에.
• Dùng để khuyên hay ra lệnh, như muốn nói "bạn phải đi". Câu khuyên dùng 가야 해요 hoặc 가세요. (으)ㄹ 수밖에 없다 không chia sang mệnh lệnh hay rủ rê.
• Đọc 수 thành su nhẹ. Sau đuôi ㄹ, âm này căng thành [쑤], đọc không căng nghe rất lơ lớ.

Bài tập nhỏ

Chia động từ trong ngoặc với (으)ㄹ 수밖에 없다 ở đuôi phù hợp.

1. 길이 막혀서 지하철을 ____. (타다, quá khứ)
2. 돈이 없어서 집에서 밥을 ____. (먹다, hiện tại)
3. 휴가철이라서 호텔이 ____. (비싸다, hiện tại)
4. 아무도 안 와서 혼자 짐을 ____. (들다, quá khứ)
5. Chọn câu đúng: 이 서류는 내일까지 꼭 (내야 해요 / 낼 수밖에 없어요).

Đáp án

1. 길이 막혀서 지하철을 탈 수밖에 없었어요. (giri makyeoseo jihacheoreul tal ssubakke eopseosseoyo) Đường tắc nên tôi đành đi tàu điện ngầm.
2. 돈이 없어서 집에서 밥을 먹을 수밖에 없어요. (doni eopseoseo jibeseo babeul meogeul ssubakke eopseoyo) Không có tiền nên đành ăn ở nhà.
3. 휴가철이라서 호텔이 비쌀 수밖에 없어요. (hyugacheoriraseo hoteri bissal ssubakke eopseoyo) Mùa nghỉ lễ nên khách sạn đắt là đương nhiên.
4. 아무도 안 와서 혼자 짐을 들 수밖에 없었어요. (amudo an waseo honja jimeul deul ssubakke eopseosseoyo) Không ai đến nên tôi đành tự xách đồ. 들다 có thân ㄹ nên chỉ là 들 수밖에.
5. 내야 해요 (naeya haeyo). Câu có 꼭 và hạn chót, đang nói một nghĩa vụ, chưa có hoàn cảnh ép buộc nào để dùng "đành phải".

Câu hỏi thường gặp

수밖에 없다 có dùng được với tính từ không?

Có. Khi đi với tính từ, mẫu này mang nghĩa "tất nhiên là": 비쌀 수밖에 없어요 là "đắt là đương nhiên". Nghĩa "đành phải" chỉ có khi đi với động từ.

Nói "đành phải" ở thì quá khứ thế nào?

Chia quá khứ ở 없다: 갈 수밖에 없었어요 (gal ssubakke eopseosseoyo, "lúc đó tôi đành phải đi"). Động từ phía trước giữ nguyên dạng 갈.

(으)ㄹ 수밖에 없다 và 어쩔 수 없이 khác nhau thế nào?

어쩔 수 없이 là trạng từ "đành, bất đắc dĩ", đặt trước động từ: 어쩔 수 없이 택시를 탔어요. (으)ㄹ 수밖에 없다 gắn vào cuối động từ. Hai cách dùng chung được trong một câu để nhấn mạnh.

Mẫu này có trang trọng không?

Bản thân mẫu ngữ pháp không quy định mức lịch sự, mức đó nằm ở đuôi 없다. Viết báo cáo hay phát biểu thì dùng 없습니다, nói với bạn bè thì 없어.