Ngữ pháp tiếng Hàn trung cấp thông dụng: 60 mẫu theo nhóm nghĩa

Ngữ pháp tiếng Hàn trung cấp là phần ứng với TOPIK 3 và 4: sau khi đã nắm đuôi 아요/어요, thì quá khứ, tương lai và các liên từ cơ bản như 고, 아서/어서, 지만, (으)면. Bài này gom 60 ngữ pháp trung cấp thông dụng thành 10 nhóm nghĩa, mỗi mục có một câu ví dụ kèm cách đọc và nghĩa. 21 mục đánh dấu ★ là những mẫu rất hay gặp khi luyện đề TOPIK II, nhất là ở các câu đầu phần Đọc (chọn ngữ pháp điền chỗ trống và chọn cách nói gần nghĩa). Ví dụ hai mẫu đầu bảng: 숙제를 하느라고 못 잤어요. (sukjereul haneurago mot jasseoyo, "mải làm bài tập nên không ngủ được"), 늦을까 봐 뛰었어요. (neujeulkka bwa ttwieosseoyo, "sợ muộn nên tôi chạy").

Cách dùng danh sách này

• Học theo nhóm nghĩa, không học theo thứ tự chữ cái. Các mẫu cùng nhóm thường bị đề thi đem ra thay thế nhau, nên học cạnh nhau sẽ thấy ngay chỗ khác.
• Ưu tiên mục ★ nếu thời gian ít. Sau đó mới tới các mẫu văn viết như (으)므로, 고자.
• Chú ý loại từ đứng trước: ký hiệu (으)ㄴ/는 nghĩa là tính từ dùng (으)ㄴ, động từ dùng 는. Ví dụ 추운 탓에 (tính từ 춥다), 놓치는 바람에 (động từ). Cách chia định ngữ này là nền của gần nửa danh sách.
• Nếu còn hổng phần sơ cấp, nên ôn lại trước. Bài TOPIK nên thi cấp mấy giúp bạn ước lượng mình đang ở đâu.

Nhóm nguyên nhân, lý do

Tầng sơ cấp chỉ có 아서/어서, (으)니까, 기 때문에. Trung cấp thêm các mẫu mang sắc thái: lý do xấu, lý do bất ngờ, lý do phỏng đoán.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
1 ★	느라고	vì mải (làm gì) nên	게임을 하느라고 숙제를 못 했어요. (geimeul haneurago sukjereul mot haesseoyo): Mải chơi game nên tôi không làm bài tập.
2 ★	는 바람에	vì (chuyện bất ngờ) nên	버스를 놓치는 바람에 지각했어요. (beoseureul notchineun barame jigakaesseoyo): Vì lỡ xe buýt nên tôi đi muộn.
3	(으)ㄴ/는 탓에	tại vì (kết quả xấu)	날씨가 추운 탓에 감기에 걸렸어요. (nalssiga chuun tase gamgie geollyeosseoyo): Tại trời lạnh nên tôi bị cảm.
4	(으)ㄴ 덕분에	nhờ có	친구가 도와준 덕분에 일을 일찍 끝냈어요. (chinguga dowajun deokbune ireul iljjik kkeunnaesseoyo): Nhờ bạn giúp mà tôi xong việc sớm.
5 ★	(으)ㄹ까 봐(서)	sợ rằng, lo là	늦을까 봐 택시를 탔어요. (neujeulkka bwa taeksireul tasseoyo): Sợ muộn nên tôi đi taxi.
6	길래	thấy... nên	날씨가 좋길래 산책을 나갔어요. (nalssiga jokillae sanchaegeul nagasseoyo): Thấy trời đẹp nên tôi ra ngoài đi dạo.
7	아/어서 그런지	có lẽ vì... nên	잠을 못 자서 그런지 머리가 아파요. (jameul mot jaseo geureonji meoriga apayo): Có lẽ vì mất ngủ nên tôi đau đầu.
8	(으)므로	vì (văn viết)	비가 많이 왔으므로 행사를 연기합니다. (biga mani wasseumeuro haengsareul yeongihamnida): Vì mưa nhiều nên sự kiện được hoãn.

Nhóm điều kiện, giả định

Ngoài (으)면, trung cấp có mẫu giả định không có thật, điều kiện cần và điều kiện kèm lời khuyên.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
9	(ㄴ/는)다면	nếu (giả định)	돈이 많다면 세계 여행을 하고 싶어요. (doni mantamyeon segye yeohaengeul hago sipeoyo): Nếu có nhiều tiền, tôi muốn đi vòng quanh thế giới.
10 ★	(으)ㄹ수록	càng... càng	한국어는 배울수록 재미있어요. (hangugeoneun baeulsurok jaemiisseoyo): Tiếng Hàn càng học càng thú vị.
11 ★	아/어야	phải... thì mới	열심히 연습해야 잘할 수 있어요. (yeolsimhi yeonseupaeya jalhal su isseoyo): Phải luyện chăm thì mới giỏi được.
12	거든	nếu... thì (kèm đề nghị)	도착하거든 연락하세요. (dochakageodeun yeollakaseyo): Đến nơi thì liên lạc nhé.
13	(으)려면	nếu muốn... thì	표를 사려면 일찍 가야 해요. (pyoreul saryeomyeon iljjik gaya haeyo): Muốn mua vé thì phải đi sớm.
14	았/었더라면	giá mà đã	조금만 일찍 출발했더라면 기차를 탔을 거예요. (jogeumman iljjik chulbalhaetdeoramyeon gichareul tasseul geoyeyo): Giá mà đi sớm chút thì đã kịp tàu.
15	다 보면	cứ... thì sẽ	계속 듣다 보면 귀가 열릴 거예요. (gyesok deutda bomyeon gwiga yeollil geoyeyo): Cứ nghe mãi rồi tai sẽ quen.

Nhóm nhượng bộ, đối lập

Nhóm "dù", "mặc dù", "nhưng ngược lại". Nhiều mẫu ở đây hay được đề thi đem ra thay thế cho nhau.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
16 ★	더라도	cho dù	힘들더라도 포기하지 마세요. (himdeuldeorado pogihaji maseyo): Dù vất vả cũng đừng bỏ cuộc.
17 ★	(으)ㄴ/는데도	mặc dù... vẫn	약을 먹었는데도 열이 안 내려요. (yageul meogeonneundedo yeori an naeryeoyo): Uống thuốc rồi mà vẫn không hạ sốt.
18	기는 하지만	... thì có... nhưng	맛있기는 하지만 너무 비싸요. (masitgineun hajiman neomu bissayo): Ngon thì ngon nhưng đắt quá.
19	(으)ㄴ/는 반면(에)	trái lại	이 집은 넓은 반면에 교통이 불편해요. (i jibeun neolbeun banmyeone gyotongi bulpyeonhaeyo): Nhà này rộng, trái lại đi lại bất tiện.
20	(으)면서도	dù... mà vẫn	알면서도 모르는 척했어요. (almyeonseodo moreuneun cheokaesseoyo): Biết mà vẫn giả vờ không biết.
21	고도	đã... rồi mà vẫn	그 말을 듣고도 아무 말도 안 했어요. (geu mareul deutgodo amu maldo an haesseoyo): Nghe câu đó rồi mà anh ấy chẳng nói gì.

Nhóm phỏng đoán

Sơ cấp dùng 것 같다 cho mọi kiểu đoán. Trung cấp tách theo căn cứ: thấy dấu hiệu, nhìn bề ngoài, suy luận, hay chỉ là khả năng.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
22 ★	나 보다 / (으)ㄴ가 보다	hình như (dựa vào dấu hiệu)	불이 꺼진 걸 보니 아무도 없나 봐요. (buri kkeojin geol boni amudo eomna bwayo): Đèn tắt, chắc là không có ai.
23 ★	(으)ㄹ 텐데	chắc là... (nên)	지금 출발하면 늦을 텐데 택시를 타세요. (jigeum chulbalhamyeon neujeul tende taeksireul taseyo): Giờ mới đi chắc sẽ muộn, bạn đi taxi đi.
24	아/어 보이다	trông có vẻ	오늘 피곤해 보여요. (oneul pigonhae boyeoyo): Hôm nay trông bạn có vẻ mệt.
25 ★	는 모양이다	có vẻ như (suy từ quan sát)	사람들이 우산을 쓴 걸 보니 비가 오는 모양이에요. (saramdeuri usaneul sseun geol boni biga oneun moyangieyo): Thấy mọi người che ô, có vẻ trời đang mưa.
26	(으)ㄹ지도 모르다	không chừng	내일은 눈이 올지도 몰라요. (naeireun nuni oljido mollayo): Mai không chừng có tuyết.
27	(으)ㄴ/는 듯하다	dường như	그 사람은 벌써 떠난 듯해요. (geu sarameun beolsseo tteonan deutaeyo): Dường như người đó đi rồi.
28	(으)ㄹ 리가 없다	không lý nào	그 사람이 거짓말을 할 리가 없어요. (geu sarami geojinmareul hal riga eopseoyo): Không lý nào người đó nói dối.

Nhóm ý định, mục đích

Phần lớn mẫu nhóm này đi với động từ. Sơ cấp đã có (으)러, (으)려고; trung cấp thêm mẫu trang trọng và mẫu "tiện thể".

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
29	기 위해(서)	để (mục đích)	건강을 지키기 위해서 매일 운동해요. (geongangeul jikigi wihaeseo maeil undonghaeyo): Để giữ sức khỏe, tôi tập thể dục mỗi ngày.
30 ★	도록	để, sao cho	잊지 않도록 메모해 두세요. (itji antorok memohae duseyo): Hãy ghi lại để khỏi quên.
31	(으)ㄹ까 하다	đang tính	주말에 부산에 갈까 해요. (jumare busane galkka haeyo): Cuối tuần tôi đang tính đi Busan.
32 ★	기로 하다	quyết định	내년에 유학을 가기로 했어요. (naenyeone yuhageul gagiro haesseoyo): Tôi đã quyết định năm sau đi du học.
33	고자	nhằm, muốn (trang trọng)	이 문제에 대해 말씀드리고자 합니다. (i munjee daehae malsseumdeurigoja hamnida): Tôi xin trình bày về vấn đề này.
34	(으)ㄹ 겸	tiện thể, kết hợp	운동도 할 겸 걸어서 출근해요. (undongdo hal gyeom georeoseo chulgeunhaeyo): Tôi đi bộ đi làm, tiện tập thể dục luôn.

Nhóm thời gian, trình tự

Nhóm này phân biệt chuyện xảy ra liền nhau, xen giữa, hay đang làm thì đổi sang việc khác.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
35 ★	자마자	ngay khi	집에 도착하자마자 잠이 들었어요. (jibe dochakajamaja jami deureosseoyo): Vừa về đến nhà là tôi ngủ thiếp đi.
36	는 대로	ngay khi (sẽ làm)	결과가 나오는 대로 알려 드릴게요. (gyeolgwaga naoneun daero allyeo deurilgeyo): Có kết quả là tôi báo ngay.
37	는 동안(에)	trong lúc	제가 요리하는 동안 청소 좀 해 주세요. (jega yorihaneun dongan cheongso jom hae juseyo): Trong lúc tôi nấu ăn, bạn dọn giúp nhé.
38	는 길에	trên đường	퇴근하는 길에 시장에 들렀어요. (toegeunhaneun gire sijange deulleosseoyo): Trên đường tan làm, tôi ghé chợ.
39 ★	다가	đang... thì (chuyển)	책을 읽다가 잠이 들었어요. (chaegeul ikdaga jami deureosseoyo): Đang đọc sách thì ngủ quên.
40	았/었다가	đã... rồi (quay lại)	도서관에 갔다가 문이 닫혀서 그냥 왔어요. (doseogwane gatdaga muni dachyeoseo geunyang wasseoyo): Đến thư viện thì đóng cửa nên tôi về luôn.
41	(으)ㄴ 지	đã được (bao lâu) kể từ	한국에 온 지 2년이 됐어요. (hanguge on ji inyeoni dwaesseoyo): Tôi sang Hàn được 2 năm rồi.
42	는 김에	nhân tiện	시장에 가는 김에 과일도 샀어요. (sijange ganeun gime gwaildo sasseoyo): Nhân tiện đi chợ, tôi mua luôn hoa quả.

Nhóm hồi tưởng, thói quen

Đây là nhóm người Việt thấy lạ nhất vì tiếng Việt không có đuôi riêng cho "điều tôi đã tự thấy".

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
43 ★	더라고요	kể lại điều mình đã thấy	그 식당 음식이 정말 맛있더라고요. (geu sikdang eumsigi jeongmal masitdeoragoyo): Đồ ăn quán đó ngon thật đấy (tôi ăn rồi).
44 ★	던	từng, đang dở (định ngữ)	어릴 때 살던 동네에 가 봤어요. (eoril ttae saldeon dongnee ga bwasseoyo): Tôi ghé lại khu phố hồi nhỏ từng sống.
45	았/었던	đã (xong trong quá khứ)	작년에 갔던 카페가 문을 닫았어요. (jangnyeone gatdeon kapega muneul dadasseoyo): Quán cà phê năm ngoái tôi đến đã đóng cửa.
46	곤 하다	thường hay	주말이면 친구들과 등산을 하곤 했어요. (jumarimyeon chingudeulgwa deungsaneul hagon haesseoyo): Cuối tuần tôi thường leo núi với bạn.

Nhóm trạng thái, thay đổi

Các trợ động từ gắn sau 아/어. Học chung với nhau vì đều chia từ dạng 아/어.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
47	아/어 있다	đang ở trạng thái	문이 열려 있어요. (muni yeollyeo isseoyo): Cửa đang mở.
48 ★	게 되다	trở nên, được (ngoài ý mình)	한국 회사에 다니게 됐어요. (hanguk hoesae danige dwaesseoyo): Tôi đã được vào làm ở công ty Hàn.
49	아/어지다	trở nên	날씨가 많이 따뜻해졌어요. (nalssiga mani ttatteutaejyeosseoyo): Trời đã ấm lên nhiều.
50	아/어 버리다	... mất, ... hẳn	케이크를 혼자 다 먹어 버렸어요. (keikeureul honja da meogeo beoryeosseoyo): Tôi lỡ ăn hết cả cái bánh một mình.
51	아/어 놓다 / 아/어 두다	làm sẵn	손님이 오기 전에 방을 청소해 놓았어요. (sonnimi ogi jeone bangeul cheongsohae noasseoyo): Trước khi khách đến tôi đã dọn phòng sẵn.

Nhóm mức độ, so sánh, lựa chọn

Nhóm nhỏ nhưng xuất hiện nhiều trong bài đọc và bài viết nghị luận.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
52 ★	(으)ㄹ 정도로	đến mức	눈물이 날 정도로 감동했어요. (nunmuri nal jeongdoro gamdonghaesseoyo): Cảm động đến mức rơi nước mắt.
53	(으)ㄴ/는 만큼	bao nhiêu... bấy nhiêu	노력한 만큼 결과가 나와요. (noryeokan mankeum gyeolgwaga nawayo): Cố gắng bao nhiêu, kết quả bấy nhiêu.
54	는 편이다	thuộc dạng, khá là	저는 매운 음식을 잘 먹는 편이에요. (jeoneun maeun eumsigeul jal meongneun pyeonieyo): Tôi thuộc dạng ăn cay được.
55	느니 (차라리)	thà... còn hơn	그 사람한테 부탁하느니 차라리 혼자 할래요. (geu saramhante butakaneuni charari honja hallaeyo): Thà tự làm còn hơn nhờ người đó.

Nhóm thái độ, đánh giá, truyền đạt

Các mẫu nói về điều suýt xảy ra, giả vờ, lẽ thường và lời người khác.

#	Ngữ pháp	Nghĩa	Ví dụ
56 ★	(으)ㄹ 뻔하다	suýt nữa	미끄러져서 넘어질 뻔했어요. (mikkeureojyeoseo neomeojil ppeonhaesseoyo): Trơn quá, tôi suýt ngã.
57	(으)ㄴ/는 척하다	giả vờ	동생이 자는 척했어요. (dongsaengi janeun cheokaesseoyo): Em tôi giả vờ ngủ.
58	기 마련이다	lẽ thường là	처음에는 누구나 실수하기 마련이에요. (cheoeumeneun nuguna silsuhagi maryeonieyo): Lúc đầu ai cũng mắc lỗi là chuyện thường.
59 ★	(으)ㄹ 뿐만 아니라	không những... mà còn	이 식당은 맛있을 뿐만 아니라 값도 싸요. (i sikdangeun masisseul ppunman anira gapdo ssayo): Quán này không những ngon mà còn rẻ.
60 ★	다고 하다	nghe nói, nói rằng	친구가 내일 바쁘다고 했어요. (chinguga naeil bappeudago haesseoyo): Bạn tôi nói mai bận.

Những cặp trung cấp dễ nhầm

Cặp mẫu	Khác nhau ở đâu	Ví dụ
느라고 / 아서	느라고: hai vế cùng chủ ngữ, vế sau thường là kết quả xấu, không dùng với mệnh lệnh	청소하느라고 전화를 못 받았어요.
는 바람에 / 탓에	바람에: nguyên nhân bất ngờ; 탓에: đổ lỗi, nhấn trách nhiệm	차가 막히는 바람에 늦었어요.
나 보다 / 것 같다	나 보다 chỉ dùng khi đoán người khác, có căn cứ; không dùng cho bản thân	민수 씨가 바쁜가 봐요.
더라고요 / 었어요	더라고요: kể điều chính mình đã chứng kiến, cảm nhận	한국 겨울이 정말 춥더라고요.
던 / 았던	던: việc lặp lại hoặc dở dang; 았던: việc đã xong	제가 마시던 커피 어디 있어요?

Nghĩa các câu: mải dọn dẹp nên không nghe điện thoại; vì tắc đường nên đến muộn; chắc anh Minsu bận; mùa đông Hàn Quốc lạnh thật đấy; cốc cà phê tôi đang uống dở đâu rồi. Phần nhượng bộ (더라도, 는데도, 아도) có bài riêng: ngữ pháp cho dù, mặc dù. Các mẫu phỏng đoán được so kỹ ở bài ngữ pháp có lẽ.

Lỗi người Việt hay mắc ở trung cấp

• ✗ 비가 오느라고 못 갔어요. → ✓ 비가 오는 바람에 못 갔어요. 느라고 cần chủ ngữ là người tự làm việc đó; mưa không "mải" được.
• ✗ 늦을까 봐 택시를 타세요. → ✓ 늦을 수도 있으니까 택시를 타세요. Vế sau của (으)ㄹ까 봐 không dùng mệnh lệnh, rủ rê.
• ✗ 저는 배가 고픈가 봐요. → ✓ 저는 배가 고파요. Không đoán cảm giác của chính mình bằng 나 보다.
• ✗ 집에 도착했자마자 잤어요. → ✓ 집에 도착하자마자 잤어요. Không chia 았/었 trước 자마자; thì quá khứ đặt ở vế sau.
• Dịch 게 되다 thành "được" trong mọi trường hợp. Nó nghĩa là "rốt cuộc thành ra", có thể là chuyện tốt hoặc không tốt: 회사를 그만두게 됐어요. ("rốt cuộc tôi phải nghỉ việc").

Bài tập nhỏ

Chọn mẫu đúng trong ngoặc.

1. 시험 공부를 (하느라고 / 하는 바람에) 친구를 못 만났어요.
2. 한국 음식은 먹을 (수록 / 정도로) 더 맛있어요.
3. 내일 비가 (올지도 몰라서 / 오느라고) 우산을 챙겼어요.
4. 회의가 끝나는 (대로 / 바람에) 전화 드릴게요.

Đáp án: 1. 하느라고 (시험 공부를 하느라고 친구를 못 만났어요., mải ôn thi nên không gặp bạn); 2. 수록 (한국 음식은 먹을수록 더 맛있어요.); 3. 올지도 몰라서 (내일 비가 올지도 몰라서 우산을 챙겼어요.); 4. 대로 (회의가 끝나는 대로 전화 드릴게요.).

Câu hỏi thường gặp

Ngữ pháp tiếng Hàn trung cấp có bao nhiêu mẫu?

Không có con số cố định; mỗi giáo trình chia khác nhau và thường có vài trăm mục nếu tính cả biến thể. 60 mẫu trong bài là phần lõi dùng nhiều nhất khi nói, viết và làm đề.

Ngữ pháp TOPIK trung cấp nên học thế nào?

Học theo nhóm nghĩa, mỗi mẫu tự đặt hai, ba câu về đời sống của mình. Khi luyện đề, ghi lại các cặp bị đề thi đem ra thay nhau. Bài ngữ pháp đồng nghĩa TOPIK tập trung vào đúng dạng câu đó.

Phải học xong sơ cấp mới học trung cấp được không?

Nên vậy. Gần như mọi mẫu trung cấp đều dựa trên cách chia 아/어 và định ngữ (으)ㄴ/는/(으)ㄹ của sơ cấp. Hổng hai phần này thì học trung cấp sẽ chia sai liên tục.

Có cần thuộc hết 60 mẫu để thi TOPIK II không?

Không cần thuộc lòng một lúc. Nếu ít thời gian, ưu tiên các mục ★ và tập dùng chúng khi viết. Các mục còn lại chỉ cần nhận ra nghĩa khi đọc là đã đỡ mất điểm ở phần đọc hiểu.

Câu gián tiếp 다고 하다 có rất nhiều biến thể; xem đủ ở bài câu gián tiếp tiếng Hàn.