Ngữ pháp 는지 trong tiếng Hàn: cách chia và 는지 알다, 는지 모르다

Ngữ pháp 는지 biến một câu hỏi thành một mệnh đề đặt bên trong câu lớn, giống "(không biết) là..., có... hay không" trong tiếng Việt. Động từ thêm 는지, tính từ thêm (으)ㄴ지, danh từ thêm 인지, rồi theo sau là 알다, 모르다, 궁금하다. Ví dụ: 그 사람이 어디에 사는지 알아요? (geu sarami eodie saneunji arayo?, "bạn có biết người đó sống ở đâu không?"), 이 식당이 맛있는지 모르겠어요. (i sikdangi masinneunji moreugesseoyo, "tôi không biết quán này có ngon không").

Khi nói về quá khứ, dùng 았/었는지. Khi đoán việc chưa xảy ra, dùng (으)ㄹ지. Toàn bộ cách chia nằm gọn trong bảng dưới đây.

Bảng công thức

Loại từ	Hiện tại	Quá khứ	Phỏng đoán, tương lai
Động từ	V + 는지: 가는지	V + 았/었는지: 갔는지	V + (으)ㄹ지: 갈지
Tính từ	A + (으)ㄴ지: 바쁜지	A + 았/었는지: 바빴는지	A + (으)ㄹ지: 바쁠지
있다, 없다 (cả 맛있다, 재미없다)	+ 는지: 있는지	있었는지	있을지
Danh từ + 이다	N + 인지: 학생인지	N + 이었는지 / 였는지: 의사였는지	N + 일지: 학생일지

Cách đọc: ganeunji, ganneunji, galji, bappeunji, bappanneunji, bappeulji, inneunji, isseonneunji, isseulji, haksaenginji, uisayeonneunji, haksaengilji. Lưu ý 있는지 đọc là [인는지], 갔는지 đọc là [간는지] do batchim gặp ㄴ thì mũi hoá.

Cách chia theo từng loại gốc

Nguyên tắc chọn đuôi giống định ngữ (으)ㄴ, 는: động từ hiện tại lấy 는, tính từ hiện tại lấy (으)ㄴ. Nếu bạn đã chắc phần này ở bài định ngữ (으)ㄴ, 는, (으)ㄹ, chỉ cần thêm 지.

Gốc	Nhóm	Dạng 는지 / (으)ㄴ지	Cách đọc	Nghĩa
먹다	động từ có batchim	먹는지	meongneunji	có ăn không
오다	động từ không batchim	오는지	oneunji	có đến không
살다	động từ batchim ㄹ (rụng ㄹ)	사는지	saneunji	có sống không
만들다	động từ batchim ㄹ (rụng ㄹ)	만드는지	mandeuneunji	làm thế nào
듣다	động từ ㄷ (giữ nguyên trước 는)	듣는지	deunneunji	có nghe không
크다	tính từ không batchim	큰지	keunji	có to không
좋다	tính từ có batchim	좋은지	joeunji	có tốt không
멀다	tính từ batchim ㄹ (rụng ㄹ)	먼지	meonji	có xa không
춥다	tính từ bất quy tắc ㅂ	추운지	chuunji	có lạnh không
어렵다	tính từ bất quy tắc ㅂ	어려운지	eoryeounji	có khó không

Hai chỗ người mới hay sai là gốc có ㄹ và 있다. Gốc ㄹ rụng ㄹ trước ㄴ, nên 살다 thành 사는지, 멀다 thành 먼지. Còn 있다, 없다 và các từ ghép với chúng luôn đi với 는지 dù dịch ra là tính từ: 재미있는지 (jaemiinneunji, "có hay không").

Động từ đi sau 는지

Mệnh đề 는지 là "nội dung chưa rõ", nên động từ chính thường là các động từ biết, hỏi, nghĩ, kiểm tra.

Động từ chính	Ví dụ	Nghĩa
알다 (biết)	회의가 몇 시에 시작하는지 알아요? (hoeuiga myeot sie sijakhaneunji arayo?)	Bạn biết mấy giờ họp không?
모르다 (không biết)	그분이 누구인지 몰라요. (geubuni nuguinji mollayo)	Tôi không biết người đó là ai.
궁금하다 (tò mò)	한국 사람들은 아침에 뭘 먹는지 궁금해요. (hanguk saramdeureun achime mwol meongneunji gunggeumhaeyo)	Tôi tò mò người Hàn ăn gì buổi sáng.
물어보다 (hỏi thử)	가격이 얼마인지 물어볼게요. (gagyeogi eolmainji mureobolkkeyo)	Để tôi hỏi giá bao nhiêu.
확인하다 (kiểm tra)	자리가 있는지 확인해 주세요. (jariga inneunji hwaginhae juseyo)	Xin kiểm tra giúp còn chỗ không.
기억이 안 나다 (không nhớ)	열쇠를 어디에 뒀는지 기억이 안 나요. (yeolsoereul eodie dwonneunji gieogi an nayo)	Tôi không nhớ để chìa khoá ở đâu.

Mệnh đề 는지 thường chứa từ để hỏi như 어디, 누구, 뭐, 왜, 언제, 얼마나. Nếu cần ôn lại các từ này, xem bài từ để hỏi tiếng Hàn.

Các cách dùng kèm ví dụ

Câu hỏi có/không: 는지 안 는지

Khi câu hỏi gốc không có từ để hỏi, ta lặp dạng khẳng định và phủ định, giống "có... hay không".

• 이 옷이 맞는지 안 맞는지 입어 보세요. (i osi manneunji an manneunji ibeo boseyo, "mặc thử xem áo có vừa không")
• 갈지 안 갈지 아직 못 정했어요. (galji an galji ajik mot jeonghaesseoyo, "tôi chưa quyết là đi hay không")

는지 모르겠다: nói mềm, nói lịch sự

Ngoài nghĩa "không biết", cụm này còn giúp câu nhờ vả và câu nhận xét nghe khiêm tốn. Người Hàn hay dùng nó khi không muốn khẳng định chắc chắn.

• 제 설명이 이해가 되는지 모르겠어요. (je seolmyeongi ihaega doeneunji moreugesseoyo, "không biết tôi giải thích có dễ hiểu không")
• 음식이 입에 맞으실지 모르겠어요. (eumsigi ibe majeusilji moreugesseoyo, "không biết món ăn có hợp khẩu vị anh chị không")

는지요: câu hỏi nhẹ nhàng, lễ độ

Kết thúc câu bằng 는지요 tạo một câu hỏi gián tiếp, mềm hơn câu hỏi thẳng. Dạng này hay gặp khi hỏi người lớn tuổi, khách hàng, hoặc trong thư.

• 실례지만, 어디에서 오셨는지요? (sillyejiman, eodieseo osyeonneunjiyo?, "xin lỗi, anh chị từ đâu đến ạ?")
• 혹시 내일 시간 괜찮으신지요? (hoksi naeil sigan gwaenchaneusinjiyo?, "không biết mai anh chị có rảnh không ạ?")

Khi thêm 시 kính ngữ, tính từ thành (으)신지, như 괜찮으신지. Động từ thành (으)시는지, như 언제 오시는지 (eonje osineunji, "khi nào bác đến").

얼마나 + 는지 모르다: nhấn mạnh mức độ

Cấu trúc này dịch thoát là "... không biết bao nhiêu mà kể", dùng để cảm thán, dù hình thức là "không biết".

• 그 소식을 듣고 얼마나 기뻤는지 몰라요. (geu sosigeul deutgo eolmana gippeonneunji mollayo, "nghe tin đó tôi vui không tả được")
• 서울 지하철이 얼마나 복잡한지 몰라요. (seoul jihacheori eolmana bokjaphanji mollayo, "tàu điện Seoul đông kinh khủng")

는지 đứng giữa câu: đoán nguyên nhân

Mệnh đề 았/었는지 đặt trước một kết quả để nói "có lẽ vì... nên". Người nói chỉ đoán, không chắc.

• 감기에 걸렸는지 목이 아파요. (gamgie geollyeonneunji mogi apayo, "chắc bị cảm hay sao mà tôi đau họng")
• 피곤했는지 아이가 일찍 잤어요. (pigonhaenneunji aiga iljjik jasseoyo, "chắc mệt nên bé ngủ sớm")

Phân biệt 는지 với các mẫu gần

Mẫu	Chức năng	Ví dụ
는지 (viết liền)	Lồng câu hỏi vào câu	언제 오는지 몰라요.
(으)ㄴ 지 (cách)	Thời gian từ khi làm gì	한국에 온 지 1년 됐어요.
냐고 하다	Thuật lại câu hỏi của người khác	언제 오냐고 물었어요.

Câu đầu đọc là eonje oneunji mollayo, "tôi không biết khi nào (người đó) đến". Câu hai, hanguge on ji illyeon dwaesseoyo, nghĩa là "tôi sang Hàn được một năm rồi", mẫu này có bài riêng: ngữ pháp 은 지 되다. Câu ba, eonje onyago mureosseoyo, kể lại lời hỏi "khi nào đến", thuộc nhóm câu gián tiếp tiếng Hàn.

Lỗi người Việt hay mắc

1. Dùng 는 cho tính từ. ✗ 예쁘는지 sai, đúng là 예쁜지 (yeppeunji). Tính từ hiện tại luôn lấy (으)ㄴ지.
2. Quên 있다 đi với 는지. ✗ 맛있은지 sai, đúng là 맛있는지 (masinneunji).
3. Bỏ 이다 sau danh từ. ✗ 학생는지 sai, đúng là 학생인지. Danh từ không có batchim cũng giữ nguyên 인지: 의사인지 (uisainji).
4. Viết cách 는 지. Viết cách là mẫu thời gian. Mệnh đề câu hỏi phải viết liền 는지.
5. Dịch thẳng "không biết có... không" bằng câu hỏi trực tiếp. Nhiều bạn nói ✗ 그 사람이 와요? 몰라요. Câu đúng gộp lại: 그 사람이 오는지 몰라요. (geu sarami oneunji mollayo).
6. Dùng 는지 cho việc tương lai. Việc chưa xảy ra nên dùng (으)ㄹ지: 내일 비가 올지 모르겠어요. (naeil biga olji moreugesseoyo, "không biết mai có mưa không").

Mẹo nhớ

Hãy nghĩ 는지 là "câu hỏi đóng gói": lấy câu hỏi gốc, bỏ đuôi 요 và dấu chấm hỏi, đổi sang dạng định ngữ rồi gắn 지. Câu 어디에 살아요? thành 어디에 사는지, câu 바빠요? thành 바쁜지. Sau đó đặt gói này trước 알아요, 몰라요, 궁금해요.

Bài tập nhỏ

Ghép thành một câu dùng 는지, (으)ㄴ지, 인지, 았/었는지 hoặc (으)ㄹ지.

1. 그 사람이 몇 살이에요? + 몰라요
2. 시험이 어려워요? + 궁금해요
3. 어제 누가 왔어요? + 알아요?
4. 내일 날씨가 좋아요? (tương lai) + 모르겠어요
5. 친구가 어디에 살아요? + 물어볼게요

Đáp án:

1. 그 사람이 몇 살인지 몰라요. (geu sarami myeot sarinji mollayo)
2. 시험이 어려운지 궁금해요. (siheomi eoryeounji gunggeumhaeyo)
3. 어제 누가 왔는지 알아요? (eoje nuga wanneunji arayo?)
4. 내일 날씨가 좋을지 모르겠어요. (naeil nalssiga joeulji moreugesseoyo)
5. 친구가 어디에 사는지 물어볼게요. (chinguga eodie saneunji mureobolkkeyo): 살다 rụng ㄹ.

Câu hỏi thường gặp

는지 và 을지 khác nhau thế nào?

는지 hỏi về việc đang diễn ra hoặc sự thật hiện tại. (으)ㄹ지 hỏi về việc chưa xảy ra hoặc điều người nói chỉ đoán được. So sánh 그가 오는지 (anh ấy có đang đến không) và 그가 올지 (anh ấy có sẽ đến không).

Văn viết có dùng 는가 thay 는지 không?

Có. Trong văn nghị luận, bạn sẽ gặp 무엇이 중요한가 (mueosi jungyohanga, "điều gì quan trọng") đứng đầu đoạn như câu hỏi đặt vấn đề. Khi lồng vào câu với 알다, 모르다, dạng phổ biến vẫn là 는지.

Có thể dùng 는지 với 생각하다 không?

Có, thường ở dạng 생각해 보다: 왜 실패했는지 생각해 봤어요. (wae silpaehaenneunji saenggakhae bwasseoyo, "tôi đã nghĩ xem vì sao mình thất bại").

는지 có dùng trong TOPIK không?

Có, đây là mẫu sơ trung cấp xuất hiện thường xuyên trong bài nghe và bài đọc, nhất là cụm 는지 알다, 는지 모르겠다 và 얼마나 는지 모르다.