Ngữ pháp ことになる (koto ni naru) trong tiếng Nhật: được quyết định, thành ra

ことになる (koto ni naru) nói rằng một việc đã được quyết định hoặc tự thành ra như vậy, người nói không đứng ra tự quyết. Công thức: động từ thể từ điển hoặc thể ない + ことになる. Báo tin thì dùng quá khứ ことになりました, nói quy định thì dùng ことになっている. Ví dụ: 来月から大阪に転勤することになりました。 (raigetsu kara Ōsaka ni tenkin suru koto ni narimashita, "Từ tháng sau tôi được chuyển công tác về Osaka"), 会議は金曜日にやることになった。 (kaigi wa kin'yōbi ni yaru koto ni natta, "Cuộc họp đã chốt vào thứ sáu").

Bài này đi sâu vào riêng ことになる. Phần so sánh đầy đủ với ことにする nằm ở bài ngữ pháp quyết định ことにする, ことになる.

Bảng công thức

Dạng	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Sẽ thành ra	V từ điển + ことになる	やり直すことになる	rốt cuộc sẽ phải làm lại
Thành ra không	V ない + ことになる	行かないことになる	thành ra không đi
Đã được quyết định	V + ことになりました	結婚することになりました	(chúng tôi) sắp kết hôn
Quy định, lịch đã định	V + ことになっている	九時に始めることになっている	theo quy định bắt đầu lúc 9 giờ
Tức là, tính ra	câu thể thường + ということになる	合格ということになる	như vậy là đỗ

Cách ghép theo nhóm động từ

ことになる không làm động từ đổi gì thêm. Bạn chỉ cần thể từ điển hoặc thể ない, xem lại cách chia ở bài thể thường và thể lịch sự.

Nhóm	Từ gốc	Khẳng định	Phủ định
Nhóm 1	書く kaku	書くことになる kaku koto ni naru	書かないことになる kakanai koto ni naru
Nhóm 1	払う harau	払うことになる harau koto ni naru	払わないことになる harawanai koto ni naru
Nhóm 2	辞める yameru	辞めることになる yameru koto ni naru	辞めないことになる yamenai koto ni naru
Nhóm 3	する suru	することになる suru koto ni naru	しないことになる shinai koto ni naru
Nhóm 3	来る kuru	来ることになる kuru koto ni naru	来ないことになる konai koto ni naru

Lịch sự thì chia なる ở cuối: ことになります, ことになりました, ことになっています.

5 cách dùng ことになる

1. Báo tin một quyết định: ことになりました

Đây là cách dùng gặp nhiều nhất. Người Nhật báo chuyện chuyển việc, nghỉ việc, kết hôn bằng ことになりました, kể cả khi chính họ góp phần quyết định. Câu nghe khiêm tốn, như thể sự việc đã được sắp xếp xong.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
私たち、結婚することになりました。	watashitachi, kekkon suru koto ni narimashita	Chúng mình sắp cưới rồi.
今月末で退職することになりました。	kongetsumatsu de taishoku suru koto ni narimashita	Tôi sẽ nghỉ việc vào cuối tháng này.
来週から新しいプロジェクトを担当することになりました。	raishū kara atarashii purojekuto o tantō suru koto ni narimashita	Từ tuần sau tôi phụ trách dự án mới.
出張は中止することになった。	shutchō wa chūshi suru koto ni natta	Chuyến công tác bị huỷ rồi.

2. Quy định, việc đã sắp xếp: ことになっている

ことになっている mô tả trạng thái "đã có quyết định từ trước và vẫn đang áp dụng". Nó dùng cho nội quy công ty, luật lệ nơi công cộng, hoặc lịch hẹn đã chốt.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
この会社では、毎朝九時に朝礼をすることになっています。	kono kaisha de wa, maiasa kuji ni chōrei o suru koto ni natte imasu	Ở công ty này, sáng nào cũng họp đầu giờ lúc 9 giờ.
図書館では、飲み物を持ち込まないことになっています。	toshokan de wa, nomimono o mochikomanai koto ni natte imasu	Theo quy định không mang đồ uống vào thư viện.
休む時は、前の日までに連絡することになっています。	yasumu toki wa, mae no hi made ni renraku suru koto ni natte imasu	Muốn nghỉ thì phải báo trước một ngày.
明日、田中さんと会うことになっている。	ashita, Tanaka-san to au koto ni natte iru	Mai tôi đã hẹn gặp anh Tanaka.

Dạng phủ định ないことになっている là cách nói "cấm" mềm hơn てはいけない, hay thấy trên thông báo và trong lời nhân viên giải thích.

3. Hệ quả: "rồi sẽ thành ra…"

Ghép với と, ば hoặc このままだと, ことになる báo trước một kết quả, thường là kết quả không mong muốn.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
このままだと、もう一度やり直すことになりますよ。	kono mama da to, mō ichido yarinaosu koto ni narimasu yo	Cứ thế này thì sẽ phải làm lại từ đầu đấy.
今サボると、後で困ることになる。	ima saboru to, ato de komaru koto ni naru	Giờ mà lười thì sau sẽ khổ.
彼に言わなければ、私が一人でやることになる。	kare ni iwanakereba, watashi ga hitori de yaru koto ni naru	Không nói với anh ấy thì tôi sẽ phải làm một mình.

Câu cảm thán quen thuộc 大変なことになった。 (taihen na koto ni natta, "Có chuyện lớn rồi") có cấu trúc khác: こと ở đây là danh từ "chuyện", đi sau tính từ.

4. ということになる: tức là, tính ra là

Thêm という vào trước để rút ra kết luận từ những gì vừa nói. Trước という dùng câu thể thường, danh từ đứng trần được.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
一日三時間なら、一週間で二十一時間勉強したということになります。	ichinichi sanjikan nara, isshūkan de nijūichijikan benkyō shita to iu koto ni narimasu	Mỗi ngày 3 tiếng thì một tuần là học 21 tiếng.
誰も反対しないなら、この案で決まりということになりますね。	dare mo hantai shinai nara, kono an de kimari to iu koto ni narimasu ne	Không ai phản đối thì coi như chốt phương án này nhé.
結局、私が全部払うということになった。	kekkyoku, watashi ga zenbu harau to iu koto ni natta	Rốt cuộc thành ra tôi trả hết.

5. Giải thích quy trình với khách: ことになっております

Ở quầy lễ tân hay cửa hàng Nhật, bạn sẽ nghe ということになります hoặc ことになっております mỗi khi nhân viên báo một quy định như giờ trả phòng trước 11 giờ hay hạn đăng ký. Câu nghe như đang nói về quy định chung, không phải ý riêng của người nói. おります là dạng khiêm nhường của います.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
お支払いは現金のみということになります。	oshiharai wa genkin nomi to iu koto ni narimasu	Quý khách vui lòng chỉ thanh toán bằng tiền mặt.
申し込みは明日までということになっております。	mōshikomi wa ashita made to iu koto ni natte orimasu	Hạn đăng ký là đến hết ngày mai ạ.
チェックアウトは十一時までにお願いすることになっております。	chekkuauto wa jūichiji made ni onegai suru koto ni natte orimasu	Chúng tôi xin quý khách trả phòng trước 11 giờ.

Ví dụ nơi công sở

Nếu bạn đi làm ở công ty Nhật, ことになる xuất hiện gần như mỗi tuần trong email và buổi họp:

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
来月から、山田さんがこのチームに入ることになりました。	raigetsu kara, Yamada-san ga kono chīmu ni hairu koto ni narimashita	Từ tháng sau chị Yamada sẽ vào nhóm mình.
締め切りが一週間延びることになりました。	shimekiri ga isshūkan nobiru koto ni narimashita	Hạn chót được lùi thêm một tuần.
交通費は会社が払うことになっています。	kōtsūhi wa kaisha ga harau koto ni natte imasu	Tiền đi lại do công ty trả.
新しいシステムは四月から使うことになります。	atarashii shisutemu wa shigatsu kara tsukau koto ni narimasu	Hệ thống mới sẽ dùng từ tháng 4.
会議の資料は前日に送ることになっています。	kaigi no shiryō wa zenjitsu ni okuru koto ni natte imasu	Tài liệu họp phải gửi trước một ngày.

So với ことにする

	ことにする	ことになる
Ai quyết	Chính người nói	Người khác, tổ chức, hoặc hoàn cảnh
Báo tin	日本に留学することにしました。 nihon ni ryūgaku suru koto ni shimashita (tôi đã quyết đi du học Nhật)	日本に留学することになりました。 nihon ni ryūgaku suru koto ni narimashita (tôi sẽ đi du học Nhật, nghe khiêm tốn)
Dạng ている	毎朝走ることにしています。 maiasa hashiru koto ni shite imasu (thói quen tự đặt)	毎朝掃除をすることになっています。 maiasa sōji o suru koto ni natte imasu (quy định chung)

ことになる cũng dễ bị nhầm với ようになる. ようになる nói về thay đổi khả năng hay thói quen ("đã biết làm", "dần dần làm"), xem bài ようにする và ようになる.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 行きますことになりました → ✓ 行くことになりました (iku koto ni narimashita). Trước こと dùng thể thường, không dùng thể ます.
• ✗ 日本語が話せることになりました → ✓ 日本語が話せるようになりました (nihongo ga hanaseru yō ni narimashita). Nói "đã nói được" là thay đổi khả năng, phải dùng ようになる.
• ✗ 毎日日記を書くことになっています (khi muốn nói thói quen riêng) → ✓ 毎日日記を書くことにしています (mainichi nikki o kaku koto ni shite imasu). Quy tắc tự mình đặt ra thì dùng ことにしている.
• ✗ 会議は金曜日ことになりました → ✓ 会議は金曜日になりました (kaigi wa kin'yōbi ni narimashita). Danh từ không đứng ngay trước こと; dùng N + になる hoặc N + ということになる.
• ✗ Báo tin bị công ty điều đi công tác bằng 出張することにしました → ✓ 出張することになりました (shutchō suru koto ni narimashita). Dùng ことにしました nghe như bạn tự ý đi.

Bài tập nhỏ

1. (Công ty quyết định) 来月、ベトナムに出張する（ことにしました／ことになりました）。
2. (Nội quy ký túc xá) 夜十一時までに帰る（ことにしている／ことになっている）。
3. (Tự đặt cho mình) 寝る前にスマホを見ない（ことにしている／ことになっている）。
4. 一時間に十ページ読めば、五時間で五十ページ読んだ（ということになる／ようになる）。
5. (Luyện ba tháng, giờ đã nói được) やっと日本語が話せる（ようになった／ことになった）。

Đáp án:

1. 来月、ベトナムに出張することになりました。 Quyết định từ phía công ty.
2. 夜十一時までに帰ることになっている。 (yoru jūichiji made ni kaeru koto ni natte iru) Quy định chung.
3. 寝る前にスマホを見ないことにしている。 (neru mae ni sumaho o minai koto ni shite iru) Thói quen tự đặt.
4. 一時間に十ページ読めば、五時間で五十ページ読んだということになる。 (ichijikan ni juppēji yomeba, gojikan de gojuppēji yonda to iu koto ni naru) Kết luận rút ra từ phép tính.
5. やっと日本語が話せるようになった。 (yatto nihongo ga hanaseru yō ni natta) Thay đổi khả năng.

Câu hỏi thường gặp

ことになる và ことになっている khác nhau thế nào?

ことになった báo rằng quyết định vừa có. ことになっている nói quyết định đó đã có từ trước và vẫn đang áp dụng, giống một quy định hoặc lịch cố định.

Tự mình quyết mà vẫn nói ことになりました có được không?

Được, và rất phổ biến. Người Nhật dùng cách này để giảm cảm giác "tôi tự quyết", nhất là khi báo tin với cấp trên hoặc khách hàng. Với bạn thân, ことにした cũng tự nhiên.

ことになる học ở trình độ nào?

Các sách luyện thi thường xếp ことにする và ことになる vào khoảng N4. Dạng ということになる và ことになっております gặp nhiều hơn ở trình độ trung cấp và trong môi trường công sở.

Có thể dùng ことになる để nói về dự định của mình không?

Dự định do mình tự đặt ra thì dùng つもり hoặc ことにする, xem bài dự định つもり. ことになる hợp hơn khi kế hoạch đã được chốt cùng người khác.