Từ vựng ngoại hình tiếng Nhật: dáng người, khuôn mặt, tóc và lời khen

Ngoại hình trong tiếng Nhật là 外見 (gaiken) hoặc 見た目 (mitame, cách nói đời thường hơn). Để tả một người, bạn cần ba nhóm từ. Nhóm đầu là chiều cao và dáng người như 背が高い (se ga takai, cao), 痩せている (yasete iru, gầy). Nhóm thứ hai là khuôn mặt như 目が大きい (me ga ookii, mắt to). Nhóm cuối là tóc như 髪が長い (kami ga nagai, tóc dài). Lời khen hay dùng nhất là かわいい (kawaii, dễ thương), きれい (kirei, xinh đẹp) và かっこいい (kakkoii, đẹp trai, phong độ).

Tiếng Nhật tả ngoại hình chủ yếu bằng mẫu "bộ phận + が + tính từ", nên trước khi học bài này bạn nên biết tên các bộ phận cơ thể. Nếu chưa, xem bài từ vựng bộ phận cơ thể tiếng Nhật. Còn muốn tả tính cách, xem bài từ vựng tính cách tiếng Nhật.

Chiều cao

Từ	Cách đọc	Nghĩa
身長	shinchou	chiều cao
背が高い	se ga takai	cao
背が低い	se ga hikui	thấp
背が伸びる	se ga nobiru	cao lên
小柄	kogara	nhỏ người
大柄	oogara	to người, vóc lớn
平均くらい	heikin kurai	tầm trung bình

Hỏi chiều cao: 身長は何センチですか。 (Shinchou wa nan senchi desu ka., bạn cao bao nhiêu phân?). Trả lời: 百七十センチです。 (Hyaku nanajussenchi desu., tôi cao 1m70). Người Nhật nói chiều cao bằng xăng-ti-mét, không nói "một mét bảy" như người Việt.

Chú ý: "cao" ở đây dùng 背 (se, lưng, vóc) chứ không dùng 高い một mình. Nói あの人は高いです。 dễ bị hiểu thành "người đó đắt".

Dáng người

Từ	Cách đọc	Nghĩa
体型	taikei	dáng người, vóc dáng
痩せている	yasete iru	gầy
細い	hosoi	mảnh, thon
太っている	futotte iru	béo
ぽっちゃり	pocchari	mũm mĩm, tròn trịa
がっしり	gasshiri	vạm vỡ, chắc nịch
筋肉質	kinnikushitsu	cơ bắp
スタイルがいい	sutairu ga ii	dáng đẹp, cân đối
足が長い	ashi ga nagai	chân dài
肩幅が広い	katahaba ga hiroi	vai rộng
中肉中背	chuuniku chuuzei	không béo không gầy, cao trung bình

Hai động từ 痩せる (yaseru) và 太る (futoru) là động từ chỉ sự thay đổi. Muốn tả trạng thái "đang gầy", "đang béo" phải dùng dạng ている: 彼は痩せています。 (Kare wa yasete imasu., anh ấy gầy). Nếu nói 痩せました (yasemashita) thì nghĩa là "đã gầy đi". Cách chia ている có trong bài ngữ pháp ている.

Từ スタイル (sutairu) trong tiếng Nhật chỉ dáng người, khác với "style" trong tiếng Anh. Nói スタイルがいいですね。 là khen người có thân hình đẹp.

Khuôn mặt

Từ	Cách đọc	Nghĩa
顔	kao	khuôn mặt
丸顔	marugao	mặt tròn
面長	omonaga	mặt dài
目が大きい	me ga ookii	mắt to
二重	futae	mắt hai mí
一重	hitoe	mắt một mí
鼻が高い	hana ga takai	mũi cao
唇が厚い	kuchibiru ga atsui	môi dày
えくぼ	ekubo	lúm đồng tiền
ほくろ	hokuro	nốt ruồi
そばかす	sobakasu	tàn nhang
ひげ	hige	râu
色白	irojiro	da trắng
日焼けしている	hiyake shite iru	da rám nắng
肌がきれい	hada ga kirei	da đẹp

Muốn nói ai đó có khuôn mặt kiểu gì, dùng mẫu 〜顔をしている (... kao o shite iru): 優しい顔をしています。 (Yasashii kao o shite imasu., người đó có khuôn mặt hiền). Mẫu này cũng dùng cho mắt: きれいな目をしています。 (Kirei na me o shite imasu., có đôi mắt đẹp).

Người Nhật hay để ý mắt hai mí hay một mí, và nhiều sản phẩm làm đẹp ghi rõ 一重, 二重 trên bao bì. Đây là từ trung tính, dùng để mô tả, không mang ý chê.

Tóc

Từ	Cách đọc	Nghĩa
髪 / 髪の毛	kami / kami no ke	tóc
髪が長い	kami ga nagai	tóc dài
髪が短い	kami ga mijikai	tóc ngắn
ロングヘア	rongu hea	tóc dài
ショートヘア	shooto hea	tóc ngắn
ストレート	sutoreeto	tóc thẳng
くせ毛	kusege	tóc xoăn tự nhiên, tóc khó vào nếp
黒髪	kurokami	tóc đen
茶髪	chapatsu	tóc nhuộm nâu
金髪	kinpatsu	tóc vàng
白髪	shiraga	tóc bạc
前髪	maegami	tóc mái
ポニーテール	poniiteeru	tóc đuôi ngựa
坊主	bouzu	đầu cạo trọc, cắt sát

Tả kiểu tóc có hai cách. Cách thứ nhất là "tóc + が + tính từ": 髪が長いです。. Cách thứ hai là 〜髪をしている hoặc 〜にしている: 彼女はショートヘアにしています。 (Kanojo wa shooto hea ni shite imasu., cô ấy để tóc ngắn). Khi đi cắt tóc, bạn sẽ cần thêm từ về độ dài, uốn, nhuộm; bài từ vựng cắt tóc tiếng Nhật có đủ những từ này.

Khen ngoại hình: đẹp trai, xinh, trẻ

Từ	Cách đọc	Nghĩa	Dùng cho
かっこいい	kakkoii	đẹp trai, ngầu	nam, cũng dùng cho đồ vật, phong cách
イケメン	ikemen	trai đẹp	nam, khẩu ngữ
ハンサム	hansamu	đẹp trai	nam, nghe hơi cũ
かわいい	kawaii	dễ thương	nữ, trẻ em, con vật, đồ vật
きれい	kirei	xinh đẹp	nữ, cảnh vật, đồ vật
美人	bijin	người đẹp	nữ
おしゃれ	oshare	ăn mặc sành điệu	mọi người
若く見える	wakaku mieru	trông trẻ	mọi người
似合う	niau	hợp, vừa với	quần áo, kiểu tóc

"Đẹp trai" tiếng Nhật hay dùng nhất là かっこいい và イケメン. Từ かっこいい rộng hơn: かっこいい車 (kakkoii kuruma) là chiếc xe đẹp, かっこいい生き方 (kakkoii ikikata) là lối sống đáng nể. Còn イケメン chỉ dùng cho người, cụ thể là nam có gương mặt đẹp.

Câu khen tự nhiên trong giao tiếp:

• その髪型、よく似合っていますね。 (Sono kamigata, yoku niatte imasu ne., kiểu tóc đó hợp với bạn quá)
• いつもおしゃれですね。 (Itsumo oshare desu ne., lúc nào bạn cũng ăn mặc đẹp nhỉ)
• お若く見えますね。 (O-wakaku miemasu ne., trông anh chị trẻ quá)

Ở Nhật, khen quần áo, kiểu tóc, phong cách thường an toàn hơn khen thẳng vào cơ thể. Nhận xét về cân nặng như 太りましたね。 (Futorimashita ne., bạn béo lên nhỉ) bị coi là bất lịch sự, kể cả giữa người quen. Câu "dạo này béo ra" mà người Việt hay nói khi gặp lại nhau nên bỏ hẳn khi nói tiếng Nhật.

Mẫu câu miêu tả một người

Ba mẫu dưới đây gần như đủ để tả bất kỳ ai:

Mẫu	Ví dụ	Nghĩa
Người + は + bộ phận + が + tính từ	田中さんは背が高いです。 (Tanaka-san wa se ga takai desu.)	Anh Tanaka cao.
Người + は + tính từ + bộ phận + をしている	妹は丸い顔をしています。 (Imouto wa marui kao o shite imasu.)	Em gái tôi mặt tròn.
Người + は + đồ + を + động từ mặc ている	父は眼鏡をかけています。 (Chichi wa megane o kakete imasu.)	Bố tôi đeo kính.

Mẫu thứ ba dùng động từ mặc, đeo khác nhau theo món đồ: kính là かける, mũ là かぶる, áo là 着る. Phần này có chi tiết ở bài từ vựng quần áo tiếng Nhật.

Đoạn văn mẫu

私の兄は背が高くて、がっしりしています。髪は短くて、黒いです。目は一重で、いつも眼鏡をかけています。

Watashi no ani wa se ga takakute, gasshiri shite imasu. Kami wa mijikakute, kuroi desu. Me wa hitoe de, itsumo megane o kakete imasu.

Nghĩa: Anh trai tôi cao và vạm vỡ. Tóc anh ngắn và đen. Mắt anh một mí, lúc nào cũng đeo kính.

Đoạn này nối hai tính từ bằng thể て: 高い thành 高くて, 短い thành 短くて, còn danh từ như 一重 thì thêm で. Muốn nói "trông có vẻ", dùng そう: 優しそうな人 (yasashisou na hito, người trông hiền).

Lỗi người Việt hay gặp

1. Nói 高い một mình để chỉ người cao. Phải nói 背が高い. 高い một mình khi nói về người nghe như đang nói về giá.
2. Dùng thì quá khứ để tả trạng thái. 痩せました là "đã gầy đi", không phải "gầy". Muốn tả, dùng 痩せています.
3. Gọi đàn ông là かわいい trong tình huống trang trọng. かわいい dùng cho nam được, nhưng mang ý "dễ thương, đáng yêu", không hợp khi khen sếp hay khách.
4. Dùng 美人 để khen nam giới. 美人 gần như chỉ dùng cho phụ nữ. Khen nam giới, dùng かっこいい hoặc イケメン.
5. Đọc 二重 sai theo nghĩa. Chữ 二重 đọc futae khi nói mắt hai mí, nhưng đọc nijuu khi nghĩa là "hai lớp, trùng lặp", ví dụ 二重チェック (nijuu chekku, kiểm tra hai lần).

Câu hỏi thường gặp

Đẹp trai tiếng Nhật là gì?

Cách nói phổ biến nhất là かっこいい (kakkoii) và イケメン (ikemen). ハンサム (hansamu) vẫn dùng được nhưng nghe hơi cũ.

Dáng người tiếng Nhật nói thế nào?

Dáng người là 体型 (taikei). Khen dáng đẹp dùng スタイルがいい (sutairu ga ii). Tả cụ thể thì dùng 痩せている, 太っている, がっしりしている.

Miêu tả ngoại hình tiếng Nhật bắt đầu từ đâu?

Học mẫu "bộ phận + が + tính từ" trước, như 背が高い, 目が大きい, 髪が長い. Sau đó thêm mẫu 〜をしている và 〜をかけている để tả khuôn mặt và đồ đeo.

Khen phụ nữ Nhật nên dùng かわいい hay きれい?

Cả hai đều là lời khen. かわいい nghiêng về dễ thương, trẻ trung. きれい nghiêng về xinh đẹp, thanh lịch, hợp hơn khi khen người lớn tuổi hơn bạn.