Trợ từ も (mo) trong tiếng Nhật: nghĩa "cũng", AもBも và 何も

Trợ từ も (mo) trong tiếng Nhật nghĩa cơ bản là "cũng". Nó đứng ngay sau danh từ và thay chỗ cho は, が hoặc を; với các trợ từ khác như に, で, と thì も đứng sau chúng thành にも, でも, とも. Ví dụ: 私も学生です。 (watashi mo gakusei desu, "tôi cũng là sinh viên"), 大阪にも行きました。 (Ōsaka ni mo ikimashita, "tôi cũng đã đi cả Osaka"). Ngoài nghĩa "cũng", も còn dùng trong mẫu AもBも, trong cụm nghi vấn từ + も + phủ định (何も, 誰も) và sau số lượng để nhấn mạnh "tới tận".

Bảng công thức

Mẫu	Công thức	Ví dụ	Nghĩa
Cũng (thay は, が)	N + も	兄も医者です。	Anh tôi cũng là bác sĩ.
Cũng (thay を)	N + も + V	お茶も飲みます。	Tôi cũng uống trà.
Cũng (sau trợ từ khác)	N + に/で/と/から + も	家でも勉強します。	Ở nhà tôi cũng học.
Cả A lẫn B	A も B も	肉も魚も好きです。	Tôi thích cả thịt lẫn cá.
Không... gì cả	Nghi vấn từ + も + phủ định	何も食べませんでした。	Tôi không ăn gì cả.
Tới tận (nhấn mạnh)	Số lượng + も	3時間も待ちました。	Tôi đã chờ tận 3 tiếng.
Không một... nào	一 + lượng từ + も + phủ định	一つもありません。	Không có cái nào cả.

も thay cho は, が, を: nghĩa "cũng"

Đây là cách dùng đầu tiên người học gặp ở N5. Khi も xuất hiện, bạn bỏ hẳn は, が, を đi. Tiếng Nhật không ghép はも, がも; còn をも chỉ thấy trong văn viết cổ, câu thường ngày không dùng.

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
私は会社員です。マイさんも会社員です。	watashi wa kaishain desu. Mai-san mo kaishain desu	Tôi là nhân viên công ty. Chị Mai cũng là nhân viên công ty.
犬が好きです。猫も好きです。	inu ga suki desu. neko mo suki desu	Tôi thích chó. Tôi cũng thích mèo.
パンを買いました。牛乳も買いました。	pan o kaimashita. gyūnyū mo kaimashita	Tôi đã mua bánh mì. Tôi cũng mua sữa.
私も行きません。	watashi mo ikimasen	Tôi cũng không đi.
このかばんも高いですね。	kono kaban mo takai desu ne	Cái túi này cũng đắt nhỉ.

も dùng được cả trong câu phủ định, giống "cũng không" của tiếng Việt. Khi đáp lại người khác, câu ngắn 私も。 (watashi mo, "tôi cũng vậy") rất tự nhiên trong hội thoại. Nếu người kia nói câu phủ định, bạn vẫn đáp 私も。 để nói "tôi cũng không".

も đi sau に, で, と, から, へ

Với các trợ từ chỉ nơi chốn, thời gian, đối tượng, も không thay mà đứng sau chúng. Nếu bỏ trợ từ gốc, câu sẽ mất nghĩa "ở đâu", "với ai".

Ghép	Ví dụ	Cách đọc	Nghĩa
に + も	日曜日にも働きます。	nichiyōbi ni mo hatarakimasu	Chủ nhật tôi cũng làm việc.
で + も	図書館でも勉強できます。	toshokan de mo benkyō dekimasu	Ở thư viện cũng học được.
と + も	先生とも話しました。	sensei to mo hanashimashita	Tôi cũng đã nói chuyện với thầy.
から + も	友達からも手紙が来ました。	tomodachi kara mo tegami ga kimashita	Bạn tôi cũng gửi thư đến.
へ + も	京都へも行きたいです。	Kyōto e mo ikitai desu	Tôi cũng muốn đi Kyoto.

Chú ý でも ở đây là で + も ("ở... cũng"). Tiếng Nhật còn một chữ でも khác đứng đầu câu nghĩa là "nhưng", và でも sau danh từ nghĩa là "ngay cả" hoặc "chẳng hạn như". Phần phân biệt bên dưới nói rõ hơn.

AもBも: cả A lẫn B

Lặp も sau hai (hoặc nhiều) danh từ để nói "cả A và B đều". Động từ cuối câu khẳng định thì nghĩa là "cả... lẫn...", phủ định thì nghĩa là "cả A lẫn B đều không".

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
兄も姉も東京に住んでいます。	ani mo ane mo Tōkyō ni sunde imasu	Cả anh trai lẫn chị gái tôi đều sống ở Tokyo.
英語も日本語も話せません。	eigo mo nihongo mo hanasemasen	Tôi không nói được cả tiếng Anh lẫn tiếng Nhật.
月曜日も火曜日も休みです。	getsuyōbi mo kayōbi mo yasumi desu	Cả thứ Hai lẫn thứ Ba đều nghỉ.
バスでも電車でも行けます。	basu de mo densha de mo ikemasu	Đi xe buýt hay tàu điện đều được.
今日は暑くも寒くもないです。	kyō wa atsuku mo samuku mo nai desu	Hôm nay không nóng cũng không lạnh.

Câu cuối cho thấy も còn ghép được với tính từ い ở dạng く: 暑く + も, 寒く + も, rồi kết bằng ない. Đây là mẫu "không A cũng không B" khá hay gặp khi nhận xét.

Nghi vấn từ + も + phủ định: không... gì cả

Ghép も vào sau từ để hỏi rồi chia động từ ở thể phủ định, bạn được nghĩa phủ định toàn bộ: không gì, không ai, không đâu. Nếu có trợ từ chỉ nơi chốn hay đối tượng thì trợ từ đứng giữa: どこにも, 誰にも.

Cụm	Cách đọc	Nghĩa (với phủ định)	Ví dụ
何も	nani mo	không... gì cả	朝から何も食べていません。
誰も	dare mo	không ai cả	教室には誰もいません。
どこにも	doko ni mo	không đi đâu cả	週末はどこにも行きませんでした。
誰にも	dare ni mo	không (nói) với ai	誰にも言わないでください。
どれも	dore mo	cái nào cũng (thường dùng khẳng định)	どれもおいしいです。
どちらも	dochira mo	cả hai đều	どちらもいいですね。

Cách đọc các câu ví dụ trong bảng: asa kara nani mo tabete imasen (từ sáng chưa ăn gì), kyōshitsu ni wa dare mo imasen (trong lớp không có ai). Tiếp theo là shūmatsu wa doko ni mo ikimasen deshita (cuối tuần tôi không đi đâu), dare ni mo iwanaide kudasai (đừng nói với ai nhé), dore mo oishii desu (món nào cũng ngon), dochira mo ii desu ne (cả hai đều được nhỉ).

Ba điểm cần nhớ. Một: 何も, 誰も, どこにも đi với phủ định; câu khẳng định ✗ 何も食べました là sai. Hai: どれも, どちらも lại thường đi với khẳng định. Ba: いつも (itsumo, "luôn luôn") đã thành một từ riêng và đi với câu khẳng định: いつも6時に起きます。 (itsumo rokuji ni okimasu, "tôi luôn dậy lúc 6 giờ").

Số lượng + も: nhấn mạnh "tới tận", "những"

Đặt も sau một con số kèm lượng từ, người nói cho thấy mình thấy con số đó nhiều (nhiều hơn mong đợi). Tiếng Việt tương ứng là "tận", "những", "đến".

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
駅で1時間も待ちました。	eki de ichijikan mo machimashita	Tôi đã chờ ở ga tận một tiếng.
彼はビールを10本も飲みました。	kare wa bīru o juppon mo nomimashita	Anh ấy uống những 10 chai bia.
この本は5000円もします。	kono hon wa gosen en mo shimasu	Cuốn sách này giá tận 5000 yên.

Khi con số là một (一つ, 一度, 一人, 一回) hoặc là từ chỉ lượng nhỏ như 少し, ちっとも, và động từ phủ định, nghĩa thành "không một... nào", "chẳng chút nào":

Câu tiếng Nhật	Cách đọc	Nghĩa
冷蔵庫に卵が一つもありません。	reizōko ni tamago ga hitotsu mo arimasen	Trong tủ lạnh không còn quả trứng nào.
富士山に一度も登ったことがありません。	Fujisan ni ichido mo nobotta koto ga arimasen	Tôi chưa leo núi Phú Sĩ lần nào.
パーティーに一人も来ませんでした。	pātī ni hitori mo kimasen deshita	Không một ai đến bữa tiệc.
説明が少しも分かりません。	setsumei ga sukoshi mo wakarimasen	Tôi chẳng hiểu chút nào lời giải thích.

Phân biệt も với は và でも

	Ý chính	Ví dụ
も	Giống với cái đã nói: "cũng"	私もコーヒーが好きです。
は	Tách riêng, thường hàm ý đối lập	私はコーヒーが好きです。
何も + phủ định	Không gì cả	何もいりません。
何でも + khẳng định	Gì cũng được, bất cứ thứ gì	何でも食べます。
誰も + phủ định	Không ai	誰も知りません。
誰でも + khẳng định	Ai cũng	誰でも参加できます。
N + でも (ngay cả)	Nhấn mạnh trường hợp cực	子供でもできます。

Nghĩa các câu: tôi cũng thích cà phê; còn tôi thì thích cà phê; tôi không cần gì; món gì tôi cũng ăn; không ai biết; ai cũng tham gia được; trẻ con cũng làm được. Cặp 何も và 何でも hay bị nhầm nhất: thêm で là chuyển sang nghĩa "bất cứ".

Với は, xem thêm bài phân biệt は và が. Vị trí của も khi gặp に, で, を được tóm trong bài trợ từ を, に, で.

Lỗi người Việt hay mắc

• ✗ 私はも行きます。 → ✓ 私も行きます。 も thay hẳn は, không ghép chung.
• ✗ 本をも読みます。 → ✓ 本も読みます。 Câu nói thường không dùng をも.
• ✗ 東京もに行きました。 → ✓ 東京にも行きました。 Thứ tự là trợ từ trước, も sau.
• ✗ 何も食べました。 → ✓ 何も食べませんでした。 何も cần động từ phủ định. Muốn nói "ăn gì đó rồi" thì dùng 何か食べました。 (nanika tabemashita).
• ✗ 誰もできます。 → ✓ 誰でもできます。 "Ai cũng làm được" là 誰でも.
• Dịch "cũng" máy móc: tiếng Việt nói "tôi cũng nghĩ vậy" thì tiếng Nhật là 私もそう思います。, も vẫn đặt sau chủ ngữ chứ không đặt trước động từ như tiếng Việt.

Mẹo nhớ

• は, が, を: gặp も thì biến mất. に, で, と, から, へ: gặp も thì ở lại và đứng trước.
• Từ để hỏi + も = phủ định toàn bộ; từ để hỏi + でも = khẳng định toàn bộ; từ để hỏi + か = "nào đó" (何か, 誰か).
• Số + も trong câu khẳng định là "tận"; 一 + lượng từ + も trong câu phủ định là "không một".

Bài tập nhỏ

Điền も, にも hoặc でも vào chỗ trống.

1. 私は学生です。弟（　）学生です。
2. ハノイに行きました。ダナン（　）行きました。
3. 昨日は誰（　）会いませんでした。
4. このゲームは子供（　）できます。
5. 2時間（　）歩きました。

Đáp án: 1. も (弟も学生です。); 2. にも (ダナンにも行きました。); 3. にも (誰にも会いませんでした。, 会う đi với に); 4. でも (子供でもできます。); 5. も (2時間も歩きました。, "đi bộ tận 2 tiếng").

Câu hỏi thường gặp

も nghĩa là gì?

も nghĩa cơ bản là "cũng". Ngoài ra nó tạo mẫu "cả A lẫn B" (AもBも), phủ định toàn bộ khi đi sau từ để hỏi (何も, 誰も), và nhấn mạnh số lượng nhiều (3時間も).

Trợ từ mo ở N5 cần học những gì?

Ở N5, bạn cần nắm: も thay は/が/を, にも và でも, AもBも, 何も/誰も/どこにも + phủ định, và 一つも, 一度も. Cách dùng "số lượng + も" để nhấn mạnh thường thuộc N4 nhưng gặp sớm trong hội thoại.

も và いつも có liên quan không?

Về nguồn gốc là có (いつ + も), nhưng ngày nay いつも là một phó từ riêng nghĩa "luôn luôn" và dùng với câu khẳng định. Muốn nói "chưa bao giờ" thì dùng 一度も + phủ định.

Tiếng Hàn có trợ từ tương tự も không?

Có, đó là 도 trong tiếng Hàn, cách dùng gần như trùng: thay chủ ngữ, tân ngữ và đứng sau tiểu từ khác. Bạn có thể so sánh với bài tiểu từ 도.

Muốn xem toàn cảnh các trợ từ, đọc bài các trợ từ tiếng Nhật.